BELEDİYE POLİTİKALARINDA KADINLARIN KENTSEL RİSKLERE KARŞI DİRENÇLİLİĞİNİN İZİNİ SÜRMEK: İZMİR, SAMSUN, BURSA VE GAZİANTEP ÖRNEKLERİ

Berrin Koyuncu-lorasdağı; İlkim Tuğçe Biter Yerlikaya

doi:10.56524/msydergi.1734144

BELEDİYE POLİTİKALARINDA KADINLARIN KENTSEL RİSKLERE KARŞI DİRENÇLİLİĞİNİN İZİNİ SÜRMEK: İZMİR, SAMSUN, BURSA VE GAZİANTEP ÖRNEKLERİ

Öz

Kentsel risklerle baş edebilmeye yönelik kapsayıcı yerel yönetim politikalarının geliştirilmesi, kentlerin dirençliliğini ve yaşanabilirliğini doğrudan etkilemektedir. Özellikle toplumsal cinsiyet temelli eşitsizlikler nedeniyle kadınların risklere karşı daha kırılgan olması, yerel yönetimler özelinde belediyelerin kentsel dirençlilik stratejilerinin toplumsal cinsiyet perspektifiyle bütünleştirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu kapsamda makalenin temel amacı İzmir, Gaziantep, Bursa ve Samsun olmak üzere dört kent örneğinde belediyelerin dirençlilik odaklı politikalarında toplumsal cinsiyet perspektifinin ne ölçüde dahil edildiğini sorgulamaktır. Söz konusu kentlere odaklanmak, “kadın dostu kent” olma iddiası taşıyan bu büyükşehirlerin kente dair potansiyel risklerle mücadele konusunda cinsiyet eşitliğinin ne düzeyde dikkate alındığının analizi açısından önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK ve Hacettepe Üniversitesi BAP

Proje Numarası

TÜBİTAK 1003- 218K355 ve HÜ 19896

Teşekkür

Bu makalenin verileri, 2020-2023 yılları arasında gerçekleştirilen 218K355 numaralı “Sürdürülebilir Kent Politikaları: Yaşam Kalitesi Açısından Türkiye’de Kent-Bölgeler” başlıklı TÜBİTAK Projesi’nden ve bu projeye destek 19896 nolu Hacettepe Üniversitesi BAP projesinden elde edilmiştir. TÜBİTAK’a, Hacettepe BAP’a, projenin saha araştırmasına katkı veren katılımcılara ve Doç. Dr. Ahu Sumbas’a teşekkürlerimizi sunarız.

Kaynakça

Ajibade, I., McBean, G., & Bezner-Kerr, R. (2013). Urban flooding in Lagos, Nigeria: Patterns of vulnerability and resilience among women. Global Environmental Change, 23(6), 1714-1725.
Allen, C. R., Angeler, D. G., Chaffin, B. C., Twidwell, D., & Garmestani, A. (2019). Resilience reconciled. Nature Sustainability, 2(10), 898–900.
Buckingham, S. (2010). Examining the right to the city from a gender perspective. A. Sungraynes and C. Mathivet (Eds.), Cities for all: Proposals and experiences towards the right to the city (57-62). Habitat International Coalition.
Cartails, C. (2014). Toward resilient cities- A review of definitions, challenges and prospects. Advances in Building Energy Rersearch, 8(2), 259-266.
Chelleri, L. (2012). From the resilient city to urban resilience: A review essay on understanding and integrating the resilience perspective for urban systems. Documents d’Anàlisi Geogràfica, 58(2), 287-306.
Chowdhury, T. J., Arbon, P., Kako, M., Muller, R., Steenkamp, M., & Gebbie, K. (2022). Understanding the experiences of women in disasters: Lessons for emergency management planning. The Australian Journal of Emergency Management, 37(1), 72-77.
Cote, M., & Nightingale, A. J. (2011). Resilience thinking meets social theory: Situating social change in socio-ecological systems (SES) research. Progress in Human Geography, 36(4), 475–489.
Cutter, S. (1995). The forgotten casualties: Women, children and environmental change. Global Environmental Change, 5(3), 181-194.

Desouza, K. C., & Flanery, T. H. (2013). Designing, planning and managing resilient cities: A conceptual framework. Cities, 35, 89-99.
Elmqvist, T., Andersson, E., Frantzeskaki, N., McPhearson, T., Olsson, P., Gaffney, O., Takeuchi, K., & Folke, C. (2019). Sustainability and resilience for transformation in the urban century. Nature Sustainability, 2(4), 267–273.
Enarson, E. and Morrow, B. (Eds.). (1998). The gendered terrain of disasters: Through women’s eyes. Praeger.
Fenster, T. (2005). The right to the gendered city: Different formations of belonging in everyday life. Journal of Gender Studies, 14(3), 217-231.
Fordham, M. (2003). Gender, development and disaster: The necessity for integration. M. Pelling (Ed.), Natural disasters and development in a globalizing world (57-74). Routledge.
Fothergill, A. (1999). An exploratory study of woman battering in the grand forks flood community: Responses and policies. International Journal of Mass Emergencies and Disasters, 17(1), 79-98.
Galderisi, A. (2014). Urban resilience: A framework for empowering cities in face of heterogeneous risk factors. A|Z ITU Journal of the Faculty of Architecture, 11(1), 36-58.
Ginige, K., Haigh, R., & Amaratunga, D. (2009). Mainstreaming gender in disaster reduction: Why and how? Disaster Prevention and Management, 18(1), 23-34.
Godschalk, D. (2003). Urban hazard mitigation: Creating resilient cities. Natural Hazards Review, 4(3), 136-143.
Jabeen, H. (2014). Adapting the built environment: The role of gender in shaping vulnerability and resilience to climate extremes in Dhaka. Environment and Urbanization, 26(1), 147-165.
Jenkins, K., & Rondón, G. (2015). ‘Eventually the mine will come’: Women anti-mining activists everyday resilience in opposing resource extraction in the Andes. Gender & Development, 23(3), 415-431.
Mackay, F. (2008). ‘Thick’conceptions of substantive representation: Women, gender and political institutions. Representation, 44(2), 125-139.
Manyena, B. (2006). Rural local authorities and disaster resilience in Zimbabwe. Disaster Prevention and Management, 15(5), 810-820.
Matyas, D., & Pelling, M. (2014). Positioning resilience for 2015: The role of resistance, incremental adjustment and transformation in disaster risk management policy. Disasters, 39(1), 1-18.
Meerow, S., & Newell, Joshua. P. (2016). Urban resilience for whom, what, when, where and why? Urban Geography, 40(3), 1-21.
Moser, S., Meerow, S., Arnott, J., & Jack-Scott, E. (2019). The turbulent world of resilience: Interpretations and themes for transdisciplinary dialog. Climatic Change, 153, 21–40.
Papanek, H. (1973). Purdah: Separate worlds and symbolic shelter. Comparative Studies in Society and History , 15(3), 289-325.
Ruszczyk, H. A. (2019). Gendered invisible urban resilience. M. A. Burayidi et al. (Eds.), The Routledge handbook of urban resilience (260-271). Routledge.
Şeker, M., Ozan, C. ve Yaman, B. (2021). Yerelleşen insani gelişme endeksi- Büyükşehirler ve ilçeler. İnsani Gelişme Vakfı (İNGEV); Enva Yayıncılık.
Vale, L. J. (2014). The politics of resilient cities: Whose resilience and whose city? Building Research&Information, 42(2), 191-201.
Walker, B. (1994). Women in emergencies. Oxfam.
Online Kaynaklar
Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu. (2015). Kadın Dostu Kent Uygulama Rehberi. https://turkiye.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/kdk_final_kit-19.08.2015.pdf
Bursa Büyükşehir Belediyesi. https://www.bursa.bel.tr/
Council of Europe. (1992). European urban charter. https://rm.coe.int/the-revised-european-urban-charter/1680718bfb
Council of European Municipalities and Regions. (2005). Town for equality. https://ccre-cemr.org/wp-content/uploads/2024/04/town_for_equality_2005_en.pdf
Council of European Municipalities and Regions. (2006). The European charter for equality of women and men in local life. https://www.stjornarradid.is/media/velferdarraduneyti-media/media/acrobat-enskar_sidur/european_charter_for_equality_of_women_and_men_in_local_life2.pdf
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi. https://www.gaziantep.bel.tr/
İzmir Büyükşehir Belediyesi. (2022-2024). Yerel eşitlik eylem planı. https://www.izmir.bel.tr/YuklenenDosyalar/Dokumanlar/66_27042023_031924_.pdf
İzmir Büyükşehir Belediyesi. https://www.izmir.bel.tr/
Mor Çatı. (2023). Depremden Etkilenen Bölgede Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Mekanizmaları. https://morcati.org.tr/izleme-raporlari/depremden-etkilenen-bolgede-kadina-yonelik-siddetle-mucadele-mekanizmalari/
Rockefeller Foundation. (2014). City resilience index. https://www.all4energy.org/wp-content/uploads/2024/09/2014_04_city_resilience_framework.pdf
Samsun Büyükşehir Belediyesi. https://samsun.bel.tr/.
UN-Habitat. (2022). World cities report: Envisaging the future of cities. https://unhabitat.org/sites/default/files/2022/06/wcr_2022.pdf
UN Women. (2020). Yerel yönetim ve hizmetlerde toplumsal cinsiyet eşitliği. https://www.wald.org.tr/Uploads/Pages/Module/UM03WSLAXRD465F346H5T64461R336.pdf
United Nations International Strategy for Disaster Reduction (UNISDR). (2004). Living with risk: A global review of disaster reduction initiatives. https://www.unisdr.org/files/657_lwr1.pdf
United Nations International Strategy for Disaster Reduction (UNISDR). (2009). Building resilient cities, addressing urban risk. https://www.preventionweb.net/files/11455_11676LunaAbuSwairehGlobalCampaign20.pdf?startDownload=true
Wiest, R. E., Mocellin, J. S., & Motsisi, D. T. (1994). The needs of women in disasters and emergencies. Disaster Research Institute, University of Manitoba. http://online.northumbria.ac.uk/geography_research/gdn/resources/women-in-disasteremergency.pdf

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Politika ve Yönetim (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Berrin Koyuncu-lorasdağı ^*
0000-0003-2939-2127
Türkiye

İlkim Tuğçe Biter Yerlikaya
0000-0003-0928-1526
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

3 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

6 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 21 Sayı: 47

DOI

https://doi.org/10.56524/msydergi.1734144

IZ

https://izlik.org/JA55YC77AU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Koyuncu-lorasdağı, B., & Biter Yerlikaya, İ. T. (2026). BELEDİYE POLİTİKALARINDA KADINLARIN KENTSEL RİSKLERE KARŞI DİRENÇLİLİĞİNİN İZİNİ SÜRMEK: İZMİR, SAMSUN, BURSA VE GAZİANTEP ÖRNEKLERİ. Memleket Siyaset Yönetim, 21(47), 29-58. https://doi.org/10.56524/msydergi.1734144

AMA

1.Koyuncu-lorasdağı B, Biter Yerlikaya İT. BELEDİYE POLİTİKALARINDA KADINLARIN KENTSEL RİSKLERE KARŞI DİRENÇLİLİĞİNİN İZİNİ SÜRMEK: İZMİR, SAMSUN, BURSA VE GAZİANTEP ÖRNEKLERİ. Memleket Siyaset Yönetim. 2026;21(47):29-58. doi:10.56524/msydergi.1734144

Chicago

Koyuncu-lorasdağı, Berrin, ve İlkim Tuğçe Biter Yerlikaya. 2026. “BELEDİYE POLİTİKALARINDA KADINLARIN KENTSEL RİSKLERE KARŞI DİRENÇLİLİĞİNİN İZİNİ SÜRMEK: İZMİR, SAMSUN, BURSA VE GAZİANTEP ÖRNEKLERİ”. Memleket Siyaset Yönetim 21 (47): 29-58. https://doi.org/10.56524/msydergi.1734144.

EndNote

Koyuncu-lorasdağı B, Biter Yerlikaya İT (01 Eylül 2026) BELEDİYE POLİTİKALARINDA KADINLARIN KENTSEL RİSKLERE KARŞI DİRENÇLİLİĞİNİN İZİNİ SÜRMEK: İZMİR, SAMSUN, BURSA VE GAZİANTEP ÖRNEKLERİ. Memleket Siyaset Yönetim 21 47 29–58.

IEEE

[1]B. Koyuncu-lorasdağı ve İ. T. Biter Yerlikaya, “BELEDİYE POLİTİKALARINDA KADINLARIN KENTSEL RİSKLERE KARŞI DİRENÇLİLİĞİNİN İZİNİ SÜRMEK: İZMİR, SAMSUN, BURSA VE GAZİANTEP ÖRNEKLERİ”, Memleket Siyaset Yönetim, c. 21, sy 47, ss. 29–58, Eyl. 2026, doi: 10.56524/msydergi.1734144.

ISNAD

Koyuncu-lorasdağı, Berrin - Biter Yerlikaya, İlkim Tuğçe. “BELEDİYE POLİTİKALARINDA KADINLARIN KENTSEL RİSKLERE KARŞI DİRENÇLİLİĞİNİN İZİNİ SÜRMEK: İZMİR, SAMSUN, BURSA VE GAZİANTEP ÖRNEKLERİ”. Memleket Siyaset Yönetim 21/47 (01 Eylül 2026): 29-58. https://doi.org/10.56524/msydergi.1734144.

JAMA

1.Koyuncu-lorasdağı B, Biter Yerlikaya İT. BELEDİYE POLİTİKALARINDA KADINLARIN KENTSEL RİSKLERE KARŞI DİRENÇLİLİĞİNİN İZİNİ SÜRMEK: İZMİR, SAMSUN, BURSA VE GAZİANTEP ÖRNEKLERİ. Memleket Siyaset Yönetim. 2026;21:29–58.

MLA

Koyuncu-lorasdağı, Berrin, ve İlkim Tuğçe Biter Yerlikaya. “BELEDİYE POLİTİKALARINDA KADINLARIN KENTSEL RİSKLERE KARŞI DİRENÇLİLİĞİNİN İZİNİ SÜRMEK: İZMİR, SAMSUN, BURSA VE GAZİANTEP ÖRNEKLERİ”. Memleket Siyaset Yönetim, c. 21, sy 47, Eylül 2026, ss. 29-58, doi:10.56524/msydergi.1734144.

Vancouver

1.Berrin Koyuncu-lorasdağı, İlkim Tuğçe Biter Yerlikaya. BELEDİYE POLİTİKALARINDA KADINLARIN KENTSEL RİSKLERE KARŞI DİRENÇLİLİĞİNİN İZİNİ SÜRMEK: İZMİR, SAMSUN, BURSA VE GAZİANTEP ÖRNEKLERİ. Memleket Siyaset Yönetim. 01 Eylül 2026;21(47):29-58. doi:10.56524/msydergi.1734144