Mutluluk, Pozitif Psikoloji ve Akış: Sara Ahmed Üzerinden Pozitif Dergisi Analizi

Öz

Mutluluk, Batı’da savaşlar, açlık, salgın ve kıtlık gibi yaşamın felaketleri ve belirsizliklerinden kurtulanların Tanrılar tarafından kutsanmasıyla sonuçlanan bir şans ve ödül anlamına gelmekteyken, Aydınlanma sonrası bireysel irade ve eylem sonucu bir performans olarak görülmeye başlanmıştır. Mutluluğun klasik psikolojinin araştırma konuları içinde önemli bir yer işgal ettiği söylenemez. Ancak 1990’ların sonuna doğru psikoloji disiplininin yeni bir alanı olarak ortaya çıkan pozitif psikoloji, mutluluk kavramına olan ilgiyi arttırmıştır. Pozitif psikoloji, odağı olumsuz duygulardan olumlu duygulara çevirmiştir. Bu yeni disiplin oldukça ilgi görmüş hem akademik hem de popüler yazında karşılık bulmuştur. Küresel çapta yaygınlaşmasının yanısıra Türkiye’de de popüler kültürel ürünleri etkilemiştir. Bu kültürel çıktılardan biri olan Pozitif: Kişisel Gelişim Rehberiniz dergisinde (2013-) mutluluk, pozitif psikoloji ve kişisel gelişim temalarıyla ilgili çok sayıda yazı yayınlanmıştır. Ne var ki pozitif psikolojinin mutluluk kavramına yaklaşımı önemli birtakım sorunlar içermektedir. Bu sorunlar, Britanyalı-Avustralyalı feminist düşünür Sara Ahmed’in toplumsal bağlamın önemini vurgulayan mutluluk nesneleri kavramı aracılığıyla gösterilebilir. Bu çalışmadaki amaç Pozitif: Kişisel Gelişim Rehberiniz dergisindeki mutluluk kavramını akış metaforu üzerinden ele almaktır. Çalışmada yöntem olarak eleştirel söylem analizi kullanılmıştır. Çalışmanın sonucuna göre, akışın ürettiği, mutluluğa yönlendirdiği nesneler, gelişkin bir bireysellik vurgusuyla toplumsal olanı feda etmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Mutluluk
• Sara Ahmed
• Akış
• Pozitif Psikoloji
• Nesne

Happiness, Positive Psychology and Flow: Pozitif Magazine Analysis on Sara Ahmed

Öz

While happiness in the West had meant luck and reward resulting in the blessing of the Gods for those who survived the disasters and uncertainties of life such as wars, hunger, epidemics and famine, after the Enlightenment, it was seen as a performance which is a consequence of individual will and action. It can not be said that happiness has an important role among the research topics of classical psychology. However, positive psychology, which emerged as a new field of psychology towards the end of the 1990s, increased interest in the concept of happiness. The positive psychology has focused on positive emotions rather than negative ones. This new discipline has started to draw a lot of attention in academic and popular literature. In addition to its spread globally, it has also influenced popular cultural products in Türkiye. In the magazine Pozitif: Your Personal Development Guide (2013-), which is one of popular cultural outputs, many articles about happiness, positive psychology, and personal development have been published. But there are considerable problems related to positive psychology's approach to the concept of happiness. These can be clarified by British-Australian feminist thinker Sara Ahmed's concept of happy objects, which emphasizes the importance of social context. The aim of this study is to analyze the concept of happiness with flow metaphor in the magazine Pozitif. The study uses discourse analysis in order to gain insights into the role of flow approach in the texts. According to the results of the study, the objects produced by the flow and directed towards happiness have sacrificed the social with an emphasis on a developed individuality.

Anahtar Kelimeler

• Happiness
• Sara Ahmed
• Flow
• Positive Psychology
• Object

Kaynakça

1. Ahmed, S. (2008). Sociable happiness. Emotion, Space and Society, 1 (1), 10-13.
2. Ahmed, S. (2010). Happy objects. M. Gregg and G. J. Seigworth (Ed.), The affect theory reader içinde (ss. 29-52). Duke Univesity Press.
3. Ahmed, S. (2014). Duyguların kültürel politikası (S. Komut, Çev.). İstanbul: Sel.
4. Ahmed, S. (2017). Multiculturalism and the promise of happiness. C. R. McCann and S.-K. Kim (Ed.), Feminist theory reader içinde (ss. 889-915). Routledge.
5. Ahmed, S. (2023). Mutluluk vaadi (D. Mayadağ, Çev.). Sel Yayınları.
6. Akalın, A. (2007). Duygulanım ve duygulanımsal emek üzerine notlar. Birikim, (217), 114-121.
7. Batu, N. A. (2013). Görün hayal edin yaratın. Pozitif, (1), 17.
8. Becker, D., & Marecek, J. (2008). Positive psychology: History in the remaking? Theory & Psychology, 18 (5), 591-604.

9. Bora, A. (2017). Oyunbozan feminist: Sara Ahmed. [A Killjoy Feminist: Sara Ahmed]. Moment Dergi, 4(1), 271-278.
10. Cabanas, E., & Illouz, E. (2023). Mutlu yurttaş imalatı: Mutluluk endüstrisi hayatımızı nasıl kontrol ediyor? (T. Göbekçin, Çev.). İletişim.
11. Campbell, C. (2008). The romantic ethic and the spirit of modern consumerism. M. Greco and P. Stenner (Eds.), Emotions içinde (ss. 301-307). Routledge.
12. Cebe, K. H. (2013). Akrofonoloji. Pozitif, (1), 9.
13. Clough, P. T. (2010). The Affective turn: Political economy, biomedia, and bodies. M. Gregg and G. J. Seigworth (Ed.), The affect theory reader içinde (ss. 206-229). Duke University Press.
14. Csikszentmihalyi, M. (1991). Akış: Mutluluk bilimi (S. K. Akbaş, Çev.). HYB.
15. Deleuze, G. (2017). Bodies and affects. C. R. McCann and S.-K. Kim (Eds.), Feminist theory reader içinde (ss. 817-824). Routledge.
16. Diener, E., Lucas, R. E., & Oishi, S. (2002). Subjective well-being: The science of happiness and life satisfaction. Handbook of positive psychology, (2), 63-73.
17. Dijk, T. A. v. (2015). Critical discourse analysis D. Tannen, H. E. Hamilton, and D. Schiffrin (Ed.), The handbook of discourse analysis. Wiley Blackwell.
18. Ekşib, Ş. (2023a). Renklerin ve sayıların hayatımıza ne tür etkileri var? Pozitif, 47, 48-50.
19. Ercan, P. P. (2023b). Kader, yaşam, karar vs... Pozitif, (48), 79.
20. Erdoğan, E. (2022). Anadolu'da akademisyen olarak çalışmanın haletiruhiyesi: Başka türlü bir dünyaya inanma isteği. Fe Dergi, 14 (1), 21-34.
21. Fairclough, N. (2005). Discourse analysis in organizational studies: the case for critical realism. Organization Studies, 26 (6), 915-939.
22. Frawley, A. (2015). Happiness research: A review of critiques. Sociology Compass, 9 (1), 62-77.
23. Gable, S. L., & Haidt, J. (2005). What (and why) is positive psychology? Review of general psychology, 9(2), 103-110.
24. Gürsoy, F. (2022). Nesiller arası şifanın kapısı. Pozitif, (46), 56-68.
25. Güvel, İ. N. (2022). İlişkilerdeki denge yaşamı temelden etkiliyor. Pozitif, (46), 28.
26. Güzel, F. (2023a). Paranın ve bolluğun sırrı sende saklı. Pozitif, (47), 94.
27. Harvey, D. (2015). Neoliberalizmin kısa tarihi (A. Onacak, Çev.). Sel.
28. İldaş, R. (2023a). İçselleştirme üzerine notlar. Pozitif, (47), 27.
29. Jacobsen, B. (2007). What is happiness? Existential Analysis: Journal of the Society for Existential Analysis, 18 (1).
30. Kant, I. (2000). Aydınlanma nedir? sorusuna yanıt. Toplumbilim, (11), 18.
31. Kant, I. (2002). Ahlak metafiziğinin temellendirilmesi (İ. Kuçuradi, Çev.). Türkiye Felsefe Kurumu.
32. Keleş, S. (2023c). Dönüştükçe mi değişiriz? Değiştikçe mi dönüşürüz? Pozitif, (49), 57.
33. Kitayama, S., Markus, H. R., and Kurokawa, M. (2000). Culture, emotion, and well-being: Good feelings in Japan and the United States. Cognition & Emotion, 14 (1), 93-124.
34. Layard, R. (2005). Happiness. The Penguin.
35. Lloyd, M. (2013). Sara Ahmed, The Promise of happiness. Redescriptions. Yearbook of political thought, conceptual history and feminist theory, 16 (1), 200-207.
36. Locke, J. (2010). An essay concerning human understanding book I: Innate notions. Early Modern Texts.
37. Lutz, C. (2008). Engendered emotions. M. Greco and P. Stenner (Ed.), Emotions içinde (ss. 63-72). Routledge.
38. Machin, D., & Mayr, A. (2012). How to do critical discourse analysis: a Multimodal introduction: Sage.
39. McCormack, D. P. (2023). The elements of affect theories. G. J. Seigworth and C. Pedwell (Eds.), The Affect Theory Reader 2 (ss. 63-85) içinde. Duke University Press.
40. McMahon, D. M. (2006). Happiness: A history. Atlantic Monthly Press.
41. Mergen, T. (2022). Bir yolculuktur mutluluk. Pozitif, (46), 21.
42. Miller, D. (2008). A theory of shopping. M. Greco and P. Stenner (Ed.), Emotions içinde (ss. 307-311). Routledge.
43. Nakamura, J., & Csikszentmihalyi, M. (2002). The concept of flow. C. R. Snyder & S. J. Lopez (Ed.), Handbook of positive psychology içinde (ss. 89-106). Oxford Univesity Press.
44. Osho. (2013). Mutluluğun peşine düşmek. Pozitif, (1), 38.
45. Özdemir, İ. (2010). Kişisel gelişim kitaplarının eleştirel bir değerlendirmesi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 63-95.
46. Özdemir, İ. (2007). İletişimin stratejikleştirilmesi: Kılavuz kitaplar, kişisel gelişim kursları ve iletişim eğitimi seminerlerinin eleştirel bir değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi.
47. Read, J. (2023). The affective reproduction of capital: Two returns to Spinoza. G. J. Seigworth and C. Pedwell (Ed.), The Affect Theory Reader 2 içinde (ss. 367-384). Duke University Press.
48. Rojas, M., & Veenhoven, R. (2013). Contentment and affect in the estimation of happiness. Social Indicators Research, (110), 415-431.
49. Sarıyıldız, E. (2022). Beklentisizliğin gücü. Pozitif, (46), 11.
50. Schmid, W. (2023). Mutsuz olmak: Bir yüreklendirme (T. Bora, Çev.). İletişim.
51. Seligman, M. (2002). Authentic happiness. Random House.
52. Seligman, M. (2007). Can happiness be taugh? H. Wulff (Ed.), The Emotions içinde (ss. 77-83). Berg.
53. Sheldon, K. M., & King, L. (2001). Why positive psychology is necessary. American psychologist, 56 (3), 216.
54. Şengül, S., & Acar, O. K. (2021). Türkiye’de kişisel gelişim alanının tarihçesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(1), 219-235.
55. Thrift, N. (2010). Understanding the material practices of glamour. M. Gregg and G. J. Seigworth (Ed.), The affect theory reader içinde (ss. 289-309). Duke Univesity Press.
56. Toker, Ş. (2023a). Mutluluk arayışından vazgeçmek. Pozitif, (47), 60.
57. Uchida, Y., Norasakkunkit, V., & Kitayama, S. (2004). Cultural constructions of happiness: theory and emprical evidence. Journal of Happiness Studies, 5(3), 223-239.
58. Uzun, S. D. (2022). Yaşadığımız hayatta tekrar eden birçok acı, bilinçsiz olarak devam ettirilen bağlılıktan kaynaklanır. Pozitif, (46), 70.
59. Williams, R. (1990). Marksizm ve edebiyat (E. Tarım, Çev.). Adam.