Stratejik Liderlik Uygulamalarının, Çalışanların, İş Tatmini ve Örgütsel Bağlılık Algıları Üzerindeki Etkileri: Ağrı İlinde Bir Araştırma

Yıl 2026, Cilt: 7 Sayı: 1 , 106 - 128 , 27.03.2026

Ahmet Gümüş , Sidal Dumlu Zeren

https://izlik.org/JA62RS43ZL

Öz

Örgütlerin en önemli varlığı, sahip oldukları nitelikli insan kaynaklarıdır. Bu doğrultuda örgütlerin, sahip oldukları nitelikli insan kaynağını stratejik bir uzmanlıkla, onların yeteneklerine en uygun işlerde çalıştırması gereklidir. Dolayısıyla burada en önemli görev de örgütlerin yöneticilerine düşmektedir. Diğer yandan stratejik liderlik, örgütle ilgili stratejilerin uygulamaya dönüştürülmesi becerisidir. Bu beceriye sahip örgüt yöneticilerinin, çalışanlarını motive ederek örgütsel amaçlara ulaşması mümkündür. Buradan hareketle bu çalışmanın amacı, stratejik liderlik uygulamalarının örgütsel bağlılık ve iş tatmini algıları üzerindeki etkilerinin araştırılmasıdır. Bu çerçevede Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesinde görev yapmakta olan 400 çalışan üzerinde online olarak bir anket araştırması yapılmıştır. Yapılan araştırmada stratejik liderlik uygulamalarının, çalışanların örgütsel bağlılık ile iş tatmini algılarını pozitif olarak etkilediği; dönüşümsel liderlik ile etik liderlik alt boyutlarının iş tatmini, duygusal ve normatif bağlılık algılarını pozitif olarak etkilediği saptanmıştır. Bu çerçevede üniversite yöneticilerinin, örgüt hedefleriyle çalışanların hedeflerini uyumlu hale getirmesi, çalışanların görüşlerini dikkate alması, örgütün çalışanların yaptıkları işten tatmin olmaları ve örgüte olan duygusal bağlılıklarının artmasını sağlayabilmesi hususunda çalışanlarını desteklemesi önerilebilir. Bu çalışmanın, uygulayıcılara çalışan performanslarını ve motivasyonlarını artırma konusunda liderliğe önem vermesi bakımından yöneticilere ve literatüre faydalı olabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Stratejik Liderlik Uygulamaları , İş Tatmini , Örgütsel Bağlılık

Etik Beyan

Anketlerden elde edilen veriler yalnızca bilimsel amaçlarla kullanılmış ve kesinlikle üçüncü kişi veya kurumlarla paylaşılmamıştır. Anket formunda, araştırma verilerini toplarken katılımcılardan isim, adres, iletişim bilgileri gibi kişisel verileri talep edilmemiştir.

The Effects of Strategic Leadership Practices on Employees' Perceptions of Organizational Commitment and Job Satisfaction: A Study in Ağrı Province

https://izlik.org/JA62RS43ZL

Öz

The most important asset of organizations is their qualified human resources. Accordingly, organizations must strategically employ their qualified human resources in jobs that best suit their talents. Therefore, the most important task here falls to the managers of organizations. On the other hand, strategic leadership is the ability to translate organizational strategies into practice. Organization managers who possess this skill can motivate their employees to achieve organizational goals. Accordingly, the purpose of this study is to investigate the effects of strategic leadership practices on organizational commitment and job satisfaction perceptions. Within this framework, an online survey was conducted on 400 employees working at Ağrı İbrahim Çeçen University. The study found that strategic leadership practices positively affect employees' perceptions of organizational commitment and job satisfaction, while the sub-dimensions of transformational leadership and ethical leadership affect perceptions of job satisfaction, emotional commitment, and normative commitment. Within this framework, it can be recommended that university administrators align organizational goals with employee goals, take employee opinions into consideration, and support employees in ensuring that they are satisfied with their work and that their emotional commitment to the organization increases. This study may be useful to managers and the literature in terms of emphasizing leadership in increasing employee performance and motivation.

Anahtar Kelimeler

Strategic Leadership Practices , Job Satisfaction , Organizational Commitment.

Etik Beyan

The data obtained from the surveys has been used solely for scientific purposes and has not been shared with any third parties or institutions. The survey form did not request personal data such as names, addresses, or contact information from participants while collecting research data.

Kaynakça

• Acar, A. Z. (2012). Organizational culture, leadership styles and organizational commitment in Turkish logistics industry. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 58, 217–226. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.09.995
• Alabduljader, S. A. (2021). Does strategic leadership support organizational commitment: Evidence from Islamic banks in Kuwait. WSEAS Transactions on Business and Economics, 18, 646–658. https://doi.org/10.37394/23207.2021.18.64
• Allen, N. J., & Meyer, J. P. (1990). The measurement and antecedents of affective, continuance, and normative commitment to the organization. Journal of Occupational Psychology, 63(1), 1–18.
• Alvi, H. A., Hanif, M., Adil, M. S., Ahmed, R. R., & Vveinhardt, J. (2014). Impact of organizational culture on organizational commitment and job satisfaction. European Journal of Business and Management, 6(27), 30–39.
• Angle, H. L., & Perry, J. L. (1986). Dual commitment and labor-management relationship climates. Academy of Management Journal, 29(1), 31–50. https://doi.org/10.2307/255858
• Aydın, M. K. (2012). Kamu ve özel ilköğretim okulu müdürlerinin stratejik liderlik özellikleri ile kurumlarının örgütsel öğrenme düzeyleri arasındaki ilişki (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
• Aydoğdu, S., & Aşıkgil, B. (2011). An empirical study of the relationship among job satisfaction, organizational commitment and turnover intention. International Review of Management and Marketing, 1(3), 43–53.
• Azbari, M. E., Akbari, M., & Chaijani, M. H. (2015). The effect of strategic leadership and empowerment on job satisfaction. International Journal of Organizational Leadership, 4, 453–464.
• Bağcı, E., & Kaymakcı, T. (2021). Stratejik yönetim uygulamalarının çalışan memnuniyeti üzerinden örgüt performansına etkileri. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 56(4), 2335–2354. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.21.10.1657
• Bahrami, M. A., Barati, O., Ghoroghchian, M. S., Montazer-Alfaraj, R., & Ezzatabadi, M. R. (2016). Role of organizational climate in organizational commitment. Osong Public Health and Research Perspectives, 7(2), 96–100. https://doi.org/10.1016/j.phrp.2015.11.009
• Balcı, A. (2015). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem, teknik ve ilkeler (11. baskı). Ankara: Pegem Akademi.
• Basım, H. N., & Şeşen, H. (2009). Örgütsel adalet algısı ve iş tatmini ilişkisi.
• Boal, K. B., & Hooijberg, R. (2000). Strategic leadership research: Moving on. The Leadership Quarterly, 11(4), 515–549.
• Caldwell, D. F., Chatman, J. A., & O’Reilly, C. A. (1990). Building organizational commitment. Journal of Occupational Psychology, 63(3), 245–261.
• Cevahircioğlu, B. (2017). Stratejik liderlik ve örgütsel bağlılık ilişkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu.
• Chanpoom, N., & Intrawong, W. (2019). Strategic leadership and organizational commitment.
• Child, J. (1972). Organizational structure, environment and performance. Sociology, 6(1), 1–22. https://doi.org/10.1177/003803857200600101
• Coomber, B., & Barriball, K. L. (2007). Job satisfaction and turnover. International Journal of Nursing Studies, 44(2), 297–314.
• Coşkun, R., Altunışık, R., & Yıldırım, E. (2019). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri (10. baskı). Sakarya: Sakarya Yayıncılık.
• Cropanzano, R., Anthony, E. L., Daniels, S. R., & Hall, A. V. (2017). Social exchange theory. Academy of Management Annals, 11(1), 479–516.
• Culibrk, J., Delic, M., Mitrovic, S., & Culibrk, D. (2018). Job satisfaction and organizational commitment. Frontiers in Psychology, 9, 1–12.
• Çekmecelioğlu, H. G., Günsel, A., & Ulutaş, T. (2012). Emotional intelligence and job satisfaction. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 58, 363–369.
• Çizel, B., Selçuk, O., & Atabay, E. (2020). Ortak yöntem yanlılığı üzerine sistematik bir yazın taraması. Anatolia, 31(1), 7–18.
• Çolakoğlu, Ö. M., & Büyükekşi, C. (2014). Faktör analizi süreci. Karaelmas Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(1), 56–64.
• Davies, B. J., & Davies, B. (2004). Strategic leadership. School Leadership & Management, 24(1), 29–38.
• Deeboonmee, W., & Ariratana, W. (2014). Strategic leadership and school effectiveness. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 112, 982–985.
• Dimitrios, N. K., Sakas, D. P., & Vlachos, D. S. (2013). Strategic leadership simulation models. Procedia, 73, 276–284.
• Doğan, E. (2022). Job satisfaction and performance. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 494–511.
• Doğan, E. (2024). Örgütsel güven ve iş tatmini. DASAD, 2(2), 236–256.
• Doğan, E., & Özer, E. K. (2021). Duygusal emek ve iş tatmini. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 21(3), 773–795.
• Durmaz, Y., & Demir, F. B. (2022). Stratejik liderlik ve entelektüel sermaye. Dumlupınar Üniversitesi İİBF Dergisi, (9), 1–8.
• Durmaz, V., & Yıldırım, Y. (2021). Ölçek uyarlama çalışması. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 16(2), 105–115.
• Farrukh, M., Ying, C. W., & Mansori, S. (2017). Organizational commitment. Journal of Work-Applied Management, 9(1), 18–34.
• George, D., & Mallery, M. (2010). SPSS for Windows step by step. Boston: Pearson.
• Griffith, D. A., Harvey, M. G., & Lusch, R. F. (2006). Social exchange in supply chain relationships. Journal of Operations Management, 24(2), 85–98.
• Güleryüz, İ., Sürücü, L., & Yıkılmaz, İ. (2023). Job stress and organizational commitment. Erciyes İletişim Dergisi, 10(2), 525–542.
• Güleryüz, Z. (2023). Örgüt kültürü ve iş tatmini (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Trakya Üniversitesi.
• Güllüce, A. Ç., Kaygın, E., Zengin, Y., Sağbaş, M., & Karabal, C. (2019). Stratejik liderlik ve örgütsel özdeşleşme.
• Hackman, J. R., & Oldham, G. R. (1975). Job diagnostic survey. Journal of Applied Psychology, 60, 159–170.
• Hajdukova, A., Klementova, J., & Klementova Jr, J. (2015). Job satisfaction and working behavior. Procedia, 190, 471–476.
• Harden, G., Boakye, K. G., & Ryan, S. (2018). Turnover intention. Journal of Computer Information Systems, 58(4), 291–300.
• Hasani, K., Boroujerdi, S. S., & Sheikhesmaeili, S. (2013). Organizational citizenship behavior. Global Business Perspectives, 1(4), 452–470.
• Hooijberg, R., & Lane, N. (2015). Strategic leadership. Wiley Encyclopedia of Management, 12, 1–4.
• Hussain, T., & Asif, S. (2012). Turnover intention and organizational commitment.
• Islam, T., Ahmad, U. N. B. U., Ali, G., Ahmed, I., & Bowra, Z. A. (2013). Turnover intentions. Procedia, 103, 1238–1242.
• Jaleha, A. A., & Machuki, V. N. (2018). Strategic leadership and performance. European Scientific Journal, 14(35), 124–149.
• Kabak, K. E., Şen, A., Göçer, K., Küçüksöylemez, S., & Tuncer, G. (2014). Job satisfaction strategies. Procedia, 150, 1167–1176.
• Karagöz, Y. (2019). İstatistiksel analizler. Ankara: Nobel.
• Karahan, A. (2009). Örgütsel bağlılık ve iş tatmini.
• Karaman, N., & Özmutaf, M. (2022). Liderlik ve iş tatmini.
• Karataş, S., & Güleş, H. (2010). İş tatmini ve örgütsel bağlılık.
• Karimivand, F. (2023). Job satisfaction review.
• Kaya, N. (2013). İş tatmini ve bağlılık (Yüksek lisans tezi).
• Kılıç, S. (2016). Cronbach alpha. Psychiatry and Behavioral Sciences, 6(1), 47–48.
• Korkmaz, E. (2018). Organizational silence and commitment.
• Lu, H., While, A. E., & Barriball, K. L. (2005). Job satisfaction among nurses.
• Marquina, M. V. H., Le Dain, M. A., Joly, I., & Zwolinski, P. (2024). Social exchange theory.
• McElroy, J. C., Morrow, P. C., & Laczniak, R. N. (2001). External commitment.
• Mishra, P. K. (2013). Job satisfaction.
• Mowday, R. T., Steers, R. M., & Porter, L. W. (1979). Organizational commitment.
• Ohemeng, F. L., Obuobisa Darko, T., & Amoako-Asiedu, E. (2020). Bureaucratic leadership.
• Özpehlivan, M., & Acar, A. Z. (2015). Job satisfaction instrument.
• Pamfilie, R., Petcu, A. J., & Draghici, M. (2012). Leadership in Lean Six Sigma.
• Permarupan, P. Y., Saufi, R. A., Kasim, R. S. R., & Balakrishnan, B. K. (2013). Organizational climate.
• Pisapia, J. R. (2009). The strategic leader.
• Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., & Podsakoff, N. P. (2012). Method bias.
• Raziq, A., & Maulabakhsh, R. (2015). Working environment and satisfaction.
• Sajida, P. W., & Moeljadi, M. (2018). Strategic leadership and commitment.
• Semuel, H., Siagian, H., & Octavia, S. (2017). Leadership and innovation.
• Singh, A., Lim, W. M., Jha, S., Kumar, S., & Ciasullo, M. V. (2023). Strategic leadership review.
• Sökmen, A. (2019). Örgütsel bağlılık ve iş tatmini.
• Şen, A., Kabak, K. E., & Yangınlar, G. (2013). Courageous leadership.
• Tansky, J. W., & Cohen, D. J. (2001). Organizational support and commitment.
• Taşdemir, B. (2017). Stratejik liderlik ve iş tatmini (Yüksek lisans tezi).
• Urhan, S. (2014). İş tatmini ve bağlılık (Yüksek lisans tezi).
• Wu, S., Lin, C. S., & Lin, T. C. (2006). Knowledge sharing.
• Yalçın, A., & Yıldırım, A. (2020). Strategic planning and effectiveness.