Dijital Yeniden Üretilebilirlik Çağını Benjamin ve Rancière ile Düşünmek

Öz

Dijitaleşmenin giderek hayatın her alanına yayılması, müzelerin de klasik anlamdaki varoluş düzenlerinde yenilik yapmalarına neden olmuştur. Müzelerin başlangıcından bugüne tarihine baktığımızda yeni tip müzelerin, teknolojik imkânları kullanarak fiziksel alanın sınırlarını özellikle estetik deneyimi artıracak şekilde genişletmeyi amaç edindiklerini görüyoruz. Bu yeni dijitalleşmenin kullanıldığı müzelerde estetik deneyim, özellikle Walter Benjamin’in aura kavramı çerçevesinde 2000’lerden sonra çalışmaların konusu olmuştur. Bu çalışmalara baktığımızda Benjamin’in estetik üzerine görüşlerinin yalnızca aura çerçevesinde estetik yönüyle dikkate alındığını görüyoruz. Fakat Benjamin estetik ve siyaset arasında zorunlu bir ilişki kuruyordu. Bu çalışmanın amacı yeni tip dijitalleşmenin kullanıldığı müzelerin siyasal olarak potansiyellerini, Benjamin’in hem estetik hem de siyaset üzerine görüşleri çerçevesinde değerlendirmek ve Rancière’in Benjamin’e yönelttiği eleştirileri dikkate alarak, onun “duyulurun paylaşımı” ve “özgürleşen seyirci” kavramlarını da işe koşarak yeniden düşünmektir.

Anahtar Kelimeler

• Yeni Müze
• Benjamin
• Rancière
• aura
• duyulurun paylaşımı.

Thinking About the Age of Digital Reproduction with Benjamin and Rancière

Öz

The gradual spread of digitalization to all areas of life has led museums to innovate in their classical order of existence. When we look at the history of museums from their inception to the present day, we see that new types of museums aim to expand the boundaries of the physical space by using technological means, especially in a way that enhances the aesthetic experience. Aesthetic experience in these new digitalized museums has been the subject of studies after the 2000s, especially within the framework of Walter Benjamin's concept of aura. When we look at these studies, we see that Benjamin's views on aesthetics are only taken into consideration in terms of aesthetics within the framework of aura. However, as is known, Benjamin established a necessary relationship between aesthetics and politics. The aim of this study is to evaluate the political potential of new types of digital museums within the framework of Benjamin's views on both aesthetics and politics, and to rethink Rancière's concepts of “distribution of the sensible” and “emancipated spectator” by taking into account Rancière's criticisms of Benjamin.

Anahtar Kelimeler

• New Museums
• Benjamin
• Rancière
• aura
• distribution of the sensible.

Kaynakça

1. Amorim, J.P., Teixeira, L. (2020) Art in the digital during and after covid: Aura and Apparatus of online exhibitions. Rupkatha Journal of Interdisiplinary Studies in Humanities, Special Conference Issue, 12 (5). DOI:10.21659/rupkatha.v12n5.rioc1s1n2
2. Arslan, C. (2018). Dijital yeniden üretim çağında sanat eseri: “Aura” Kavramının Dijital Sanat Bağlamında Yeniden Değerlendirilmesi. Art-sanat dergisi, (9), 405-413.
3. Benjamin , W. (2012). Baudelaire’de bazı motifer üzerine. N. Gürbilek, ed. Son bakışta aşk içinde. Metis.
4. Benjamin, W. (2012) Tekniğin olanaklarıyla yeniden üretilebildiği çağda sanat yapıtı. Pasajlar(A. Cemal, Çev.) içinde. Yapı Kredi Yayınları.
5. Benjamin, W. (2013). Fotoğrafın kısa tarihi. (O. Akınhay, Çev.). Agora.
6. Bolter, J.D., MacIntyre, B., Gandy, M., Schweitzer, P. (2006, Şubat) New media and the permanent crisis of aura. Convergence: The international journal of research into new media Technologies, 12 (1), 21-39.
7. Chul-Han, Byung. (2019) Psikopolitika. (H. Barışcan, Çev.). Metis.
8. Evrard, Y., Krebs, A. (2017, Eylül) The authenticity of the museum experience in the digital age: The case of Louvre. Journal of Cultural Economics, (42), 353-363.

9. Hazan, S. (2001) The virtual aura: Is there space for enchantment in a technological World? Museums and the Web 201. 14-17.
10. Hazan, S. (2015) Performing the museum in an age of digital reproduction. Furnace, (2), 1-7.
11. Jefrey, S. (2015). Challenging Heritage Visualisation: Beauty, aura and democratisation. Open Archeology, (1), 144-152.
12. Kant, I. (1987). Critique of Judgment. (W. S. Pluhar). Hackett Publishing Company.
13. Kardeş, M. E. (2020) Walter Benjamin Düşüncesinde Teknik: İmkânlar, Eleştiri ve Politik Eylem. Felsefe Arkivi, (52), 1-18.
14. Kenderdine, S. ve Yip, A. (2019) The proliferation of aura: Facsimiles, authenticity and digital objects. K. Drotner., V. Dziekan, R. Parry, K.C. Schroder (Eds), The routledge handbook of museums, media, and communication. Routledge.
15. Latour, B. Lowe, A. (2010) The migration of the aura exploring the original through its fac smiles. T. Bartscherer, R. Coover, (ed)., Switching codes thinking through digital technology in the humanities and the arts. University of Chicago Press.
16. Roederer, C., Revat, R, Pallud, J. (2020, Bahar) Does Digital Mediation Really Change the Museum experience? International journal of arts management, 22 (3), 108-123.
17. Rancière, J. (2004) Siyasalın kıyısında. (A.U. Kılıç, Çev.). Metis.
18. Rancière, .J. (2008) Görüntülerin yazgısı. (A.U. Kılıç, Çev.). Versus.
19. Rancière, J. (2009) Özgürleşen Seyirci. (E.B.Şaman). Metis.
20. Rancière, J. (2012) Estetiğin huzursuzluğu: Sanat rejimi ve politika. (A.U. Kılıç, Çev.) İletişim.
21. Rancière, J. (2013) Cahil hoca: Zihinsel özgürleşme üstüne beş ders. (S. Kılıç, Çev.) Metis.
22. Rancière, J. (2018) Aisthesis: Sanatın estetik rejiminden sahneler (A.D. Temiz, Çev.) Monokl.
23. Rancière, J. (2020) Dissensus: Politika ve estetik üzerine. (M. Yalçınkaya, Çev.) Ayrıntı.
24. Schweibenz, W. (2018) The work of art in the age of digital reproduction. Museum International, (70), 1-2.
25. Yıldırım, B. (2007) Walter Benjamin’de “deneyim” kavramı. FLSF, (3), 55-66.