ÇEVRESEL KUZNETS EĞRİSİ HİPOTEZİ’NİN TÜRKİYE’DE GEÇERLİLİĞİNİN TESTİ

Semra Demir Gülbahar; Sevinç Şahin Dağlı; İsmail Çelik

doi:10.32951/mufider.1133427

ÇEVRESEL KUZNETS EĞRİSİ HİPOTEZİ’NİN TÜRKİYE’DE GEÇERLİLİĞİNİN TESTİ

Öz

Bu çalışmada Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi’nin Türkiye’de 1967-2015 yılları arasında geçerliliği fourier temelli analizlerle test edilmiştir. Veri seti olarak ekonomik büyümeyi temsilen reel gayri safi yurt içi hasıla, çevresel bozulmayı temsilen karbon emisyonu değerleri kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre ekonomik büyüme ve çevresel bozulma ilişkisinin ters U formunda olduğu Türkiye’de Kuznetz Eğrisi hipotezinin geçerli olduğu kanıtlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akadiri, S,S.,Bekun, F. V., Taheri, E., & Akadiri, A. C. (2019). Carbon Emissions, Energy Consumption And Economic Growth: A Causality Evidence.International Journal Of Energy Technology And Policy. 15(2/3), 320. https://doi.org//10.1504/Ijetp.2019.098956.
Akadiri, S. S., Lasisi, T. T., Uzuner, G., & Akadiri, A. C. (2019). Examining The İmpact Of Globalization İn The Environmental Kuznets Curve Hypothesis: The Case Of Tourist Destination States. Environmental Science And Pollution Research, 26(12), 12605-12615.
Al Sayed, M, R, A., Sek,K,S.,(2013). Environmental Kuznets Curve: Evidences from Developed and Developing Economies. Applied Mathematical Sciences.Vol. 7, 2013, no. 22, (1081 – 1092). https://doi.org.//10.12988/ams.2013.13098
Al-Mulali, U., Saboori, B., ve Ozturk, I. (2015). Investigating the Environmental Kuznets Curve Hypothesis in Vietnam. Energy policy, 76, 123-131.
Apergis, N., & Ozturk, I. (2015). Testing Environmental Kuznets Curve Hypothesis in Asian Countries. Ecological indicators, 52, 16-22.
Aytun, C., (2014). Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi: Panel Veri Analizi. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (44). https://dergipark.org.tr/tr/pub/abuhsbd/issue/32936/365893.
Bayramoğlu,T,A., Yurtkur,K,A.(2016). Türkiye’de Karbon Emisyonu Ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Doğrusal Olmayan Eşbütünleşme Analizi. AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2016, Cilt:16, Yıl:16, Sayı: 4, 16: (31-45). https://doi.org/10.11616/basbed.vi.455402.
Becker, R., Enders, W., Ve Lee, J. (2006). “A Stationarity Test in the Presence of an Unknown Number of Smooth Breaks”. Journal of Time Series Analysis, cilt 27(3); (381-409). https://doi.org/10.33707/akuiibfd.793591.

Boubellouta, B., & Kusch-Brandt, S. (2020). Testing The Environmental Kuznets Curve Hypothesis For E-Waste İn The EU28+ 2 Countries. Journal Of Cleaner Production, 277, 123371.
BP Statistical Review of World Energy 2020. Carbon Emissions, https://www.bp.com/content/dam/bp/business-sites/en/global/corporate/pdfs/energy-economic s/statistical-review/bp-stats-review-2020-co2-emissis.pdf.
BP,Statistical Review Of World Energy 2021. Primary Energy, https://www.bp.com/content/dam/bp/business-sites/en/global/corporate/pdfs/energy-economic s/statistical-review/bp-stats-review-2021-primary-energy.pdf.
Çetintaş,H., Bicil, İ, M., - Türköz.(2016). Türkiye’de CO2 Salınımları Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar 2016 Cilt: 53 Sayı: 619. https://dergipark.org.tr/tr/pub/fpeyd/issue/48025/607346.
Demissew Beyene, S., & Kotosz, B. (2020). Testing The Environmental Kuznets Curve Hypothesis: An Empirical Study For East African Countries. International Journal Of Environmental Studies, 77(4), 636-654.
Dinda, S. (2004). Environmental Kuznets Curve Hypothesis: A Survey. Ecological Economics. 49(4), 431–455. https://doi.org.//10.1016/j.ecolecon.2004.02.011
Enders, W., ve Jones, P. (2016). Grain Prices, Oil Prices, and Multiple Smooth Breaks in a VAR. Studies in Nonlinear Dynamics & Econometrics, 20 (4), 399–419. https://doi.org/10.1515/snde-2014-0101.
Gazbir (2017). Karbon Emisyonu Nedir?, https://www.gazbir.org.tr/uploads/page/ Karbon%20Emisyonu-Rev-Son.pdf. Global Energy Review (2021). Carbon Emissions. https://www.iea.org/reports/global-energy-review-2021/co2-emissions.
Görmüş S., ve Aydın, M. (2020). Revisiting The Environmental Kuznets Curve Hypothesis Using İnnovation: New Evidence From The Top 10 İnnovative Economies. Environmental Science And Pollution Research, 27(22), 27904-27913.
Güzel, F., (2021). Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezinin Türkiye Ekonomisinde Geçerliliğinin Ampirik Analizi. UİİİD-IJEAS, 2021 (30): (59-76). https://doi.org.//10.18092/ulikidince.728066.
Jebli, M. B., Youssef, S. B., & Ozturk, I. (2016). Testing Environmental Kuznets Curve Hypothesis: The Role Of Renewable And Non-Renewable Energy Consumption And Trade İn OECD Countries. Ecological Indicators, 60, 824-831.
Joo, Y. J., Kim, C. S., & Yoo, S. H. (2015). Energy consumption, CO2 emission, and economic growth: evidence from Chile. International Journal of Green Energy, 12(5), 543-550.
Kabaklarlı.E. Ay,A.(2017), Testing Environmental Kuznets Curve: Evidence From Turkey: Bounds Test Analysis, International Journal of Economic Perspectives, 2017, Volume 11, Issue 3, 27-38. t: https://www.researchgate.net/publication/327225584.
Karaca, Coşkun (2019). Çevre ve Kentleşme Politikası, Ekin Yayınevi, Bursa.
Koç, E.,Kaya,K.(2015). Enerji Kaynakları, Yenilenebilir Enerji Durumu. Mühendis ve Makine, Cilt:56, Sayı:668, (36-47). https://dergipark.org.tr/tr/pub/muhendismakina/issue/54338/736171.
Lin, B., Omoju, O. E., Nwakeze, N. M., Okonkwo, J. U., & Megbowon, E. T. (2016). Is The Environmental Kuznets Curve Hypothesis A Sound Basis For Environmental Policy İn Africa?. Journal Of Cleaner Production, 133, 712-724.
Omri, A. (2015). Co2 Emissions, Energy Consumption and Economic Growth Nexus in MENA Countries: Evidence from Simultaneous Equations Models. SSRN Electronic Journal. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2643733.
Onafowora, O. A., & Owoye, O. (2014). Bounds Testing Approach To Analysis Of The Environment Kuznets Curve Hypothesis. Energy Economics, 44, 47-62.
Ozturk, I., & Acaravci, A. (2016). Energy Consumption, CO2 Emissions, Economic Growth, and Foreign Trade Relationship in Cyprus and Malta. Energy Sources, Part B: Economics, Planning, and Policy, 11(4), 321-327.
Ozturk, I., & Al-Mulali, U. (2015). Investigating The Validity Of The Environmental Kuznets Curve Hypothesis İn Cambodia. Ecological Indicators, 57, 324-330.
Öztürk, I., & Acaravci, A. (2010). CO2 Emissions, Energy Consumption And Economic Growth İn Turkey. Renewable And Sustainable Energy Reviews. 14(9), 3220–3225. http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1364-0321(10)00185-1.
Öztürk,S.,Gülen,İ,M.(2019). Çevresel Kuznets Hipotezinin Türkiye İçin Geçerliliğinin Ampirik Analizi: 1960- 2014 Dönemi ARDL Sınır Testi Yaklaşımı. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi ,8(16) 219–227. https://dergipark.org.tr/tr/pub/bsbd/issue/47296/582103.
Pao, H.T.,Chung-Ming, T. (2010). CO_( 2)Emissions, Energy Consumption And Economic Growth in BRIC Countries. Energy Policy, (38), 7850–7860.http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0301-4215(10)00660-9 .
Saatçi, M., Dumrul,Y.(2011).Çevre Kirliliği Ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Çevresel Kuznets Eğrisinin Türk Ekonomisi İçin Yapısal Kırılmalı Eş-Bütünleşme Yöntemiyle Tahmini. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. Sayı: 37, pp:(65-86). https://dergipark.org.tr/tr/pub/erciyesiibd/issue/5894/77942.
Salahuddin, M., & Khan, S. (2013). Empirical Link Between Economic Growth, Energy Consumption and CO 2 Emission in Australia. The Journal of Developing Areas, 81-92.
Sarkodie, S. A., & Ozturk, I. (2020). Investigating The Environmental Kuznets Curve Hypothesis İn Kenya: A Multivariate Analysis. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 117, 109481.
Sarkodie, S. A., & Strezov, V. (2018). Empirical Study Of The Environmental Kuznets Curve And Environmental Sustainability Curve Hypothesis For Australia, China, Ghana And USA. Journal of cleaner production, 201, 98-110.
Say, N. P., & Yücel, M. (2006). Energy Consumption And CO2 Emissions İn Turkey: Empirical Analysis And Future Projection Based On An Economic Growth. Energy Policy. 34(18), (3870–3876). http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0301-4215(05)00228-4.
Shahbaz, M., Dube, S., Ozturk, I., & Jalil, A. (2015). Testing the Environmental Kuznets Curve Hypothesis in Portugal. International Journal of Energy Economics and Policy, 5(2), 475-481.
Shahbaz, M., Lean, H. H., & Shabbir, M. S. (2012). Environmental Kuznets Curve Hypothesis İn Pakistan: Cointegration And Granger causality. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 16(5), 2947-2953.
Soytaş, U., Sarı, R. (2009). Energy Consumption, Economic Growth, and Carbon Emissions: Challenges Faced By An EU Candidate Member. Ecological Economics, 68, (1667-1675). http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0921-8009(07)00351-5.
Soytaş, U., Sarı, R., Ewing, T. B. (2007). Energy Consumption, İncome, And Carbon Emissions İn The United States. Ecological Economics, 62, (482-489). https://doi.org//10.1016/j.ecolecon.2006.07.009.
Srinivasan, P., & Ravindra, I. S. (2015). Causality Among Energy Consumption, CO2 Emission, Economic Growth and Trade: A case of India. Foreign Trade Review, 50(3), 168-189.
Strateji ve Bütçe Başkanlığı, (2020). Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Bülteni,1-2 (Ocak-Haziran) ,https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2020/08/2020-Y%C4 %B1l%C4%B1-1.-ve-2.-%C3%87eyrek-D%C3%BCnya-Ekonomisinde-Son-Geli%C5%9Fmeler- B% C 3 %BClteni.pdf.
Strateji ve Bütçe Başkanlığı, (2021). Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Bülteni,1-2 (Ocak-Haziran) , https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2021/06/Dunya-Ekonomisinde-Son-Gelismeler-2021-Yili-1-Ceyrek.pdf.
Şimşek, T.,Yiğit, E.,(2017). BRICT Ülkelerinde Yenilenebilir Enerji Tüketimi, Petrol Fiyatları, CO2 Emisyonu, Kentleşme ve Ekonomik Büyüme Üzerine Nedensellik Analizi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, Aralık 2017, C. 12, S. 3, (117 – 136). https://doi.org/10.17153/oguiibf.335630.
Tsong, C. C., Lee, C. F., Tsai, L. J. ve Hu, T. C. (2016). The Fourier Approximation And Testing For The Null Of Cointegration. Empirical Economics, 51(3), 1085-1113.
Tutulmaz, O. (2015). Environmental Kuznets Curve Time Series Application For Turkey: Why Controversial Results Exist For Similar Models? Renewable And Sustainable Energy Reviews, 50, 73–81.https://doi.org.//10.1016/j.rser.2015.04.184.
Tutulmaz,O,(2012). Çevresel Kuznets Eğrisi: Karbondioksit Emisyonu Üzerine Türkiye, Bölge ve Dünya Ülkeleri Üzerinden Analitik Bir Değerlendirme. Avrasya Etüdleri, 42/2012-2 (51-82). https://dergipark.org.tr/tr/pub/avrasya/issue/35341/392387.
TÜSİAD,(2021). 2021Türkiye Ekonomisi, Ekonomik Araştırmalar Bölümü, Mart 2021 Yayın No: TÜSİAD-T/2021-03/620. https://tusiad.org/tr/yayinlar/raporlar/item/10746-turkiye-ekonomisi-2021.
Uchiyama K. (2016) Environmental Kuznets Curve Hypothesis. In: Environmental Kuznets Curve Hypothesis and Carbon Dioxide Emissions. SpringerBriefs in Economics. Springer, Tokyo. https://doi.org/10.1007/978-4-431-55921-4_2.
Uddin, M. G. S., Bidisha, S. H., & Ozturk, I. (2016). Carbon Emissions, Energy Consumption, And Economic Growth Relationship İn Sri Lanka. Energy Sources, Part B: Economics, Planning, and Policy, 11(3), (282–287). https://doi.org/10.1080/15567249.2012.694577.
Yandle, B., Bhattarai, M. ve Vijayaraghavan M. (2004). Environmental Kuznets Curves: A Review of Findings, Methods, and Policy Implications (PERC Research Study, No: 2-1). Montana: Property and Environment Research Center. https://www.researchgate.net/publication/242758524_Environmental_Kuznets_Curves_A_Review_of_Findings_Methods_and_Polic y_Implications.
Yılancı, V. (2017). “Petrol Fiyatları ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Fourier Yaklaşımı”.Ekonometri ve İstatistik Dergisi, 27/2, 51-67. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/403693.
Yılankırkan N.,Doğan,H.,(2020). Türkiye’nin Enerji Görünümü ve 2023 Yılı Birincil Enerji Arz Projeksiyonu. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, Volume 10, Issue 2, Cilt 10, Sayı 2, PP:77-92. https://dergipark.org.tr/tr/pub/buyasambid/issue/58914/801414.
Yurtkuran,S.(2021), Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezinin Geçerliliği Ve Yeşil Lojistik: Türkiye Örneği. Balıkesir University The Journal of Social Sciences Institute Volume: 24 - Issue: 45, June ,ss:171-201. https://dergipark.org.tr/tr/download/issue-full-file/62705.
Yurttagüler, İ.Kutlu,S.(2017). An Econometric Analysis of the Environmental Kuznets Curve: The Case of Turkey, Alphanumeric Journalthe Journal Of Operations Research, Statistics, Econometrics And Management Information System Volume 5, Issue 1,ss:115-126. https://doi.org.//10.17093/alphanumeric.304256.
Zhang, X.-P., & Cheng, X.-M. (2009). Energy Consumption, Carbon Emissions, And Economic Growth İn China. Ecological Economics, 68(10), 2706–2712. http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0921-8009(09)00216-X

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Finans

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Semra Demir Gülbahar
0000-0003-4597-7061
Türkiye

Sevinç Şahin Dağlı ^*
0000-0001-8933-3124
Türkiye

İsmail Çelik
0000-0002-6330-754X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

1 Ekim 2022

Gönderilme Tarihi

20 Haziran 2022

Kabul Tarihi

7 Ağustos 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 5 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.32951/mufider.1133427

IZ

https://izlik.org/JA29RY69WH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Demir Gülbahar, S., Şahin Dağlı, S., & Çelik, İ. (2022). ÇEVRESEL KUZNETS EĞRİSİ HİPOTEZİ’NİN TÜRKİYE’DE GEÇERLİLİĞİNİN TESTİ. Muhasebe ve Finans İncelemeleri Dergisi, 5(2), 150-162. https://doi.org/10.32951/mufider.1133427

AMA

1.Demir Gülbahar S, Şahin Dağlı S, Çelik İ. ÇEVRESEL KUZNETS EĞRİSİ HİPOTEZİ’NİN TÜRKİYE’DE GEÇERLİLİĞİNİN TESTİ. MUFİDER. 2022;5(2):150-162. doi:10.32951/mufider.1133427

Chicago

Demir Gülbahar, Semra, Sevinç Şahin Dağlı, ve İsmail Çelik. 2022. “ÇEVRESEL KUZNETS EĞRİSİ HİPOTEZİ’NİN TÜRKİYE’DE GEÇERLİLİĞİNİN TESTİ”. Muhasebe ve Finans İncelemeleri Dergisi 5 (2): 150-62. https://doi.org/10.32951/mufider.1133427.

EndNote

Demir Gülbahar S, Şahin Dağlı S, Çelik İ (01 Ekim 2022) ÇEVRESEL KUZNETS EĞRİSİ HİPOTEZİ’NİN TÜRKİYE’DE GEÇERLİLİĞİNİN TESTİ. Muhasebe ve Finans İncelemeleri Dergisi 5 2 150–162.

IEEE

[1]S. Demir Gülbahar, S. Şahin Dağlı, ve İ. Çelik, “ÇEVRESEL KUZNETS EĞRİSİ HİPOTEZİ’NİN TÜRKİYE’DE GEÇERLİLİĞİNİN TESTİ”, MUFİDER, c. 5, sy 2, ss. 150–162, Eki. 2022, doi: 10.32951/mufider.1133427.

ISNAD

Demir Gülbahar, Semra - Şahin Dağlı, Sevinç - Çelik, İsmail. “ÇEVRESEL KUZNETS EĞRİSİ HİPOTEZİ’NİN TÜRKİYE’DE GEÇERLİLİĞİNİN TESTİ”. Muhasebe ve Finans İncelemeleri Dergisi 5/2 (01 Ekim 2022): 150-162. https://doi.org/10.32951/mufider.1133427.

JAMA

1.Demir Gülbahar S, Şahin Dağlı S, Çelik İ. ÇEVRESEL KUZNETS EĞRİSİ HİPOTEZİ’NİN TÜRKİYE’DE GEÇERLİLİĞİNİN TESTİ. MUFİDER. 2022;5:150–162.

MLA

Demir Gülbahar, Semra, vd. “ÇEVRESEL KUZNETS EĞRİSİ HİPOTEZİ’NİN TÜRKİYE’DE GEÇERLİLİĞİNİN TESTİ”. Muhasebe ve Finans İncelemeleri Dergisi, c. 5, sy 2, Ekim 2022, ss. 150-62, doi:10.32951/mufider.1133427.

Vancouver

1.Semra Demir Gülbahar, Sevinç Şahin Dağlı, İsmail Çelik. ÇEVRESEL KUZNETS EĞRİSİ HİPOTEZİ’NİN TÜRKİYE’DE GEÇERLİLİĞİNİN TESTİ. MUFİDER. 01 Ekim 2022;5(2):150-62. doi:10.32951/mufider.1133427