PLANLAMA TARTIŞMALARINA FARKLI BİR YAKLAŞIM: PLANLAMAYI İNSAN ÜZERİNDEN DÜŞÜNMEK

Yıl 2018, Sayı: 29 , 31 - 60 , 30.06.2018

Şulenur Özkan Erdoğan Barış Övgün

https://izlik.org/JA98TE94TR

Öz

Planlama kavramı akademik alanyazında çok sayıda çalışmaya konu olmuştur. Bu çalışmalarda kavram hem yapısal hem de işlevsel yönleriyle ele alınmakta ve tartışmalar çoğunlukla örgüt/devlet temelli sürdürülmektedir. Kavramın bu şekilde ele alınması tartışmaların insandan kopuk bir şekilde yürütülmesine yol açmaktadır. Bir başka deyişle planlama konulu metinlerde “insan”, örgütün/devletin veya modern toplumun bir mensubu olma niteliğiyle üye vatandaş, bürokrat ve hatta değişen planlama niteliğine bağlı olarak müşteri kimlikleriyle konumlandırılmaktadır. Bu durum, “insan”ın söz konusu kimliklerinden uzak olarak -salt haliyle- yalnızca “insan” olma vasfı üzerinden “planlama” ile kurduğu ilişkinin gözden kaçırılmasına sebep olmaktadır. Oysa “in-
san”ın neden planladığı, ne zaman planladığı ve nasıl planladığı gibi sorular üzerinde düşünülmeden herhangi bir konuya ilişkin yapılan planlama çalışmaları eksik kalacaktır. Eş deyişle, alanyazında insan sadece nesne özelliği ile değil; özne niteliğiyle de ön plana çıkarılmalıdır. Bu bağlamda, kamu yönetimi alanındaki çalışmaların geneline sirayet etmiş olan alışkanlıklardan uzaklaşılarak insanın insan olarak adlandırıldığı plan/planlama fikri üzerinde düşünmek gerekmektedir. Böylece planlama teknik ve politik sınırlarından bir nebzede olsa kurtarılmış olacaktır.

Anahtar Kelimeler

Plan , Planlama , İnsan , İnsanlık Tarihi , Sistemli Değiştirme- Dönüştürme , Tahakküm.

Kaynakça

• Akbulut, Örsan Öcal, “Türkiye’de Planlama Kültürü Üzerine Bir Deneme”, Amme İdaresi Dergisi, C. 35, S. 1, 2002, s. 29-54.
• Akçay, Ümit, “Türkiye’de Planlama Deneyimine DPT Üzerinden Bakmak”, Tür- kiye’de Kapitalizmin Gelişimi (Haz. D. Yılmaz, F. Akyüz, F. Ercan, K. R.
• Yılmaz, T. Tören ve Ü. Akçay) Dipnot, Ankara 2006, s. 229-255.
• Akçay, Ümit, Kapitalizmi Planlamak: Türkiye’de Planlama ve DPT’nin Dönü- şümü, Sosyal Araştırmalar Vakfı, İstanbul 2007.
• Akdoğan, Argun, “Stratejik Planlama Kavram ve Kuramı Üstüne Değerlendirme- ler”, Memleket Mevzuat Dergisi, C. 2, S. 17, 2006, s. 3-9.
• Akınhay, Osman (Der.), Piyasa Sosyalizmi Tartışması, Belge, İstanbul 1992.
• Akyıldız, Hüseyin, “Tartışılan Boyutlarıyla Homo Economicus”, Süleyman De- mirel Üniversitesi İİBF Dergisi, C.13, S. 2, 2008, s. 29-40.
• Aslan, Onur Ender, “Devlet Planlama Teşkilatı: 1980 Sonrası Dönüşüm”, Amme İdaresi Dergisi, C. 31, S. 1, 1998, s. 103-123.
• Balandier, Georges, Siyasal Antropoloji (Çev. Devrim Çetinkasap), Türkiye İş Bankası, İstanbul 2016.
• Bircan, İsmail, “Kamu Kesiminde Stratejik Yönetim ve Vizyon”, Planlama Der- gisi (Özel Sayı), 2002, s. 11-19.
• Boratav, Korkut, Sosyalist Planlamada Gelişmeler, Olgaç Matbaası, Ankara 1982.
• Bozkurt, Ömer ve Turgay Ergun, Kamu Yönetimi Sözlüğü (Ed. Seriye Sezen), TODAİE, Ankara 2008.
• Braidwood, Robert J., Tarih Öncesi İnsan (Çev. Bilgi Altınok) Arkeoloji ve Sa- nat, İstanbul 1995.
• Bronowski, Jacob, İnsanlığın Yükselişi (Çev. Aykut Göker), Say, Ankara 2006.
• Childe, Gordon, Tarihte Neler Oldu (Çev. Alaeddin Şenel ve Mete Tuncay), Kır- mızı, İstanbul 2014.
• Çelebican, Gürcan, “Sosyalist Planlama Kavramı”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 31, S. 1-4, 1974, s. 587-601.
• Çevik, Hasan Hüseyin ve Süleyman Demirci, Kamu Politikası: Kavramlar, Ak- törler, Süreç, Modeller, Analiz, Karar Verme, Seçkin, Ankara 2012.
• Ersoy, Melih, “Planlama Kuramına Giriş”, Kentsel Planlama Kuramları (Der. Melih Ersoy), İmge, Ankara 2012, 9-34.
• Faulkner, Neil, Marksist Dünya Tarihi (Çev. Tuncel Öncel), Yordam, İstanbul 2014.
• Fayol, Henri, Genel ve Endüstriyel Yönetim (Çev. M. Asım Çolakoğlu) (Haz. Ba- hadır Akın), Adres, Ankara 2016.
• Gulick, Luther and Lyndall Urwick, Papers on the Science of Administration, Ins- titute of Public Administration, New York 1937.
• Harari, Yuval Noah, Tanrılardan Hayvanlara Sapiens: İnsan Türünün Kısa Bir Tarihi, 24. Baskı, Kolektif, İstanbul 2016.
• Hayek, Friedrich, Kölelik Yolu (Çev. Turhan Feyzioğlu, Yıldıray Arsan ve Atilla Yayla) Liberte, Ankara 2015.
• İzmirlioğlu, Akın, “Planlama Yaklaşımları ve Türkiye’de Planlama”, Konferans- lar Serisi, İktisadi Araştırmalar Vakfı, S. 19, İstanbul 2000.
• Kuban, Doğan, “Hayvan ve İnsan”, Herkese Bilim Teknoloji Dergisi, 6 Ocak 2017, C. 41, S. 5. Küçük, Yalçın, Planlama, Kalkınma ve Türkiye, Tekin, İstanbul 1978.
• Leblebici, Doğan Nadi, “Orta Kademe Yöneticilerinin Örgütsel Karar Alma Dav- ranışı Üzerine Bir İnceleme: Bir Türk Kamu İktisadi Teşebbüsü Örneği”,
• Hacettepe Üniversitesi İİBF Dergisi, C. 18, S. 1, 2000, s. 181-200.
• McNeill, William H., Dünya Tarihi (Çev. Alaeddin Şenel), İmge, Ankara 2007. Mengüşoğlu, Takıyeddin, İnsan Felsefesi, Doğu Batı, Ankara 2015.
• Mıhçıoğlu, Cemal, “Devlet Planlama Örgütünün Kuruluş Günleri”, Prof. Dr. Fa- dıl H. Sur’un Anısına Armağan, Ankara Üniversitesi SBF, S. 522, Ankara
• 1983, s. 229-257.
• Mises, Ludwig, Bürokrasi, (Çev. Feridun Ergin), Liberte, Ankara 2000.
• Neocleous, Mark, Toplumsal Düzenin İnşası: Polis Erkinin Eleştirel Teorisi (Çev. Ahmet Bekmen), H2O, İstanbul 2013.
• Onaran, Oğuz, Örgütlerde Karar Verme, Sevinç Matbaası, Ankara 1971.
• Önder, Özgür, “Giriş: Karar Verme: Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimindeki An- lamı/Önemi”, Kamu Yönetimi ve Siyaset Biliminde Karar Verme (Der. Özgür Önder ve Fatih Kırışık), Orion, Ankara 2012, s. 1-22.
• Önder, Özgür ve Fatih Kırışık (Der), Kamu Yönetimi ve Siyaset Biliminde Karar Verme, Orion, Ankara 2012.
• Övgün, Barış, Devlet ve Planlama, Siyasal, Ankara 2010.
• Övgün, Barış, “Türk Kamu Yönetiminde Yeni Bir Örgütlenme: Kalkınma Bakan- lığı”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, C. 66, S. 3, 2011, s. 263-281.
• Özbek, Meral, Dünden Bugüne İnsan, İmge, Ankara 2000.
• Sağlık Bakanlığı, Aile Planlaması, http://ailehekimligi.gov.tr/ana-cocuk-sal/281- aile-planlamas.html, 14.11.2017.
• Sezen, Seriye, Devletçilikten Özelleştirmeye: Türkiye’de Planlama, TODAİE, Yayın No: 293, Ankara 1999.
• Seyidoğlu, Halil, Ekonomik Terimler: Ansiklopedik Sözlük, Güzem Can, İstanbul 2002.
• Soyak, Alkan, “Türkiye’de İktisadi Planlama: DPT’ye İhtiyaç Var mı?”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, C. 4, S. 2, 2003, s. 167-182.
• Soyak, Alkan, Ulusaldan Uluslarüstüne: İktisadi Planlama ve Türkiye Deneyimi, Der, İstanbul 2006.
• Şenel, Alaeddin, İlkel Topluluktan Uygar Topluma: Geçiş Aşamasında Ekonomik Toplumsal Düşünsel Yapıların Etkileşimi, Birey ve Toplum, Ankara 1985.
• Şenel Alaeddin, Kemirgenlerden Sömürgenlere: İnsanlık Tarihi, İmge, Ankara 2006.
• Şenses, Fikret, “Gelişme İktisadı ve İktisadi Gelişme: Nereden Nereye?”, Kalkınma İktisadı Yükseliş ve Gerilemesi (Haz. Fikret Şenses), İletişim, İstanbul 2003, s. 93-128.
• Türk Dil Kurumu, Güncel Türkçe Sözlük, http://www.tdk.gov.tr/index.php?op- tion=com_gts&view=gts (25.12.2016).
• Ülken, Hilmi Ziya, Sosyoloji Sözlüğü, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul 1969.
• Vedel, Georges, Siyasi İktidar ve Planlama (Çev. Hamide Topçuoğlu ve Münci Kapani), Ajans Türk Matbaası, Ankara 1966.
• Weber, Max, Toplumsal ve Ekonomik Örgütlenme Kuramı (Çev. Özer Ozankaya), Cem, İstanbul 2014.
• Yılmaz, Aslı, Türkiye’de Planlama Politikası ve Yönetimi: Planlamanın Siyasal
• İktisadı ve Yönetsel Kuruluşu, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi (Yö- netim Bilimleri) Anabilim Dalı, Ankara 2012.
• Yılmaz, Cevdet, “Piyasa Ekonomilerinde Ulusal Planlama ve Çeşitli Planlama Yaklaşımları”, Amme İdaresi Dergisi, C. 32, S. 1, 1999, s. 85-101.
• Yüksel, Fatih, “Sürekli Değişen Kentsel Faktörler Karşısında Yerel Yönetimlerde Stratejik Planlama Gereği”, Çağdaş Yerel Yönetimler, C. 11, S. 1, 2002, s. 31-41.
• http://www.etimolojiturkce.com/ (10.11.2016).
• https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp (12.01.2017).
• https://www.oxforddictionaries.com/ (10.11.2016).