AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN THE POPULARITY OFCRYPTO MONEYS AND THEIR VALUES: THE APPLICATION OF THE ASYMMETRICCAUSALITY TEST

Öz

With the perception of risk in global markets, it changes in monetary processes. First,money has transformed from metals to paper and then into digital numbers. Money hasbecome increasingly abstracted and now equipped with equipment that can be producedby individuals, independent of states. In this context, coins created as a cryptology methodhave emerged, and even today payments are made with these coins. In this study, arelationship between the popularity and value of this payment instrument called cryptocoins is investigated. Accordingly, Hatemi-j asymmetric causality test was run usingweekly closing data of 6 most used cryptocurrencies: Bitcoin, Ethereum, Riple, Tether,Litecoin and Bitcoincash between 06.08.2017 and 19.04.2020. At the end of the study, apositive and negative one-way causality relationship was found between the popularityand prices of these coins. It has been found that only Bitcoin, Ethereum and Bitcoincashhave both positive and negative bi-directional causality relationships with theirawareness.

KRİPTO PARALARIN POPÜLARİTESİ İLE DEĞERLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: ASİMETRİK NEDENSELLİK TESTİ UYGULAMASI

Öz

Küresel Piyasalarda gerçekleşen risk algısı ile birlikte parasal işleyişte değişmektedir. Önce paranın metallerden kâğıda ve daha sonra da dijital rakamlara dönüşmüştür. Para giderek soyutlaşmış ve artık devletlerden bağımsız, bireyler tarafından üretilebilen donanıma sahip hale gelmiştir. Bu bağlamda kriptoloji yöntemi olarak oluşturulan paralar ortaya çıkmış, hatta bugün bu paralar ile ödemeler gerçekleştirilmektedir. Bu çalışmada kripto paralar olarak adlandırılan bu ödeme aracının popülaritesi ile değeri arasında bir ilişki araştırılmıştır. Buna bağlı olarak en çok kullanılan 6 kripto para olan: Bitcoin, Ethereum, Riple, Tether, Litecoin ve Bitcoincash 6 Ağustos 2017 ila 19 Nisan 2020 dönemleri arasında haftalık kapanış verileri kullanılarak Hatemi-j asimetrik nedensellik testi çalıştırılmıştır. Çalışmanın sonunda bu paraların popülaritesi ile fiyatları arasında pozitif ve negatif tek yönlü nedensellik ilişkisine rastlanmıştır. Yalnız Bitcoin, Ethereum ve Bitcoincash`in bilinirlikleri ile hem positif hem de negatif çift yönlü nedensellik ilişkisi olduğu bulgusuna erişilmiştir. 

Anahtar Kelimeler

• Kripto Para,
• Popülarite
• Asimetrik Nedensellik
• Zaman Serisi Analizleri

Kaynakça

1. Aba Şenbayram, Emel (2019). “Paranın Geldiği Uç Nokta: Bitcoin”, Econharran, c. 3, sayı. 4, ss. 72-92.
2. Alpago, Hasan (2018). “Bitcoin’den Selfcoin’e Kripto Para”, Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD), c. 3, sayı. 2, ss. 411-428.
3. Baek, Chung – Elbeck, Matt (2015). “Bitcoins As An Investment Or Speculative Vehicle? A First Look”, Applied Economics Letters, 22 (1), 30-34.
4. Briere, Marie – Oosterlinck, Kim – Szafarz, Ariane (2015). “Virtual Currency, Tangible Return: Portfolio Diversification with Bitcoin”, Journal of Asset Management, 16(6): 365-373. Coinmarketcap (2020). “Piyasa Değerine Göre, en iyi 100 Kripto Para Birimleri”, erişim linki; https://coinmarketcap.com/tr/, erişim tarihi; 26.11.2020.
5. Dulupçu, Murat Ali – Yiyit, Mehmet – Genç, Asena Gizem (2017). “Dijital Ekonominin Yükselen Yüzü: Bitcoin’in Değeri ile Bilinirliği Arasındaki İlişkinin Analizi”,Süleyman Demirel University Journal of Faculty of Economics & Administrative Sciences, 22(15): 2241-2258.
6. Dyhrberg, Anne Haubo (2016). “Bitcoin, Gold and the Dollar, A GARCH Volatility Analysis”, Finance Research Letters, (16), 85-92.
7. Gürsoy, S., & Tunçel, M. B. (2020). Kripto Paralar ve Finansal Piyasalar Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Bitcoin ve Seçili Pay Piyasaları Arasında Yapılmış Nedensellik Analizi (2010-2020). Third Sector Social Economic Review, 55(4), 2126-2142.
8. Granger, Clive W. J. –Yoon, Gawon (2002) “Hidden Cointegration” U of California, Economics Working Paper No. 2002-02, Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=313831 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.313831 Hatemi-j, Abdulnasser (2012). “Asymmetric causality tests with an application”. Empirical Economics, 43(1), 447-456.

9. Hepkorucu, Atilla – Genç, Sevdanur (2017). “Finansal Varlık Olarak Bitcoin’in İncelenmesi ve Birim Kök Yapısı Üzerine Bir Uygulama”, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(2), 47-58.
10. İğde, Esra (2010). “Yapısal Değişiklik Altında Birim Kök Testleri ve Bazı Makro İktisadi Değişkenler Üzerine Uygulamalar”. Adana: T.C Çukurova Üniversitesi, SBE, Ekonometri Anabilim dalı.
11. İnal, Veysel. – Aydın, Mücahit (2016). “Altın Fiyatlarını Etkilemesi Beklenen Faktörler Üzerine Bir İnceleme”. ICPESS, 61-70. İnvesting (2020). “Cryptocurrency”, erişim linki; https://www.investing.com/crypto/, erişim tarihi: 25.11.2020.
12. Konuşkan, Ayşen – Teker, Türker – Ömürbek, Vesile – Bekci, İsmail (2019). “Kripto Paraların Fiyatları Arasındaki İlişkinin Tespitine Yönelik Bir Araştırma”, Suleyman Demirel University Journal of Faculty of Economics & Administrative Sciences, 24(2), 311-318.
13. Lee, Junsoo – Strazıcıch, Mark (2003). “Minimum Lagrange multiplier unit root test with two structural breaks” Review of economics and statistics, 85(4), 1082-1089. Schmidt, Peter – Peter CB Phillips (1992). “LM tests for a unit root in the presence of deterministic trends” Oxford Bulletin of Economics and Statistics 54.3, 257-287.
14. Şahi̇n, Dilek – Durmuş, Savaş (2018). “Türkiye’de Ekonomik Büyüme, İhracat ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisinin Analizi”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 6 (15), 808-825
15. Şahin, Eyyüp Ensari (2020). “Kripto Para Fiyatlarında Balon Varlığının Tespiti: Bitcoin, IOTA ve Ripple Örneği”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (43), 62-69.
16. Şarkaya İçelli̇oğlu, Cansu – Engi̇n Öztürk, Merve Büşra (2018). “Bitcoin ile Seçili Döviz Kurları Arasındaki İlişkinin Araştırılması: 2013-2017 Dönemi için Johansen Testi ve Granger Nedensellik Testi” Maliye ve Finans Yazıları, 1 (109), 51-70.
17. Yılancı, Veli – Bozoklu, Şeref (2014). “Price and Trade Volume Relationship in Turkish Stock Market: A Time-Varying Asymmetric Causality Analysis”. Ege Akademik Bakış Dergisi, 14(2), 211-220.
18. Yılancı, Veli (2009). “Yapısal kırılmalar altında Türkiye için işsizlik histerisinin sınanması” Doğuş Üniversitesi Dergisi, 10 (2), ss.324-335