Finansal Bilgi Manipülasyonunun Beneish Modeli İle Tespiti Üzerine Bir Uygulama

Öz

Küreselleşen ekonomide finansal raporların güvenilir olması hem yöneticiler için hem de yatırımcılar için önem teşkil etmektedir. Finansal raporlar hazırlanırken yapılan manipülasyonlar, şirketleri gerçekte olandan daha karlı ya da daha karsız göstermek için gerçekleştirilir. Şirketlerin yapmış olduğu manipülasyonların en önemli nedeni kredibiliteyi yükseltmektir. Tüm dünyada kurumsal yönetim olarak adlandırılan yönetim şekli, şirketlerin şeffaf, hesap verebilir, sorumlu ve adil bir şekilde yönetilmesini esas almaktadır. Bu çalışmanın amacı, BİST Kurumsal Yönetim Endeksinde yer alan şirketlerin finansal bilgi manipülasyonu yapıp yapmadığının incelenmesidir. Bu amaçla BİST Kurumsal Yönetim endeksinde kayıtlı 57 şirketin 2019-2020 yıllarına ait finansal verileri kullanılmıştır. Finansal bilgi manipülasyonunun tespitinde Beneish TR modeli kullanılarak yapılan analiz sonucunda, kurumsal yönetim endeksinde yer alan 57 şirketten 55 tanesinin finansal bilgi manipülasyon yaptığına dair hiçbir şüphenin bulunmadığı ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Beneish
• Modeli
• Kazanç Manipülasyonu
• Finansal Bilgi Manipülasyonu

Financial Information Manipulation and Comparison of Studies Conducted with the Beneish Model

Öz

In a globalizing economy, reliability of financial reports is important for both managers and investors. Manipulations when preparing financial reports are carried out to make companies appear more profitable or unprofitable than they actually are. The most important reason for the manipulations made by companies is to increase credibility. The form of management called corporate governance all over the world is based on the transparent, accountable, responsible and fair management of companies. The purpose of this study is to examine whether the companies included in the BIST Corporate Governance Index manipulate financial information. For this purpose, financial data of 57 companies registered in the BIST Corporate Governance index for the years 2019-2020 were used. As a result of the analysis using the Beneish TR model to detect financial information manipulation, it was revealed that there is no doubt that 55 of the 57 companies in the corporate governance index engaged in financial information manipulation.

Anahtar Kelimeler

• Beneish
• Model
• Earnings Manipulation
• Financial Information Manipulation

Kaynakça

1. Avşarlıgil, N. (2010), Finansal tabloların manipülasyonunda yaratıcı muhasebe uygulama teknikleri ve Beneish modeli ile bir uygulama, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Isparta.
2. Beneish, M. D. (1997). Detecting GAAP violation: Implications for assessing earnings management among firms with extreme financial performance. Journal of accounting and public policy, 16(3), 271-309.
3. Beneish, M. D. (1999). The detection of earnings manipulation. Financial Analysts Journal, 55(5), 24-36.
4. Bushman R. & Smith, A. (2001). Financial accounting ınformation and corporate governance. Journal of Accounting and Economics, 32 (1-3), 237-333.
5. Canbulut, G. (2008). Finansal bilgi manipülasyonu ve bir örnek uygulama. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
6. Comporek, M. (2020). The effectiveness of the Beneish model in the detection of accounting violations–the example of companies sanctioned by the Polish Financial Supervision Authority. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 64(10), 18-30.
7. Çelik, K. (2016). Finansal bilgi manipülasyonu ve manipülasyon tespitine yönelik BIST'te bir uygulama. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
8. Dalğar, H. & Pekin, S. (2011). Kurumsal yönetim ile finansal tablo manipülasyonu arasındaki ilişki: İMKB kurumsal yönetim endeksi’nde yer alan şirketlerde bir araştırma. Mali Çözüm Dergisi, 107, 19-43.

9. Fındık, H. ve Öztürk, E. (2016). Finansal bilgi manipülasyonunun Beneish modeli yardımıyla ölçülmesi: BIST imalat sanayi üzerine bir araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 8(1), 483-499.
10. Güner, M. & Kurnaz E. (2020). “Muhasebe manipülasyonunun Beneish modeli yardımıyla ölçülmesi: BİST kimya, petrol, plastik endeksi şirketleri üzerine bir araştırma. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 13 (2), 195-214.
11. Kamal, M. E. M., Salleh, M. F. M., & Ahmad, A. (2016). Detecting financial statement fraud by Malaysian public listed companies: The reliability of the Beneish M-Score model. Jurnal Pengurusan (UKM Journal of Management), 46, 23-32.
12. Kara, S., Sakarya, Ş., & Aksu, M. (2016). Beneish modeli ile kazanç manipülasyonunun tespit edilmesi: BIST şirketleri üzerine ampirik bir uygulama. Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 8(2):13-25.
13. Kayihan, B., & Tepeli, Y. (2016). Yeni bir maliyetleme tekniği olarak kaynak tüketim muhasebesi ve bir örnek uygulama. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 12(12), 431-443.
14. Kirschenheiter, M., & Melumad, N. D. (2002). Can big bath and earnings smoothing co-exist as equilibrium financial reporting strategies?’. Journal of Accounting Research 40 (3), 761-796.
15. Korkmaz, H. S. (2019). Finansal bilgi manipülasyonunda Beneish modeli: Borsa İstanbul’da bir uygulama. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
16. Küçüksözen, C. (2004). Finansal bilgi manipülasyonu: nedenleri, yöntemleri, amaçları, teknikleri, sonuçları ve İMKB şirketleri üzerine ampirik bir çalışma. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
17. Küçüksözen, C. (2005). Finansal Bilgi Manipülasyonu: Nedenleri, Yöntemleri, Amaçları, Teknikleri, Sonuçları ve İMKB Şirketleri Üzerine Ampirik Bir Çalışma, SPK Yayınları No: 183, Ankara.
18. Lainez A. & Callo, S. (2000). The effect of accounting diversity on international financial analysis: Empirical evidince. The International Journal of Accounting, 35(1), 65-83.
19. Tekin, E. (2017). 2010-2014 yılları arasında Türkiye’de halka açık şirketlerde manipülasyon üzerine Beneısh modeli ile ampirik çalışma. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Başkent Üniversitesi Ankara.
20. Toplu, N. (2019). Türkiye’de finansal bilgi manipülasyonu ve ortaya çıkarılmasına yönelik araştırma (Beneish Modeli), Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Okan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
21. Uzunoğlu, H. (2018), Finansal bilgi maniülasyonu: BIST sınai endeksi (XUSIN) uygulaması. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Muhasebe Bilim Dalı. Ankara.
22. Varıcı, İ. & Er, B. (2013). Muhasebe manipülasyonu ve firma performansı ilişkisi: İMKB uygulaması. Ege Akademik Bakış Dergisi, 13(1), 43-52.
23. Yörük, N. & Doğan, E. (2009). Finansal bilgi manipülasyonu ve finansal bilgi manipülasyonunun belirlenmesine yönelik İMKB’de bir uygulama. Ankara, Detay Yayıncılık.