TÜRKİYE’DE KENTSEL KORUMANIN YEREL YÖNETİM BOYUTU: İBB MİRAS ÖRNEĞİ

Furkan Kaynar

doi:10.56524/msydergi.1759999

TÜRKİYE’DE KENTSEL KORUMANIN YEREL YÖNETİM BOYUTU: İBB MİRAS ÖRNEĞİ

Öz

Tarihi alanlar, toplumların dünü ve bugünü arasında köprü kuran kültür varlıklarıdır. Toplumların geçmişlerine ilişkin mimari, sosyo-ekonomik, kültürel ve teknolojik verileri ile dönemin duygu ve düşünce yapısı; sosyal hayat, deneyim ve kültürel birikimlerini yansıtarak kentleri algılamamızı sağlamaktadır. Kentsel koruma, kentlerin belirli alanlarında tarihi ve mimari değer bakımından yüksek yapı, anıt ve doğal alanların, kentlilerce nesiller boyu yararlanabilmeleri için her türlü olumsuz eyleme karşı güvence altına alınmasıdır. Bu araştırma makalesi, kentsel mekânda bulunan kültürel mirasın korunması sürecinde yerel yönetimlerin rolünü İstanbul Büyükşehir Belediyesi bünyesinde yer alan İBB Miras’ın çalışmaları üzerinden ele almaktadır. Çalışmada örnek olay incelemesi ve doküman analizi yöntemleri birlikte kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ahunbay, Z. (2009). Tarihi Çevre Koruma ve Restorasyon. Yapı-Endüstri Merkezi Yayınları.
Akkoyunlu Ertan, K. (2007). Paris Banliyö Hareketini Anlamak: Manuel Castells’i Yeniden Okumak. Amme İdaresi Dergisi, 40(1), 57-83.
Altınordu Belediyesi (2024, Aralık 17). Altınordu Miras Hayata Geçti. https://www.altinordu.bel.tr/altinordu-miras-hayata-gecti
Atatürk Kitaplığı (2024). İBB Kütüphane Troleybüs. https://ataturkkitapligi.ibb.gov.tr/tr/Kitaplik/Kutuphanelerimiz/IBB-Kutuphane-Troleybus/27
Avcıoğlu, S. (2016). Tarihi Çevrelerde Kentsel Koruma ve Kentsel Yenileme Eğilimleri: Yasal ve Yönetsel Çerçeve. İdealkent, 7(20), 698-719.
Bahçeci Başarmak, H. I. (2022). Türkiye’nin Kentsel Koruma Politikası. Memleket Siyaset Yönetim, 17(38), 337-364.
Beyoğlu Belediyesi (2024, Temmuz 13). Beyoğlu’nun Kültürel Mirası, Beyoğlu Miras ve İBB Miras’a Emanet. https://beyoglu.bel.tr/ana-kategori/beyoglunun-kulturel-mirasi-beyoglu-miras-ve-ibb-mirasa-emanet/
Bulubay, C. (2020). Gedikpaşa Semtinin Kentsel Koruma Bağlamında İncelenmesi. Kent Akademisi, 13(2), 218-243.

Bursa Büyükşehir Belediyesi (2024, Aralık 19). Bursa Miras ile İBB Miras’tan Güç Birliği. https://www.bursa.bel.tr/haber/bursa-miras-ile-ibb-mirastan-guc-birligi-34995
Can, A. (2016). Yerel Yönetimler ve Kültür Politikaları Bağlamında İstanbul’da Kentsel Koruma Sorunsalına Sürdürülebilir Çözüm Önerileri. Marmara Sosyal Araştırmalar Dergisi, (5), 55-81.
Castells, M. (1977). The Urban Question: A Marxist Approach. Edward Arnold Publisher.
ÇEKÜL Vakfı (2010). Yerelden Ulusala Ulusaldan Evrensele Koruma Bilincinin Gelişim Süreci. Stil Matbaacılık.
Çelik, E. & Türk, A. (2021). Kentsel Koruma Politikaları Kapsamında Isparta Tarihi Kent Merkezi Kimliğinin Sürdürülebilirliği. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (27), 676-685.
Delafons, J. (2005). Politics and Preservation. E&FN Spon Publisher.
Dikmen, P. (2022). Kentsel Hakların İnsan Hakları Sınıflandırması İçindeki Yeri. R. Kızılboğa Özaslan (Ed.) Kentli Hakları (15-45). Adalet Yayınevi.
Dinçer, Ö. (2013). Şehir Hakkı Çerçevesinde Sokakların İadesini Talep Eden Toplumsal Hareketler. Mülkiye Dergisi, 37(2), 75-96.
Duru, B. & Alkan, A. (2002). 20. Yüzyıl Kenti. İmge Kitabevi.
Edirne Belediyesi (2025, Ocak 11). Edirne Belediyesi ve İBB’den Tarihi İş Birliği: İBB Miras Protokolü İmzalanıyor. https://www.edirne.bel.tr/Gundem/HaberDetay?haberId=1b3137fa-d4eb-45e2-b87f-0dc1ca441731
Güler, M. & Ekinci, Y. (2010). Tarihi Çevre Korumanın Yönetsel Boyutu ve Alan Yönetimi. Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, 19(3), 1-24.
Günay, Z. (2010). Neoliberal Kentleşme Dinamikleri Çerçevesinde Tarihi Çevrenin Sürdürülebilirliği: Sürdürülebilir Kentsel Koruma Modeli. [Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi].
Harvey, D. (2008). The Right To The City. New Left Review, 53, 23-39.
Hasol, D. (1979). Ansiklopedik Mimarlık Sözlüğü. Yapı-Endüstri Merkezi Yayınları.
ICOMOS Türkiye (2013). Mimari Mirası Koruma Bildirgesi. https://www.icomos.org.tr/Dosyalar/ICOMOSTR_tr0784192001542192602.pdf
İBB Kültür (2023, Ocak 21). Ana Çocuk Heykeli. https://x.com/ibb_kultur/status/1616710309829394432
İBB Miras (2020a). Atatürk’ün İlk Heykelinin İlk Restorasyonunu Yaptık. https://x.com/IbbMiras/status/1300880525385662466
İBB Miras (2020b). Unutulmuş Olsa da İstanbul Dolu Dolu Kültür Sanat Şehridir. https://x.com/IbbMiras/status/1300880777425674243
İBB Miras (2021, Kasım 18). 1911’den Beri İstanbul’un Eşsiz Manzarasının Şahidi Metrohan Yakında Açılıyor!. https://x.com/IbbMiras/status/1461236210924404738?cxt=HHwWhICy0fClrccoAAAA
İBB Miras (2024). İBB Kent Tarihi, Tanıtım ve Turizm Dairesi Başkanlığı Resmi X Adresi. https://x.com/IbbMiras
İmamoğlu, E. (2021). İstanbul’un Yok Olmaya Yüz Tutmuş Bir Tarihi Yapısını Daha Restore Edip Şehrin Kültür Sanat Yaşantısına Katıyoruz. https://x.com/ekrem_imamoglu/status/1450137412915634177?cxt=HHwWgoC5xeeS9p8oAAAA
İmamoğlu, E. (2024a). Yerebatan Sarnıcı Müzesi. https://www.ekremimamoglu.com/blog/yerebatan-sarnici-muzesi/
İmamoğlu, E. (2024b). İcraatlar 2019’dan 2024’e; Neler Yaptık?. https://www.ekremimamoglu.com/blog/ekrem-imamoglu-icraatlar/
İBB (2019). 2020-2024 Stratejik Planı. https://uploads.ibb.istanbul/uploads/ibb_stratejik_plan_2020_2024_17fb807616.pdf
İBB (2020, Ekim). Miras Onlara Emanet. İstanbul Bülteni. https://uploads.ibb.istanbul/uploads/2020_yili_sayilari_46_ekim_2020_i_stanbul_b_lteni_logdmxean4b_988d137e5f.pdf
İBB (2021a). Bizans’tan Günümüze Ulaşmış En Büyük Saray Kalıntılarından Biri Olan Bukoleon Sarayı’nı Restore Ediyoruz. https://x.com/istanbulbld/status/1401491400160518149
İBB (2021b), İstanbul’da Kültür ve Sanatın Yeni Adresi: Müze Gazhane. İstanbul Bülteni. https://uploads.ibb.istanbul/uploads/2021_yili_sayilari_60_mart_2021_i_stanbul_b_lteni_kwz3209k49_384c6f0c6a.pdf
İBB (2024). Kültürel Miras Koruma Şube Müdürlüğü-Görevler. https://ibb.istanbul/kulturel-miras-koruma-sube-mudurlugu/#gorevler
İstanbul Valiliği (2024, Ocak 24). İstanbul Valiliği, “Yadigâr” Projesi ile Bin Tarihi Eseri Restore Edecek. http://www.istanbul.gov.tr/istanbul-valiligi-yadigr-projesi-ile-bin-tarihi-eseri-restore-edecek
İPA (2025, Mayıs). Kültürel Mirasın Kamusal Mekâna Dönüşümü: İstanbul’da Yeniden İşlevlendirilen Kültürel Miras Alanlarının Kentsel Yaşam Üzerine Etkisi. Kent Gündemi Araştırmaları. https://ipa.istanbul/pdf-flipbook-main/index.html?key=/images/Calismalar/kulturel-mirasin-kamusal-mekana-donusumu-istanbul-92669.pdf
Kahraman Yüce, L. (2022). Feminist Perspektiften Kadınların Kentli Haklarının İrdelenmesi. R. Kızılboğa Özaslan (Ed.) Kentli Hakları (365-401). Adalet Yayınevi.
Karaca, S. & Kiper, N. (2016). Kentsel Mekânda Kamu Yararı Arayışı ve Kültürel Planlama. Toplum ve Demokrasi Dergisi, 5(11), 75-96.
Keleş, R. (1980). Kentbilim Terimleri Sözlüğü. Türk Dil Kurumu Yayınları.
Kıray, M. (1998). Kentleşme Yazıları. Bağlam Yayınları.
Kurt, Z. (2024, Ağustos 10). İBB Genel Sekreter Yardımcısı Mahir Polat: İstanbul’da Herkesin Hakkı Var. Dünya Gazetesi. https://www.dunya.com/kultur-sanat/ibb-genel-sekreter-yardimcisi-mahir-polat-istanbulda-herkesin-hakki-var-haberi-740735
Mevzuat Bilgi Sistemi (1983). 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.2863.pdf
Mevzuat Bilgi Sistemi (2004). 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5216.pdf
Mevzuat Bilgi Sistemi (2005a). 5393 Sayılı Belediye Kanunu. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5393.pdf
Mevzuat Bilgi Sistemi (2005b). 5366 Sayılı Yıpranan Tarihi ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması ve Yaşatılarak Kullanılması Hakkında Kanun. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5366.pdf
Özcan, K. (2016). Kent Planlamada Sürdürülebilirlik Gündemi: Bir Kavramsallaştırma Denemesi. Avrasya Terim Dergisi, 4(2), 7-17.
Özel, O. (2024, Aralık 15). “Miras” Ailesi Bütün Memlekete Yayılıyor… https://x.com/oktayozel/status/1868338739325325544
Polat, S. & Dostoğlu, N. (2007). Kentsel Dönüşüm Kavramı Üzerine: Bursa’da Kükürtlü ve Mudanya Örnekleri. Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 12(1), 61-76.
Savaşkan, O. (2022). Kent Hakkı ve Katılım Tartışmaları: Aktörler, Talepler ve Stratejiler. R. Kızılboğa Özaslan (Ed.) Kentli Hakları (325-365). Adalet Yayınevi.
Tekeli, İ. (2011). Kent, Kentli Hakları, Kentleşme ve Kentsel Dönüşüm Yazıları. Tarih Vakfı Yurt Yayınları. T24 (2021, Ekim 18). İBB’nin Restore Ettiği Tarihi Fener Evleri, Sanat Galerisi Olacak. https://t24.com.tr/haber/ibb-nin-restore-ettigi-tarihi-fener-evleri-sanat-galerisi-olacak,986402
Uçak, E. (2020, Aralık 8). Kültürü Araçsallaştırmıyoruz. Sivil Sayfalar. https://www.sivilsayfalar.org/2020/12/08/kulturu-aracsallastirmiyoruz/
UNESCO (1972). Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme. https://www.unesco.org.tr/Pages/161/177
Unlimited (2022). İBB Miras, Botter Apartmanı’nı Restore Ediyor. https://www.unlimitedrag.com/post/ibb-miras-botter-apartmanini-restore-ediyor
Ünlü, T. S. (2017). Kent Kimliğinin Oluşumunda Kentsel Bellek ve Kentsel Mekân İlişkisi: Mersin Örneği. Planlama, 27(1), 75-93.
Sağıroğlu, Ö. (2016). Korumada Turizmin ‘Kurtarıcı’ Rolü Üzerine. İdealkent, 7(19), 550-586. Yerebatan Sarnıcı Müzesi (2024). Hakkımızda. https://yerebatan.com/yerebatan/hakkimizda/
Zeren, N. (1981). Kentsel Alanlarda Alınan Koruma Kararlarının Uygulanabilirliği. [Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi].

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Politika ve Yönetim (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Furkan Kaynar ^*
0000-0001-6365-7016
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

7 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

15 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 21 Sayı: 47

DOI

https://doi.org/10.56524/msydergi.1759999

IZ

https://izlik.org/JA75RK72CZ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kaynar, F. (2026). TÜRKİYE’DE KENTSEL KORUMANIN YEREL YÖNETİM BOYUTU: İBB MİRAS ÖRNEĞİ. Memleket Siyaset Yönetim, 21(47), 59-86. https://doi.org/10.56524/msydergi.1759999

AMA

1.Kaynar F. TÜRKİYE’DE KENTSEL KORUMANIN YEREL YÖNETİM BOYUTU: İBB MİRAS ÖRNEĞİ. Memleket Siyaset Yönetim. 2026;21(47):59-86. doi:10.56524/msydergi.1759999

Chicago

Kaynar, Furkan. 2026. “TÜRKİYE’DE KENTSEL KORUMANIN YEREL YÖNETİM BOYUTU: İBB MİRAS ÖRNEĞİ”. Memleket Siyaset Yönetim 21 (47): 59-86. https://doi.org/10.56524/msydergi.1759999.

EndNote

Kaynar F (01 Eylül 2026) TÜRKİYE’DE KENTSEL KORUMANIN YEREL YÖNETİM BOYUTU: İBB MİRAS ÖRNEĞİ. Memleket Siyaset Yönetim 21 47 59–86.

IEEE

[1]F. Kaynar, “TÜRKİYE’DE KENTSEL KORUMANIN YEREL YÖNETİM BOYUTU: İBB MİRAS ÖRNEĞİ”, Memleket Siyaset Yönetim, c. 21, sy 47, ss. 59–86, Eyl. 2026, doi: 10.56524/msydergi.1759999.

ISNAD

Kaynar, Furkan. “TÜRKİYE’DE KENTSEL KORUMANIN YEREL YÖNETİM BOYUTU: İBB MİRAS ÖRNEĞİ”. Memleket Siyaset Yönetim 21/47 (01 Eylül 2026): 59-86. https://doi.org/10.56524/msydergi.1759999.

JAMA

1.Kaynar F. TÜRKİYE’DE KENTSEL KORUMANIN YEREL YÖNETİM BOYUTU: İBB MİRAS ÖRNEĞİ. Memleket Siyaset Yönetim. 2026;21:59–86.

MLA

Kaynar, Furkan. “TÜRKİYE’DE KENTSEL KORUMANIN YEREL YÖNETİM BOYUTU: İBB MİRAS ÖRNEĞİ”. Memleket Siyaset Yönetim, c. 21, sy 47, Eylül 2026, ss. 59-86, doi:10.56524/msydergi.1759999.

Vancouver

1.Furkan Kaynar. TÜRKİYE’DE KENTSEL KORUMANIN YEREL YÖNETİM BOYUTU: İBB MİRAS ÖRNEĞİ. Memleket Siyaset Yönetim. 01 Eylül 2026;21(47):59-86. doi:10.56524/msydergi.1759999