Financial Performance and Resource Utilization in Local Governments: An Activity Analysis of Tekirdağ Municipalities (2018–2022)

Öz

This study examines the financial performance and resource utilisation efficiency of the municipalities of Süleymanpaşa, Hayrabolu, Ergene, Çerkezköy and Malkara, located in the province of Tekirdağ, between 2018 and 2022. The aim of the study is to develop policy recommendations that will strengthen financial sustainability by conducting a comparative analysis of the municipalities' expenditure structures, revenue distributions and budget management processes. The research utilised data obtained from the Court of Accounts audit reports and municipal activity reports; missing information was verified through interviews with relevant institutions. Data Envelopment Analysis (DEA) was chosen as the analysis method; this enabled the measurement of the relative efficiency of the municipalities in environmental cleaning, drinking water services, and general economic activities. The findings show that municipalities achieved full efficiency in some years, while experiencing imbalances in resource use in other periods. In particular, personnel expenses and the breadth of service areas in the municipalities of Süleymanpaşa and Ergene stand out as key factors affecting their efficiency levels. The study highlights the importance of data-driven decision-making processes and performance-based budgeting approaches for improving the financial performance of local governments. In conclusion, the findings obtained from the Tekirdağ example provide concrete evidence regarding the applicability of more transparent, measurable, and sustainable financial management models in local governments.

Anahtar Kelimeler

• Local Government
• Financial Performance
• Data Envelopment Analysis

Yerel Yönetimlerde Mali Performans Ve Kaynak Kullanımı: Tekirdağ Belediyeleri Üzerine Bir Etkinlik Analizi (2018–2022).

Öz

Bu araştırma, Tekirdağ iline bağlı Süleymanpaşa, Hayrabolu, Ergene, Çerkezköy ve Malkara belediyelerinin 2018–2022 yılları arasındaki mali performanslarını ve kaynak kullanım etkinliklerini incelemektedir. Çalışmanın amacı, belediyelerin harcama yapıları, gelir dağılımları ve bütçe yönetim süreçlerinin karşılaştırmalı bir analizini yaparak, mali sürdürülebilirliği güçlendirecek politika önerileri geliştirmektir. Araştırmada, Sayıştay denetim raporları ve belediye faaliyet raporlarından elde edilen veriler kullanılmış; eksik bilgiler ilgili kurumlarla yapılan görüşmelerle doğrulanmıştır. Analiz yöntemi olarak Veri Zarflama Analizi (VZA) tercih edilmiş; bu sayede belediyelerin çevre temizliği, içme suyu hizmetleri ve genel ekonomik faaliyetlerdeki göreceli etkinlikleri ölçülmüştür. Bulgular, belediyelerin bazı yıllarda tam etkinliğe ulaştığını, bazı dönemlerde ise kaynak kullanımında dengesizlikler yaşandığını göstermektedir. Özellikle Süleymanpaşa ve Ergene belediyelerinde personel giderlerinin ve hizmet alanlarının genişliği, etkinlik düzeylerini etkileyen temel faktörler olarak öne çıkmaktadır. Çalışma, yerel yönetimlerin mali performanslarını iyileştirmek için veri temelli karar alma süreçlerinin ve performans esaslı bütçeleme anlayışının önemine dikkat çekmektedir. Sonuç olarak, Tekirdağ örneği üzerinden elde edilen bulgular, yerel yönetimlerde daha şeffaf, ölçülebilir ve sürdürülebilir mali yönetim modellerinin uygulanabilirliğine ilişkin somut göstergeler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Yerel Yönetimler
• Mali Performans
• Veri Zarflama Analizi

Kaynakça

1. Abbing, H. (2005). Let’s forget about the cost disease. Erişim adresi: https://www.hansabbing.nl (Erişim tarihi: 05.01.2024).
2. Abdiyeva, R., & Çetintaş, H. (2017). Kamu harcamaları ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Kırgızistan örneği. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 4(1), 19–34. https://doi.org/10.17541/optimum.285056
3. Agun, B. H., & Çavdar, F. (2022). Belediyelerde vergi inceleme yetkisi: Olmalı mı? Bir öneri. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 23(2), 566–574. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1054793
4. Ağdemir, Z., & Gürkan, C. (2019). Adam Smith’ten neoliberalizme vergi adaleti: Ödeme gücü ve fayda yaklaşımlarının kavramsal, kuramsal ve ülke uygulamaları bağlamında bir incelemesi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 74(2), 465–510. https://doi.org/10.33630/ausbf.546579
5. Akdoğan, N., & Tenker, N. (2010). Finansal tablolar ve mali analiz teknikleri (11. baskı). Ankara: Gazi Kitabevi.
6. Akgüç, Ö. (1998). Finansal yönetim (7. baskı). İstanbul: Avcıol Basım Yayın.
7. Akın, C., & Doğan, E. (2023). Yerel yönetimler ve yönetişim: Türkiye'de kategorileri itibariyle belediyelerin bütçe giderlerinin TOPSIS yöntemi ile analizi (2006–2019). Sosyoekonomi, 31(57), 357–383. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2023.03.17
8. Aksoy, M. (2022). Kamu mali yönetiminde mali saydamlık ve hesap verilebilirliğin sağlanması: Sayıştay raporlarının etkinlik düzeyi. Uluslararası Kamu Maliyesi Dergisi, 7(1), 181–210. https://doi.org/10.30927/ijpf.1053866

9. Aksu, H. (2024). Türkiye'de yerel yönetimlerin gelirlerinin mali özerklik açısından analizi. Ekonomi Yönetim Politikası, 2(2), 127–144.
10. Albayrak, M., & Yurdadoğ, V. (2024). Baumol’un maliyet hastalığı çerçevesinde Avrupa Birliği sağlık harcamalarının analizi. Güncel Maliye Uygulamaları, 37–68. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub584.c2406
11. Arıkan, G. (2023). Veri zarflama analizinde Malmquist endeksi ile toplam faktör verimlilik ölçümü: Özel hastaneler üzerine bir uygulama. Sosyal Güvenlik Dergisi, 13(2), 283–300. https://doi.org/10.32331/sgd.1409510
12. Ay, Ş. (2025). Peacock-Wiseman sıçrama tezi kapsamında seçilmiş Ortadoğu ülkelerinde kamu harcamaları. Ankara: İksad Yayınevi.
13. Ayrangöl, Z., Tekdere, M., & Tekdere, M. (2021). Mahalli idare harcamalarının karşılaştırılması ve analizi: OECD ve Türkiye. Maliye Araştırmaları Dergisi, 7(2), 29–64.
14. Baraçlı, H., & Yıldırım, R. Ö. (2023). Yerel yönetimler için kurumsal sürdürülebilirlik yaklaşımı. Verimlilik Dergisi, 57(4), 623–640. https://doi.org/10.51551/verimlilik.1287031
15. Bardi, Ş. (2023). Kovid-19 salgınının işleyişine ilişkin etki, maliyet odaklı veri zarflama analiz modeli ile görünüm: BİST gıda ve elektronik verilerinde bir uygulama. Ömer Halisdemir Üniversitesi İİBF Dergisi, 16(1), 136–162. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1105648
16. Bartuševičienė, I., & Šakalytė, E. (2013). Organizational assessment: Effectiveness vs. efficiency. Social Transformations in Contemporary Society, (1), 45–53.
17. Behdioğlu, Y., & Özcan, A. (2009). Veri zarflama analizi ve bankacılık sektöründe bir uygulama. Süleyman Demirel Üniversitesi İİBF Dergisi, 14(3), 301–326.
18. Bolahatoğlu, M. (2024). Belediye yönetimlerinin gelir ve harcama politikaları nasıl olmalıdır?. Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri, 10(22), 177–193. https://doi.org/10.52096/jsrbs.10.22.11
19. Boles, J., & Donthu, N. (2013). Salesperson evaluation using relative performance efficiency: The application of data envelopment analysis. Journal of Personal Selling & Sales Management, 15, 31–49. https://doi.org/10.1080/08853134.1995.10754027
20. Boussofiane, A., Dyson, R. G., & Thanassoulis, E. (1991). Applied data envelopment analysis. European Journal of Operational Research, 52(1), 1–15. https://doi.org/10.1016/0377-2217(91)90331-O
21. Çağlar, A. (2003). Veri zarflama analizi ile belediyelerin etkinlik ölçümü (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
22. Çakar, Ö. K., & Esen, A. (2023). Yerel yönetimlerde stratejik planlama uygulamalarının kurum performansına etkisi. Business & Management Studies, 11(3), 1010–1025. https://doi.org/10.15295/bmij.v11i3.2282
23. Çavlak, H. (2021). Etkinlik, etkililik, verimlilik, kârlılık: Kavramsal bir çerçeve ve karşılaştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 6(1), 99–126.
24. Çerkezköy Belediyesi. (2023). Faaliyet raporları. Erişim adresi: https://cerkezkoy.bel.tr/faaliyet-raporları (Erişim tarihi: 21.09.2023).
25. Çevik, S. N. (2022). Paradigma değişimi olarak yeni kamu yönetimi ve çıkmazları karşısında arayışlar. Aksaray Üniversitesi İİBF Dergisi, 14(4), 441–450. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1027878
26. Çiçek, Y. (2014). Geçmişten günümüze Türkiye’de yerel yönetimler. KSÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 53–64.
27. Demir, E., Tuna, M., & Bostancı, S. (2022). Yerel yönetimlerde uygulanan finansal tablolar analizine yönelik yaklaşımlar: Ankara Büyükşehir Belediyesi örneği. Journal of Academic Social Science Studies, 15(92), 383–409. https://doi.org/10.29228/JASSS.63692
28. Dirican, H., & Zıvalı, B. S. (2022). Türkiye’de kamu harcamalarının Covid-19 sürecinde seyri: Sıçrama hipotezi. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(3), 2201–2226. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1133635
29. Donthu, N., Hershberger, E. K., & Osmonbekov, T. (2005). Benchmarking marketing productivity using data envelopment analysis. Journal of Business Research, 58(11), 1474–1482. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2004.05.007
30. Edizdoğan, N., Çetinkaya, Ö., & Gümüş, E. (2019). Kamu maliyesi (10. baskı). Bursa: Ekin Basım Yayın.
31. Efe, O., Ağcakaya, S., & Onur, S. (2024). Türkiye’de yerel yönetimlerin mali özerklikleri. Journal of Public Economy and Public Financial Management, 4(2), 169–185.
32. Erdem, M., Şenyüz, D., & Tatlıoğlu, İ. (2012). Kamu maliyesi (10. baskı). Bursa: Ekin Basım Yayın.
33. Ergene Belediyesi. (2023). Faaliyet raporları. Erişim adresi: https://www.ergene.bel.tr/content-1313-faaliyet_raporlari.html (Erişim tarihi: 21.09.2023)
34. Ertaş, H., & Atalay, İ. (2016). Yerel yönetimlerde performans yönetimi. Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Teknik Araştırmalar Dergisi, (12), 70–82.
35. Gövdeli, T. (2019). Kamu harcamaları ve ekonomik büyüme: Türkiye’de Wagner yasası. Atatürk Üniversitesi İİBF Dergisi, 33(3), 995–1010.
36. Güçlü, A. (1999). Türk silahlı kuvvetleri hastanelerinde verimlilik ölçümü (Yayımlanmamış doktora tezi). GATA, Ankara.
37. Güldüler, E. S., & Dağıdır, S. (2023). Belediyelerin mali özerklikleri. Uluslararası Yönetim Eğitimi ve Ekonomi Perspektifleri Dergisi, 11(1), 1–13.
38. Güner, A. (2004). Belediyelerin öz gelirleri. Vergi Dünyası, (274), 146–151.
39. Hayrabolu Belediyesi. (2023). Faaliyet raporları. Erişim adresi: https://www.hayrabolu.bel.tr/kurumsal/faaliyet-raporlari.html (Erişim tarihi: 21.09.2023).
40. Homburg, C. (2001). Using data envelopment analysis to benchmark activities. International Journal of Production Economics, 73(1), 51–58. https://doi.org/10.1016/S0925-5273(01)00194-3
41. İlkay, M. S., & Doğan, N. Ö. (2009). Kapadokya belediyeleri etkinlik analizi. Erciyes Üniversitesi İİBF Dergisi, 32, 191–218.
42. İncegil, H. (2022). Türk bankacılık sektöründe performans analizi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi.
43. İslim, H. (2022). Yerel yönetimlerde engellilere hizmet (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). ÇOMÜ.
44. Koçoğlu, F. (2009). Yeni kamu yönetimi anlayışı ve belediyelere etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi.
45. Kul, G. E., & Yüksel, C. (2018). Kamu tercihi teorisi ve bağımlı gelişme teorisi. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 16(3), 89–104. https://doi.org/10.11611/yead.394991
46. Malkara Belediyesi. (2023). Faaliyet raporları. Erişim adresi: https://www.malkara.bel.tr/yayinlar/faaliyetler (Erişim tarihi: 21.09.2023)
47. Orhaner, E. (2007). Kamu maliyesi. Ankara: Siyasal Kitabevi.
48. Orion Denetim. (2019). Büyükşehir belediyeleri mali yapı analizi. Erişim adresi: http://oriondenetim.com/ ... (Erişim tarihi: 21.09.2023)
49. Oruç, K. O. (2008). Veri zarflama analizi ile etkinlik ölçümleri (Yayımlanmamış doktora tezi). SDÜ.
50. Özbek, A. (2015). Efficiency analysis of Turkish Red Crescent. International Journal of Economics and Finance, 7(9), 322–334. https://doi.org/10.5539/ijef.v7n9p322
51. Özden, Ü. H. (2008). VZA ile vakıf üniversiteleri etkinliği. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 37(2), 167–185.
52. Özer, H., & Topçuoğlu, Ö. (2017). Türk çimento sektöründe etkinlik analizi. Verimlilik Dergisi, (4), 141–168.
53. Özer, M. A., & Çiftçi, A. (2023). Kamu yönetiminde paradigma değişimi. Yıldız Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 25–38.
54. Parlak Ünlü, E., & Karadağ, F. (2022). Sosyal belediyecilik uygulamaları. Karabük Üniversitesi İİBF Dergisi, 2(2), 100–115.
55. Sancar, C. (2012). Kamu harcamaları ve büyüme ilişkisi. İnönü Üniversitesi Dergisi, 1(2), 1–19.
56. Sayan, İ. Ö. (2013). Türkiye’de idari sistem. Erişim adresi: https://www.kas.de/ ... (Erişim tarihi: 21.09.2023)
57. Serbes, H. (2021). Büyükşehir belediyeleri borçlanma analizi (Yayımlanmamış doktora tezi). BUÜ.
58. Süleymanpaşa Belediyesi. (2023). Faaliyet raporları. Erişim adresi: https://www.suleymanpasa.bel.tr/faaliyet-raporlari (Erişim tarihi: 21.09.2023)
59. Şahin, H. O. (2023). MESKİ örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). KMÜ.
60. Şamdan, Y. (2023). Türk kamu yönetiminde şeffaflık ve hesap verebilirlik. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 6(3), 926–942.
61. Tepe, M. (2006). Veri zarflama analizi kullanımı (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İTÜ.
62. Toprak, Z. (2014). Yerel yönetimler (9. baskı). İzmir: Siyasal Kitabevi.
63. Torlak, Ö. (1999). Belediyelerde hizmet yönetimi ve pazarlama. Ankara: Seçkin Yayınevi.
64. Tuncer, G., Yıldız, F., & Yalçın, A. Z. (2024). Sosyal bütçe analizi. Dumlupınar Üniversitesi İİBF Dergisi, (13), 63–76.
65. Tümer, Ö. (2020). Belediyelerin mali saydamlık düzeyi (Yayımlanmamış doktora tezi). BUÜ.
66. Uluatam, Ö. (2012). Kamu maliyesi (12. baskı). Ankara: İmaj Yayınevi.
67. Ulutürk, S. (1998). Türkiye'de planlı dönemde kamu harcamaları. Ankara: Akçağ Yayınları.
68. Urhan, G., & Arslankoç, S. (2021). Pandemi sürecinde sosyal politika. Çalışma ve Toplum, 2(69), 945–980.
69. Yılmaz, Ö., & Kaya, V. (2005). Kamu harcamaları ve büyüme ilişkisi. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 5(9), 257–271.
70. Yurtkuran, S. (2022). Türkiye örneği analiz. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(3), 1029–1044.
71. Yücel, S. (2023). Sürdürülebilir kentleşme ve yerel yönetimler (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi.