TAŞINMAZ SATIŞLARINDA VERGİ İSTİSNASI VE YENİLEME FONU UYGULAMALARININ MUHASEBELEŞTİRİLMESİ

Öz

Taşınmaz satışında uygulanan vergi istisnası ve yenileme fonu uygulamalarının muhasebe kayıtlarının gösterilmesinin amaçlandığı bu çalışmada; ilgili uygulamalardan faydalanabilmek için kanunda düzenlenen şartlar dikkate alınarak kurgulanan hipotetik örnek üzerinden muhasebe kayıtları oluşturulmuştur. Oluşturulan kayıtlarda taşınmaz satışından elde edilen kazancın istisna kapsamı dışındaki %50’lik kısmı yenileme fonu olarak bilançonun pasifinde fon hesabında kayıt altına alınırken, istisna kapsamındaki %50’lik kısmı sonuç hesaplarında görülebilmesi için öncelikle gelir tablosu hesaplarında kayıt altına alınmış, sonrasında satışın gerçekleştiği yılı takip eden dönemin başında, kurumlar vergisi beyannamesi verilmeden önce bilançonun pasifinde fon hesabına aktarılmıştır. Böylece taşınmaz satışlarına yönelik her iki uygulamanın bir arada gösterildiği bir uygulama örneği oluşturulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Taşınmaz Satışı
• Vergi İstisnası
• Yenileme Fonu

Kaynakça

1. Atay, T. ve Atay, H. (2003). Yenileme Fonu Uygulamasında Üç Yıllık Kullanılma Süresinin Başlangıcı ve Bitişi Sorunsalı-II, E Yaklaşım Dergisi, 110, https://portal.yaklasim.com/makale/2003-5/yenileme-fonu-uygulamasinda-ozellik-arzeden-hususlar-ii?term=yenileme%20fonu (Erişim Tarihi, 10 Kasım 2022).
2. Barlass, T.İ (2011). Türk Vergi Hukukunda Yenileme Fonu, Prof. Dr. Sadık Kırbaş’a Armağan. Ed. Koçak, M. ve Teker, S., Es Yayınları, İstanbul.
3. Bilen, C. İ. (2008). Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlerle İlgili Özel Haller: Satış, Yenileme Fonu ve Sigorta Tazminatı, Vergi Dünyası Dergisi, Aralık, 68-83.
4. https://www.gib.gov.tr/fileadmin/user_upload/Gerekceler/5520_Sayili_Kanun.pdf (Erişim Tarihi, 20 Aralık 2022). Koca, A. (2012). Taşınmazlar ve İştirak Hisseleri ile Kurucu Senetleri, İntifa Senetleri ve Rüçhan Hakları Satış Kazancı İstisnası, E-Yaklaşım Dergisi, 232, https://uye.yaklasim.com/MagazineContent.aspx?ID=13881, (Erişim Tarihi, 18. Kasım 2022).
5. Kuşçu, S. (2014). Taşınmaz ve İştirak Hisselerinin Satışlarına İlişkin Özellik Arz Eden Durumlar, Vergi Raporu Dergisi, 175, 22-33.
6. Küçük, E. (2015). Sabit Kıymet Yenileme Fonu Uygulamasının Finansal Raporlama Açısından Değerlendirilmesi, Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 11(24), 155-180.
7. MHUD (Maliye Hesap Uzmanları Derneği). (2011). Beyanname Düzenleme Kılavuzu, MHUD Yayınları, İstanbul. Nazalı, E. (2011). İstisna Kapsamındaki İştirak Hissesi ve Gayrimenkul Satış Kazancının Kısmi Bölünme Kapsamında İşletmeden Çekilmesi, Vergi Dünyası Dergisi, 362, 95-99.
8. Onat, Ö. (2019). Kurumların Taşınmaz ve İştirak Hisselerinin Kurumlar Vergisi Kanunu’nun Madde 5/1-e ve Madde 5/1-f Kapsamında Satışına Yönelik İstisnalar. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul. Şeker, S. (2004). Dönem Sonu İşlemleri 4. Cilt, Yaklaşım Yayınları, Ankara.

9. 1 Seri No’lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği, Resmî Gazete Tarihi: 3/04/2007, Resmî Gazete Sayısı: 26482.
10. 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu, Resmî Gazete Tarihi: 10/1/1961, Resmî Gazete Sayısı: 10703.
11. 3 Seri No’lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği, Resmî Gazete Tarihi: 20/11/2008, Resmî Gazete Sayısı: 27060.
12. 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu, Resmî Gazete Tarihi: 2/11/1984, Resmî Gazete Sayısı: 18563.
13. 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, Resmî Gazete Tarihi: 8/12/2001, Resmî Gazete Sayısı: 24607.