TÜRKİYE’NİN KENTSEL KORUMA POLİTİKASI

Hazal Ilgın Bahçeci Başarmak

doi:10.56524/msydergi.1187730

TÜRKİYE’NİN KENTSEL KORUMA POLİTİKASI

Öz

Geçmişten günümüze Türkiye’de kentsel koruma politikaları, büyük ölçüde, kentin fiziksel sorunları üzerinden ve fiziksel tarafı ağır basan imar planları kapsamında ele alınmış; kentlerin korunarak gelişmesi açısından farklı yaklaşımlar geliştirme çabasına girilememiş ve dolayısıyla bütünsel kent planlamasından uzak bir yapı süregelmiştir. 1960’lı yıllarda kentsel koruma alanına artan ilgiye karşın, özellikle 1970’li yıllardan itibaren kentsel planlamanın aynı tip planlara yönelmesi, giderek tek tipleşen kentleri yaratmıştır. Kentsel koruma politikalarının da “tek tip” koruma amaçlı imar planları kapsamında şekillenmeye başlamasına neden olan bu durum, bir yandan kentlerin tarihi ve kültürel değeri bulunan alanlarındaki tahribatın artmasına, diğer yandan da kentlerin diğer alanlarında yoğun bir imar baskısının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Çalışmanın amacı, Türkiye’nin kentsel koruma politikasının gelişimini, tarihsel gelişme süreci içinde ele alarak incelemek ve değerlendirmektir. Bu çerçevede önce kentsel koruma ve kentsel koruma politikalarının önemine değinilecek, ardından kentsel korumanın dünyadaki gelişim seyri ele alınacak ve son olarak kentsel korumanın Türkiye’deki gelişimi ilgili yasal ve kurumsal çerçeve temelinde incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ahunbay, Zeynep (2005). “Doğal ve Kültürel Mirası Koruma Alanında Geçerli Uluslararası Belgelerin Türkiye’deki Uygulamalara Yansımaları”. İlgi, P. Yüce Aşkun P. İ. vd. (Der.), Korumada 50 Yıl (İstanbul: MSGSÜ Yayınları): 9-24
Aktaş, Mahfuz (2015). “Kentsel Koruma Alanlarındaki Yasal ve Kurumsal Değişikliklerin Tarihi Çevreye Etkisi – Karaköy Perşembe Pazarı Bölgesi Örneği”, Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Şehir ve Bölge Planlama Anabilim Dalı Yayınlamamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul
Avcıoğlu Safa (2016). “Tarihi Çevrelerde Kentsel Koruma ve Kentsel Yenileme Eğilimleri: Yasal ve Yönetsel Çerçeve”. Kent Araştırmaları Dergisi, 20(7), s. 698-719.
Avrupa Konseyi (1992) “European Convention on the Protection of the Archaeological Heritage” https://rm.coe.int/168007bd25 (26.09.2022).
Can, Cengiz (1993). “Kentsel Koruma Alanları ve Koruma Sorunları”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 36 (1-2), s. 307-314.
Council of Europe (2005). “Framework Convention on the Value of Cultural Heritage for Society” https://rm.coe.int/1680083746 (26.09.2022).
Çekül Vakfı (2010). “Yerelden Ulusala Ulusaldan Evrensele Koruma Bilincinin Gelişim Süreci” https://www.tarihikentlerbirligi.org/wp-content/uploads/KorumaBilinci-Ekitap.pdf (08.09.2022)
Dinçer, İclal ve Akın, Oya. (1994). “Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kapsamında Koruma Planı ve İdari Yapısı”, 2. Kentsel Koruma Yenileme ve Uygulama Kolokyumu, İstanbul

Dinçer, İclal (2016a). “Kentsel Koruma Kavramı ve Evrimi”, Ersoy, Melih (Der.), Kentsel Planlama: Ansiklopedik Sözlük (İstanbul: Ninova Yayıncılık),: 228-232
Dinçer, İclal (2016b). “Kentsel Koruma Kurumunun Ülkemizdeki Yapılanması”, Ersoy, Melih (Der.), Kentsel Planlama: Ansiklopedik Sözlük (İstanbul: Ninova Yayıncılık): 234-236 , Eskici Özten, Ayşen (2012). “Tarihi Konut Yapılarını ve Alanlarını Korumanın Ekonomik Etkilerinin Değerlendirilmesi Galata Örneği”, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezi, İstanbul.
Günay, Zeynep (2016). “Kentsel Koruma Kavramı ve Politikaları”, Ersoy, Melih (Der.), Kentsel Planlama: Ansiklopedik Sözlük (İstanbul: Ninova Yayıncılık): 232-234
ICOMOS (1987) “Tarihi Kentlerin ve Kentsel Alanların Korunması Tüzüğü” https://www.icomos.org/charters/towns_e.pdf (23.09.2022).
İtalya Eski Eserler ve Güzel Sanatlar Yüksek Kurulu (1931). “Restorasyon Kartası” http://www.icomos.org.tr/Dosyalar/ICOMOSTR_tr0660878001536681682.pdf (23.09.2022).
Kejanlı, D. Türkan, Akın, Can Tuncay ve Yılmaz, Aysel (2007). “Türkiye’ Koruma Yasalarının Tarihsel Gelişimi Üzerine Bir İnceleme”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 6 (19), s. 179-196.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı (2022). “İlke Kararları” https://teftis.ktb.gov.tr/TR-14322/ilke-kararlari.html (04.10.2022).
Mumcu, Ahmet (1969). “Eski Eser Hukuku ve Türkiye”, Ankara Üniversitesi Hukuk Bilgiler Fakültesi Dergisi, 26, (3-4), s.45-78
Özen Turan, Sanem (2009). “Bütünleşik Kentsel Koruma ve Ekonomisi: Trabzon Kenti Modeli”, K.T.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezi, Trabzon
Sağıroğlu, Özlem (2016). “Korumada Turizmin “Kurtarıcı” Rolü Üzerine”, İdealkent Kent Araştırmaları Dergisi, 7(19), s. 550-586
UNESCO (1954). “Convention for the Protection of Cultural Property in the Event of Armed Conflict with Regulations for the Execution of the Convention” https://en.unesco.org/sites/default/files/1954_Convention_EN_2020.pdf (26.09.2022).
UNESCO (1976). “Recommendation concerning the Safeguarding and Contemporary Role of Historic Areas” https://www.icomos.org/publications/93towns7o.pdf (23.09.2022).
Ünlü, Tolga (2009) “Kentsel Dönüşüm Sürecinin Tasarlanması: Tarsus Tarihi Merkezi”, Planlama Dergisi (3-4), s. 145-57
Venedik Tüzüğü (1964). http://www.icomos.org.tr/Dosyalar/ICOMOSTR_tr0243603001536681730.pdf (23.09.2022)
Zeren, Nuran (1991). “Koruma Amaçlı İmar Planı Yapım ve Uygulama Sorunları”, İTÜ Mimarlık Fakültesi Şehir ve Bölge Planlaması Bölümü, İTÜ Çevre ve Şehircilik Uygulama Araştırma Merkezi Proje No: 71/20, İstanbul.
Zülfikar, Çiğdem (2012) “Tarihi Kentsel Çevrenin Korunmasında Stratejik Planlama Yaklaşımı: Bakırköy-Yeşilköy Köyiçi Koruma Alanı Örneği”, Kültür ve Turizm Bakanlığı, İstanbul II Numaralı Yenileme Alanları, Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü, Uzmanlık Tezi, İstanbul.
1710 sayılı Eski Eserler Kanunu (1973). https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/14527.pdf (10.10.2022).
5737 sayılı Vakıflar Kanunu (2008) https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5737.pdf (10.10.2022).
6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun (2012). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6306.pdf (10.10.2022).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kamu Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hazal Ilgın Bahçeci Başarmak ^*
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

22 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

12 Ekim 2022

Kabul Tarihi

21 Ekim 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 17 Sayı: 38

DOI

https://doi.org/10.56524/msydergi.1187730

IZ

https://izlik.org/JA85JF66PF

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Bahçeci Başarmak, H. I. (2022). TÜRKİYE’NİN KENTSEL KORUMA POLİTİKASI. Memleket Siyaset Yönetim, 17(38), 337-364. https://doi.org/10.56524/msydergi.1187730

AMA

1.Bahçeci Başarmak HI. TÜRKİYE’NİN KENTSEL KORUMA POLİTİKASI. Memleket Siyaset Yönetim. 2022;17(38):337-364. doi:10.56524/msydergi.1187730

Chicago

Bahçeci Başarmak, Hazal Ilgın. 2022. “TÜRKİYE’NİN KENTSEL KORUMA POLİTİKASI”. Memleket Siyaset Yönetim 17 (38): 337-64. https://doi.org/10.56524/msydergi.1187730.

EndNote

Bahçeci Başarmak HI (01 Aralık 2022) TÜRKİYE’NİN KENTSEL KORUMA POLİTİKASI. Memleket Siyaset Yönetim 17 38 337–364.

IEEE

[1]H. I. Bahçeci Başarmak, “TÜRKİYE’NİN KENTSEL KORUMA POLİTİKASI”, Memleket Siyaset Yönetim, c. 17, sy 38, ss. 337–364, Ara. 2022, doi: 10.56524/msydergi.1187730.

ISNAD

Bahçeci Başarmak, Hazal Ilgın. “TÜRKİYE’NİN KENTSEL KORUMA POLİTİKASI”. Memleket Siyaset Yönetim 17/38 (01 Aralık 2022): 337-364. https://doi.org/10.56524/msydergi.1187730.

JAMA

1.Bahçeci Başarmak HI. TÜRKİYE’NİN KENTSEL KORUMA POLİTİKASI. Memleket Siyaset Yönetim. 2022;17:337–364.

MLA

Bahçeci Başarmak, Hazal Ilgın. “TÜRKİYE’NİN KENTSEL KORUMA POLİTİKASI”. Memleket Siyaset Yönetim, c. 17, sy 38, Aralık 2022, ss. 337-64, doi:10.56524/msydergi.1187730.

Vancouver

1.Hazal Ilgın Bahçeci Başarmak. TÜRKİYE’NİN KENTSEL KORUMA POLİTİKASI. Memleket Siyaset Yönetim. 01 Aralık 2022;17(38):337-64. doi:10.56524/msydergi.1187730

Cited By

Cumhuriyetimizin 100. Yılında Türkiye’de Kültürel Mirasın Korunması Süreci

Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.18037/ausbd.1310594

Tarih, “tarih” olmasın derken: Bir kentsel sit alanının monografisi

İDEALKENT

https://doi.org/10.31198/idealkent.1746745