Estetik ve Siyaset İlişkisinde Bir Paradoks Olarak Beden

Öz

Bu makale, Jacques Rancière’in estetik anlayışını ve onun sanat ile siyaset arasındaki ilişkiye dair geliştirdiği “estetik rejim” kavramını ele almaktadır. Rancière’e göre, estetik yalnızca güzel ile ilişkilendirilen bir kavram değil, duyulurun dağılımını düzenleyen bir rejimdir. Bu rejim, sanatın ne olduğunu ve ne olmadığını tanımlamanın ötesinde, ortak dünyadaki nesneleri, imgeleri ve bedenleri yeniden düzenleyerek algılarımızı ve tutumlarımızı şekillendirme kapasitesine sahiptir. Makale, çağdaş sanat pratikleri ve siyaset arasındaki girift yapıyı tartışırken, bedenin ve sanat eserinin estetik rejim içindeki benzer paradoksal konumunu da inceler. Rancière’in estetik rejim kavramı, bedenin özne olma potansiyelini nasıl barındırdığını ortaya koyar. Estetik ve siyasetin kesişim noktasında bedenin özneleştiği süreçler, makalenin temel argümanlarını oluşturur. Bu bağlamda makalede, estetik rejimin yalnızca sanatı değil, bedenin algılanma biçimlerini de nasıl etkilediği incelenecek ve bu algılama biçimlerini şekillendiren unsurların ortaklığı vurgulanacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Estetik Rejim
• Jacques Ranciere
• Aisthesis
• Beden

Etik Beyan

Bu makale 2019 yılında Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesinde yazmış olduğum "Sanat ve Siyaset İlişkisinde Estetik Bir Araç Olarak Beden" başlıklı yayımlanmamış yüksek lisans tezimden türemiştir.

The Body as a Paradox in the Relationship between Aesthetics and Politics

Öz

This article explores Jacques Rancière’s understanding of aesthetics and his concept of the “aesthetic regime” in relation to the intersection of art and politics. According to Rancière, aesthetics is not merely a concept associated with beauty but rather a regime that regulates the distribution of the sensible. This regime has the capacity to shape our perceptions and attitudes by reorganizing objects, images, and bodies within the shared world, beyond merely determining what constitutes art and what does not. The article examines the complex relationship between contemporary art practices and politics, while also investigating the analogous paradoxical positions of the body and artworks within the aesthetic regime. Rancière’s notion of the aesthetic regime reveals how the body can potentially become a political subject. The processes through which the body transitions from an object to a subject at the intersection of aesthetics and politics form the core arguments of the article. In this context, the study will analyze how the aesthetic regime afects not only art but also the ways in which the body is perceived, highlighting the shared elements that shape these modes of perception.

Anahtar Kelimeler

• Aesthetic Regime
• Jacques Ranciere
• Aisthesis
• Body

Kaynakça

1. Althusser, L. (2010). İdeoloji ve Devletin İdeolojik Aygıtları (A. Tümertekin, Çev.). İthaki Yayınları.
2. Baumgarten, A. G. (2014). Metaphysics (C. D. Fugate & J. Hymers, Çev.). Bloomsbury Publishing.
3. Deranty, J.P. (2010). Regimes of Arts, J.P. Deranty (Ed.). Rancière: Key Concepts içinde (s. 118-131). Routledge.
4. Foucault, M. (1992). Hapishanenin Doğuşu (M. A. Kılıçbay, Çev.). İmge Kitabevi.
5. Foucault, M. (2014). Özne ve İktidar (I. Ergüden, O. Akınhay, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
6. Groys, B. (2014). Sanatın Gücü (F.C. Erdoğan, Çev.). Hayalperest Yayınevi.
7. Hegel, G. W. F. (1994). Estetik, Güzel Sanatlar Üzerine Dersler (T. Altuğ, H. Hünler, Çev.). Payel Yayınları.
8. Hünler, H. (1998). Estetik’in Kısa Tarihi. Paradigma Yayınları

9. Kant, I. (1987). Critque of Judgment (W. S. Pluhar, Çev.). Hackett Publishing.
10. Keskin, G. (2018). Baumgarten'ın Felsefesinde Estetik ve Mantık. Felsefe Arkivi, (49), 13-22. https://doi.org/10.26650/arcp2018-591061
11. Oranlı, İ. (2016). Ranciére’de Siyasi Olanın Estetik Boyutu: Siyaset Üzerine On Tez ve Duyumsanır Olanın Paylaşımı. MSGSÜ Sosyal Bilimler Dergisi, (14), 108-116.
12. Rancière, J. (2005). Uyuşmazlık: Politika ve Felsefe (H. Hünler, Çev.). Aralık Yayınları.
13. Rancière, J. (2006). Estetik Biliçdışı (K. Sarıalioğlu, Çev.). Aralık Yayınları.
14. Rancière, J. (2007). Siyasalın Kıyısında (A. U. Kılıç, Çev.). Metis Yayıncılık.
15. Rancière, J. (2008a). Görüntülerin Yazgısı (A.U. Kılıç, Çev.). Versus Kitap.
16. Rancière, J. (2008b). Estetiğin Siyaseti, A. Artun (Ed.). Sanat/Siyaset: Kültür Çağında Sanat ve Kültürel Politika içinde (ss. 207-231). İletişim Yayınları.
17. Rancière, J. (2009). Filozof ve Yoksulları (A. U. Kılıç, Çev.). Metis Yayıncılık.
18. Rancière, J. (2012). Estetiğin Huzursuzluğu (A. U. Kılıç, Çev.). İletişim Yayınları.
19. Şiray, M. (2016). Jacques Rancière Estetiğinde Sanat-Siyaset İlişkisi Üzerine. G. Ateşoğlu(Ed.), Varoluşçuluk, Fenomenoloji, Ontoloji/Çağdaş Felsefenin Macerası 1 içinde (s.277-296). Belge Yayınları.
20. Şiray, M. (2019). Jacques Rancière’in İmge Felsefesi: Estetik imgenin diyalektiği. Kaygı, (2) 18, 549-566.
21. Tanke, J. J. (2011). What is the Aesthetic Regime? Parrhesia, (12), 71-81.
22. Tekin, S. (2015). Adalet, Pratik Akıl, Eylem: Bir Antigone Okuması. Toplum ve Bilim, (133), 5-31.