İslami Bankacılıkta Dijitalleşme: Bibliyometrik ve Bilim Haritalaması Analizi

Öz

Bu çalışma, İslami bankacılık sektöründe dijitalleşme ve finansal teknolojiler (fintech) üzerine üretilen akademik literatürü bibliyometrik analiz ve bilim haritalaması yöntemleriyle incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, Web of Science (WoS) veri tabanında "İslami bankacılık" ve "dijitalleşme/fintech" anahtar kelimeleriyle yapılan tarama sonucunda ulaşılan 44 bilimsel belge; VOSviewer ve Biblioshiny yazılımları kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan incelemeler; kavram birlikteliği, ülkeler arası iş birliği ağları ve trend konuları kapsamaktadır. Elde edilen bulgular, konuya ilişkin literatürün 2018-2025 döneminde yıllık %27,54 gibi yüksek bir oranda büyüme sergilediğini ve konunun akademik camiada hızla yükselen bir trend olduğunu göstermektedir. Analiz sonuçlarına göre Malezya, en üretken ve en fazla küresel iş birliği yapan ülke olarak öne çıkmaktadır. Bilim haritalaması sonuçları, literatürün odak noktasının sadece teknik altyapı olmadığını; kullanıcı kabulü, güven, davranışsal modeller (TAM) ve performans gibi insan odaklı temaların merkezde yer aldığını ortaya koymaktadır. Bu çalışma, İslami bankacılıkta dijital dönüşümün mevcut durumunu ve gelecek eğilimlerini bütünsel bir perspektifle sunarak araştırmacılara ve sektöre yol gösterici bir kaynak sunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İslami Bankacılık
• Dijitalleşme
• Fintech
• Bibliyometrik Analiz
• Bilim Haritalaması.

Digitalization in Islamic Banking: A Bibliometric and Science Mapping Analysis

Öz

This study aims to examine the academic literature produced on digitalization and financial technologies (fintech) in the Islamic banking sector through bibliometric analysis and science mapping methods. Within the scope of the research, 44 scientific documents retrieved from the Web of Science (WoS) database using the keywords "Islamic banking" and "digitalization/fintech" were analyzed using VOSviewer and Biblioshiny software. The investigation encompasses keyword co-occurrence, international collaboration networks, and trend topics. Findings reveal that the literature in this field exhibited a high annual growth rate of 27.54% between 2018 and 2025, indicating that the subject is a rapidly ascending trend within the academic community. According to the analysis results, Malaysia stands out as the most productive country with the highest level of global collaboration. The science mapping results demonstrate that the focus of the literature extends beyond technical infrastructure, with human-centric themes such as user acceptance, trust, behavioural models (TAM), and performance occupying a central position. By providing a holistic perspective on the current state and future trajectories of digital transformation in Islamic banking, this study aims to serve as a guiding resource for both researchers and industry practitioners.

Anahtar Kelimeler

• Islamic Banking
• Digitalization
• Fintech
• Bibliometric Analysis
• Science Mapping

Kaynakça

1. Arruda, H., Silva, E. R., Lessa, M., Proença Jr., D. & Bartholo, R. (2022). VOSviewer and Bibliometrix. Journal of the Medical Library Association, 110(3), 392–395. doi:10.5195/jmla.2022.1434
2. Arslan, E. (2022). Sosyal bilim araştırmalarında VOSviewer ile bibliyometrik haritalama ve örnek bir uygulama. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 33–56.
3. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu. (2025). Bankalar. https://www.bddk.org.tr/Kurulus/Liste/77 adresinden erişildi.
4. Güney, G. (2023). Türkiye’de İslami finansta dijital bankacılık anlayışı. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 10(4), 932–944. https://dergipark.org.tr/tr/pub/asead/article/1354154 adresinden erişildi.
5. Kayahan, C. & Gülal, K. (2024). Dijital bankacılık etkileşimiyle Türkiye Katılım Bankacılığı:2020-2023 dönemi analiz ve değerlendirme. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(2), 124–134.
6. Kıvrak, O. & Hatipoğlu, S. (2023). Teknolojik gelişmelerin bankacılık hizmetlerine katkısı: Türkiye’nin son yüzyılı örneği. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(49–1), 239–248. doi:10.31795/baunsobed.1354743
7. Muhammad Ridhwan Ab. Aziz. (2024). Islamic digital banking framework in Malaysia: a practitioners’ perspective. International Journal of Islamic Economics and Finance Research, 7(1 July), 28–41. doi:10.53840/ijiefer140
8. Puschmann, T. (2017). Fintech. Business & Information Systems Engineering, 59(1), 69–76. doi:10.1007/s12599-017-0464-6

9. Riza, A. F. & Wijayanti, D. M. (2024). Strengthening a sustainable Islamic financial industry through digital banking. Journal of Islamic Marketing, 15(11), 2732–2758. doi:10.1108/JIMA-01-2023-0025
10. Shaikh, I. M., Amin, H., Noordin, K. & Shaikh, J. M. (2023). Islamic bank customers’ adoption of digital banking services: extending diffusion theory of innovation. Journal of Islamic Monetary Economics and Finance, 9(1), 57–70. doi:10.21098/jimf.v9i1.1545
11. Thangavel, P. & Chandra, B. (2023). Two Decades of M-Commerce Consumer Research: A Bibliometric Analysis Using R Biblioshiny. Sustainability, 15(15), 11835. doi:10.3390/su151511835
12. Van Eck, N. J. & Waltman, L. (2023). VOSviewer Manual, version 1.6. 20. https://www.vosviewer.com/documentation/Manual_VOSviewer_1.6.20.pdf adresinden erişildi.
13. Veysikarani, D. & Örk Özel, S. (2025). Dijitalleşme Sürecinde Platform Ekonomisinin Analizi. Çukurova Üniversitesi İİBF Dergisi, 29(1), 1–20.
14. Yıldırım, S. & Yıldırım, D. Ç. (2022). İslami Bankacılık Sektöründe Dijital Dönüşüm ve Adaptasyon: Türkiye Örneği. Kapanaltı Dergisi, (1), 73–84.
15. Yunita, P. (2021). The digital banking profitability challenges: are they different between conventional and Islamic banks? Jurnal Akuntansi dan Keuangan Indonesia, 18(1), 55–74. doi:10.21002/jaki.2021.04