Çağdaş Sanat: Doğadan Kopuş mu, Doğaya Dönüş mü?

Öz

Bu çalışmada Dutton’ın, evrimsel sanat teorisi temelinde çağdaş sanatı, sanatın ve beğeninin doğal adaptif kökenine bir yabancılaşma olarak tanımlamasından yola çıkarak, sanat ve doğa ilişkisine odaklanılmış, Dutton’ın empirik bakışının tatmin edici cevap üretmekte yetersiz kaldığı noktada, daha kökensel bir açıklama ihtiyacıyla Schelling’in ilk dönem felsefesinde açığa çıkan doğa-sanat ilişkisine başvurulmuştur. Schelling’in, özne ve nesnenin, akıl ve doğanın, bilinçli ve bilinçsizin mutlak özdeşliğinin nesnelleşmesi, kökensel çelişkinin çözülmesi, kavranamaz, dile gelmez hakikati, hakikate zeval vermeksizin duyusallaştırabilme becerisi olarak sanat tanımına dayanarak, çağdaş sanatın doğasından ayrı düşmekle kalmayıp bağını koparmayı seçmiş öznenin ürünü olabileceği, kavramsal karakteriyle sanat-olmayan sanat, kendine yabancılaşmış sanat sayılabileceği ancak insanın doğayla kopan bağını provokatif bir tarzda yenileme imkanını da kendinde barındırdığı iddia edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• çağdaş sanat
• evrimsel sanat teorisi
• doğa-sanat ilişkisi
• Schelling

Contemporary Art: Break from Nature or Return to Nature?

Öz

This study, starting with Dutton’s defnition of contemporary art as an alienation from the natural adaptive origin of art and taste based on his evolutionary theory of art,  focuses on the relationship between art and nature. When Dutton’s empirical perspective is insufcient to produce a satisfactory answer, this study resorts to the nature-art relation revealed in Schelling’s early philosophy with the need for a more fundamental explanation. Depending on Schelling’s defnition of art as the objectifcation of the absolute identity of subject and object, reason and nature, conscious and unconscious, the resolution of the original contradiction, the ability to make the incomprehensible, inefable truth sensible without damaging the truth, this paper claims that contemporary art is the product of the subject that may not only be separated from its nature but also has chosen to break its bond with it and that it may be considered not-art art, art that alienated from itself by virtue of its conceptual character, but that it also contains the possibility of renewing the broken bond of humanity with nature in a provocative fashion.

Anahtar Kelimeler

• contemporary art
• evolutionary art theory
• nature-art relation
• Schelling

Kaynakça

1. Ayala, F. (2009). Darwin’s explanation of design: from natural theology to natural selection. Infection, Genetics and Evolution, (10), 840-843.
2. Dutton, D. (2022). Sanat içgüdüsü: Güzellik, zevk ve insan evrimi (M. Turan, çev.). Ayrıntı.
3. Esposito, J. L. (1977). Schelling’s idealism and philosophy of nature. Bucknell UP.
4. Grant, I. H. (2006). Philosophies of nature after Schelling. Continuum.
5. Hölderlin, F. (2012). Şiir ve tragedya kuramı (M.B. Albayrak, çev.). Notos.
6. Kant, I. (1987). Critique of judgment (W. S. Pluhar, çev.) Hackett Publishing.
7. Kant, I. (1996). Critique of pure reason (W. S. Pluhar, çev.). Hackett Publishing.
8. Kant, I. (1994). The one possible basis for a demonstration of the existence of god. (G. Treash Çev.) University of Nebraska Press.

9. Peterson, K. R. (2004). “Translators introduction”. First outline of a system of the philosophy of nature. State University of New York Press.
10. Schelling, F.W.J. (2004). First outline of a system of the philosophy of nature (K.R. Peterson Çev.). State University of New York Press.
11. Schelling, F.W.J. (1995). Ideas for a philosophy of nature (E. Harris & B. Heath, çev.). Cambridge University Press.
12. Schelling, F.W.J. (1994). On the history of modern philosophy (A. Bowie, çev.). Cambridge University Press.
13. Schelling, F.W.J. (2022). Transandantal idealizm sistemi (M. Ertene, çev.). Doğu Batı.
14. Shiner, L. (2022). Sanatın icadı: Bir kültür tarihi (İ. Türkmen, çev.). Ayrıntı.
15. Wyipjewski, J. (ed.). (1999). Painting by numbers Komar and Melamid’s scientific guide to art. University of California Press.