Araştırma Makalesi

Kızılviran Fayı’nın jeolojik ve morfolojik özellikleri ışığında 8 Kasım 2021 Kızılören (Meram-Konya) Depremi (Mw 5,1) kaynak fayına ilişkin değerlendirmeler

Cilt: 3 Sayı: 3 21 Haziran 2023
  • Hasan Elmacı *
  • Adil Doğan
  • Selim Özalp
  • Senem Tekin
  • Hasret Ozan
PDF İndir

Kızılviran Fayı’nın jeolojik ve morfolojik özellikleri ışığında 8 Kasım 2021 Kızılören (Meram-Konya) Depremi (Mw 5,1) kaynak fayına ilişkin değerlendirmeler

Öz

8 Kasım 2021 tarihinde Konya ili Meram ilçesinin yaklaşık 30 km batısında yer alan Kızılören’de, Mw 5,1 büyüklüğünde bir deprem meydana gelmiştir. Sismoloji merkezlerinden alınan hızlı odak mekanizma çözümlerine göre kaynak fayın eğim atımlı normal karakterde olduğu anlaşılmaktadır. Arazi çalışmaları sonucunda, Kızılören Mahallesi yerleşim alanı içinden geçen ve toplam uzunluğu yaklaşık 9 km’yi bulan, K40°D genel doğrultulu 70°-80° KB’ya eğimli bir çizgisellik haritalanmıştır. Bölgede yüzlek veren Miyosen-Pliyosen yaş aralığındaki karasal kırıntılılar ve gölsel karbonatların ilksel konumlarını kaybederek deformasyona uğramaları, neotektonik dönemin genişleme rejimi ürünü olan volkanik kayaçların varlığı ve Kuvaterner yaşlı alüvyon yelpazelerinin askıda bırakılmış olmaları söz konusu çizgiselliğin aktivitesine ilişkin önemli saha bulgularıdır. Ayrıca Kızılören Mahallesi (Kızılviran) yerleşim alanı içerisinde söz konusu fay boyunca hidrotermal alterasyonlar gözlenmiştir. Sahada yapılan bu gözlemler neticesinde Kızılviran Fayı’nın aktif olduğu ve son depreme kaynaklık etmiş olabileceği değerlendirilmiştir. Jeolojik ve yapısal unsurlar dikkate alındığında Kızılviran Fayı’nın Kuvaterner döneminde yüzey yırtılmasıyla sonuçlanmış çok sayıda deprem ürettiği gözlenmektedir. Fay uzunluğu ve karakteri dikkate alındığında, görgül bağıntılara göre, Mw 6,1 büyüklüğüne ulaşabilecek deprem üretme potansiyeline sahip olduğu söylenebilmektedir. Bölgesel anlamda deprem tehlikesinin belirlenmesine yönelik çalışmalara altlık oluşturması için, Kızılviran Fayı’nın Holosen dönemi deprem aktivitesi, deprem tekrarlanma aralığı, son depremden günümüze geçen süre gibi parametrelerinin belirlenmesi amacıyla paleosismoloji çalışmalarının yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü Jeoloji Etütleri Dairesi Başkanlığı

Proje Numarası

Proje Özel Kod No: 2021-30-14-01-6

Teşekkür

Bu çalışma, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü Jeoloji Etütleri Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen Türkiye Paleosismoloji Araştırmaları Projesi (Proje Özel Kod No: 2021-30-14-01-6) kapsamında gerçekleştirilmiştir. Makalenin değerlendirilmesinde çok değerli öneri ve eleştirileriyle katkı sağlayan hakemler, Prof. Dr. Çağlar Özkaymak (Afyon Kocatepe Üniversitesi) ve Doç. Dr. Taylan Sançar (Munzur Üniversitesi)’a teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. AFAD, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürlüğü. https://static2.emsc.eu/Images/ EVID/105/1059/1059603/1059603.MT
  2. Aksoy, R. 2019. Extensional neotectonic regime in Westsouthwest Konya, Central Anatolia, Turkey. International Geology Review 61, 14, 1803-1821.
  3. Aktuğ, B., Parmaksız, E., Kurt, M., Lenk, O., Kılıçoğulu, A., Gürdal, M. A., Özdemir, S. 2013. Deformation of Central Anatolia: GPS implications. Journal of Geodynamics 67, 78-96.
  4. Ambraseys, N. 2009. Earthquakes in the Mediterranean and Middle East, A Multidisciplinary Study of Seismicity up to 1900. Cambridge University Press, 946 p.
  5. Angelier, J., Dumont, J. F., Karamanderesi, H., Poisson, A., Şimşek, S., Uysal, S. 1981. Analysis of fault mechanisms and expansion of southwestern Anatolia since the Late Miocene. Tectonophysics 75, T1–T9.
  6. Barka, A., Reilinger, R., Şaroğlu, F., Şengör, A. M. C. 1995. The Isparta Angle: its importance in the neotectonics of Eastern Mediterranean region. In: IESCA-1995 Proceedings, 13–18.
  7. Barka, A., Reilinger, R., Şaroğlu, F., Şengör, A. M. C. 1997. The Isparta Angle: its importance in the neotectonics of the eastern Mediterranean region. In: Proceedings of International Earth Science Colloquium on the Aegean Region (9–14 October 1995, İzmir, Turkey), 3–17.
  8. Besang, C., Eckhart, F. J., Harre, W., Kreuzer, G., Muller, P. 1977. Radiometrische Alterbestimmung am neogenen Eruptivgesteinen der Türkei. Geologisches Jahrbuch 25, 3-36.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Jeoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

21 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

30 Aralık 2022

Kabul Tarihi

28 Mart 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 3 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Elmacı, H., Doğan, A., Özalp, S., Tekin, S., & Ozan, H. (2023). Kızılviran Fayı’nın jeolojik ve morfolojik özellikleri ışığında 8 Kasım 2021 Kızılören (Meram-Konya) Depremi (Mw 5,1) kaynak fayına ilişkin değerlendirmeler. MTA Yerbilimleri ve Madencilik Dergisi, 3(3), 1-23. https://izlik.org/JA58SG46RY
AMA
1.Elmacı H, Doğan A, Özalp S, Tekin S, Ozan H. Kızılviran Fayı’nın jeolojik ve morfolojik özellikleri ışığında 8 Kasım 2021 Kızılören (Meram-Konya) Depremi (Mw 5,1) kaynak fayına ilişkin değerlendirmeler. MTA Yer. Mad. 2023;3(3):1-23. https://izlik.org/JA58SG46RY
Chicago
Elmacı, Hasan, Adil Doğan, Selim Özalp, Senem Tekin, ve Hasret Ozan. 2023. “Kızılviran Fayı’nın jeolojik ve morfolojik özellikleri ışığında 8 Kasım 2021 Kızılören (Meram-Konya) Depremi (Mw 5,1) kaynak fayına ilişkin değerlendirmeler”. MTA Yerbilimleri ve Madencilik Dergisi 3 (3): 1-23. https://izlik.org/JA58SG46RY.
EndNote
Elmacı H, Doğan A, Özalp S, Tekin S, Ozan H (01 Haziran 2023) Kızılviran Fayı’nın jeolojik ve morfolojik özellikleri ışığında 8 Kasım 2021 Kızılören (Meram-Konya) Depremi (Mw 5,1) kaynak fayına ilişkin değerlendirmeler. MTA Yerbilimleri ve Madencilik Dergisi 3 3 1–23.
IEEE
[1]H. Elmacı, A. Doğan, S. Özalp, S. Tekin, ve H. Ozan, “Kızılviran Fayı’nın jeolojik ve morfolojik özellikleri ışığında 8 Kasım 2021 Kızılören (Meram-Konya) Depremi (Mw 5,1) kaynak fayına ilişkin değerlendirmeler”, MTA Yer. Mad., c. 3, sy 3, ss. 1–23, Haz. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA58SG46RY
ISNAD
Elmacı, Hasan - Doğan, Adil - Özalp, Selim - Tekin, Senem - Ozan, Hasret. “Kızılviran Fayı’nın jeolojik ve morfolojik özellikleri ışığında 8 Kasım 2021 Kızılören (Meram-Konya) Depremi (Mw 5,1) kaynak fayına ilişkin değerlendirmeler”. MTA Yerbilimleri ve Madencilik Dergisi 3/3 (01 Haziran 2023): 1-23. https://izlik.org/JA58SG46RY.
JAMA
1.Elmacı H, Doğan A, Özalp S, Tekin S, Ozan H. Kızılviran Fayı’nın jeolojik ve morfolojik özellikleri ışığında 8 Kasım 2021 Kızılören (Meram-Konya) Depremi (Mw 5,1) kaynak fayına ilişkin değerlendirmeler. MTA Yer. Mad. 2023;3:1–23.
MLA
Elmacı, Hasan, vd. “Kızılviran Fayı’nın jeolojik ve morfolojik özellikleri ışığında 8 Kasım 2021 Kızılören (Meram-Konya) Depremi (Mw 5,1) kaynak fayına ilişkin değerlendirmeler”. MTA Yerbilimleri ve Madencilik Dergisi, c. 3, sy 3, Haziran 2023, ss. 1-23, https://izlik.org/JA58SG46RY.
Vancouver
1.Hasan Elmacı, Adil Doğan, Selim Özalp, Senem Tekin, Hasret Ozan. Kızılviran Fayı’nın jeolojik ve morfolojik özellikleri ışığında 8 Kasım 2021 Kızılören (Meram-Konya) Depremi (Mw 5,1) kaynak fayına ilişkin değerlendirmeler. MTA Yer. Mad. [Internet]. 01 Haziran 2023;3(3):1-23. Erişim adresi: https://izlik.org/JA58SG46RY