Hindistan’da İslam İktisadı Literatürü

Bu çalışma, Hintli âlimlerin İslam iktisadı literatürüne yaptıkları erken dönem ilmî katkıları incelemeyi amaçlamaktadır. İslam düşüncesi tarihinde önemli bir yere sahip olan Hint Alt Kıtası’nın bu ilmî etkisi, zamanla İslam iktisadı alanına da yansımış; özellikle 20. yüzyılın ilk yarısında Hindistan’da gerçekleştirilen çalışmaların, İslam dünyasının genelindeki benzer girişimlerden daha erken bir dönemde ortaya çıktığı da görülmüştür. Ancak 20. yüzyılın ikinci yarısında bu öncülüğün aynı düzeyde devam ettirilmediği de anlaşılmaktadır. Literatürde, bu alanda kaleme alınan ilk eserin, geleneksel bir Hintli âlim olan Hifzurrahman Sivhârvî’ye ait olduğu ifade edilmektedir. Ayrıca, 1974 yılında Müslüman Üniversitesi'nde kabul edilen doktora tezinin, İslam iktisadının bağımsız bir bilim dalı olarak kurumsallaşmasına önemli katkılar sağladığı da belirtilmektedir. Bununla birlikte, Hintli bir iktisatçı tarafından yazılan Islam and Theory of Interest (Faiz Teorisi ve İslam) adlı eser, modern dönemde İslam iktisadına dair akademik çabaların bir diğer erken örneğini oluşturmaktadır. Günümüzde ise İslam iktisadı, Hindistan’da da tıpkı diğer İslam ülkelerinde olduğu gibi çeşitli üniversitelerde akademik bir disiplin olarak ele alınmakta; kamu ve özel kuruluşların desteğiyle bu alanda eğitim ve araştırma faaliyetleri yürütülmektedir. Tarihsel süreçte Hintli âlimler, İslam iktisadının teorik çerçevesinin oluşumu ve tanıtımı bağlamında öncü roller üstlenmişlerdir. Bu bağlamda söz konusu çalışma, kitap, makale, tez, çalıştay, ilmî toplantı, tebliğ ve sivil toplum faaliyetleriyle oluşan geniş literatürün tamamını kapsamak yerine, erken dönemde alana yapılan katkılara odaklanmakta ve bu katkıları kronolojik bir yaklaşımla ele almaktadır. Nitel araştırma yöntemiyle hazırlanan bu çalışmanın, Türkçe literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmaya katkı sağlaması hedeflenmektedir.

This study aims to examine the early scholarly contributions of Indian scholars to the literature on Islamic economics. The Indian Subcontinent, which has held a prominent place in the history of Islamic thought, has also influenced the development of Islamic economics. Notably, during the first half of the 20th century, works produced in India appeared earlier than similar initiatives in many other parts of the Islamic world; however, this pioneering role was not maintained at the same level in the second half of the century. Moreover, according to existing literature, the first work in this field was written by the traditional Indian scholar Hifzur Rahman Seoharwi. In addition, a doctoral dissertation completed in 1974 at Aligarh Muslim University played an important role in institutionalizing Islamic economics as an independent academic discipline. Similarly, the book Islam and Theory of Interest, authored by an Indian economist, represents one of the earliest examples of modern academic engagement with Islamic economic theory and its practical implications. Currently, Islamic economics is recognized as a distinct academic discipline at several universities in India, as it is in other Muslim-majority countries. With the support of both public and private institutions, education and research in this field continue to grow, encompassing topics such as finance, banking, and socio-economic development. Historically, Indian scholars have played a pioneering role in shaping the theoretical foundations of Islamic economics and in promoting its broader dissemination. In this context, the present study does not aim to provide a comprehensive review of all literature, including books, articles, theses, workshops, academic meetings, and civil society initiatives. Instead, it focuses specifically on early contributions, which are examined in chronological order. Using qualitative research methods, the study seeks to address a gap in Turkish academic literature and thus contribute to a clearer understanding of the intellectual development and foundational contributions of Indian scholarship during the early period of Islamic economics.