Cevher-i İnsaniyet İnsanı Anlamak İçin Anahtar Bir Kavram

Öz

İnsanın amaç anlam ve değeri varoluşun en eski problemidir. İnsanı anlama çabası birçok kavram ve açıklama da biriktirmiştir. Bu çalışmanın amacı o kavramlardan biri olan cevheri insaniyeti Risale-i Nur Külliyatındaki kullanımları bağlamında çözümlemektir. Çalışma öncellikle insanın varlığı ve kendinin anlama arayışı ve çabası bağlamında üretilen cevher kavramı açıklanmaya çalışılmış, kavramın Risale-i Nur’da kullanım biçimi saptanmıştır. Cevher kavramı Risale-i Nur’da ruh, kıymet, öz ve hakikat gibi gerçek ve mecazi anlamlarda kullanılmıştır. Sonra cevher-i insaniyetin Risale-i Nur Külliyatındaki kullanımları saptanmış ve betimsel bir okumaya tabi tutulmaya çalışılmıştır. Cevher-i insaniyet kavramı Risale-i Nur Külliyatının Eski Said dönemine ait eserlerden olan Münazarat, Muhakemat, İşârâtü'l-İ'câz ve Mesnevi-i Nuriye’de kullanılmıştır. Sözkonusu eserlerde cevheri insaniyet kavramının bir değer ölçütü, insanın misyonunu gerçekleştirmesi için verilen bir vedia, ortaya çıkarılması gereken bir cevher ve bir delil olarak geçmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Risale-i Nur Külliyatı
• İnsan Felsefesi
• İnsan
• Cevher
• Cevher-i İnsaniyet

The Substence of Humanity A Key Concept for Human Philosophy

Öz

The meaning of man is the oldest problem of existence. The effort to understand humans has accumulated many concepts and explanations. The aim of this study is to analyze one of those concepts, the essence of humanity, in the context of its use in the Risale-i Nur Collection. The study primarily tried to explain the concept of substance produced in the context of human existence and the search and effort to understand oneself, and the ways in which the concept was used in Risale-i Nur were determined. The concept of substance is used in Risale-i Nur in literal and figurative meanings such as spirit, value, essence and truth. Then, the uses of the substance of humanity in the Risale-i Nur Collection were determined and an attempt was made to subject it to a descriptive reading. The concept of essence of humanity was used in Munazarat, Muhakemat, Isârâtu'l-I'câz and Mesnevi-i Nuriye, which are among the books of the Old Said period in the Risale-i Nur Collection. In these works, the substance is mentioned as a criterion of value of the concept of humanity, a relics given for man to realize his mission, a substance that needs to be revealed and an evidence.

Anahtar Kelimeler

• Risale-i Nur Collection
• Philosophy of Human
• Human
• Substance
• Substance of Humanity

Kaynakça

1. Akdemir, Müslim. İnsan Felsefesi. İstanbul: Sentez Yayıncılık, 2016.
2. Çevikbaş, Sabahattin. Töz Sorununa Eleştirel Bir Bakış (Başlangıçtan Humea Kadar). Erzurum: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 1988.
3. Demir, Necati. “İnsan Hakkındaki Bazı Felsefi Görüşler Üzerine”. Felsefe Dünyası 2, (2004), 40.
4. Güllük, İsmail. Karakter İnşasında Dinî Sembol ve Karakterlerin Rolü: Kâbe Örneği. Ekev Akademi Dergisi 67 (2016), 187-204.
5. İlhan Kutluer. “Cevher”, İstanbul: TDV İslâm Ansiklopedisi, 1993. https://islamansiklopedisi.org.tr/cevher
6. İlhan Kutluer. “İnsan.”, İstanbul: TDV İslâm Ansiklopedisi, 2000. https://islamansiklopedisi.org.tr/insan
7. Luggat (2024). Remz. https://www.luggat.com/remz
8. Nursi, Bediuzzaman Said. (2024). Lem’alar. İstanbul: Zehra Yayıncılık, 2024.

9. https://zehra.com.tr/search.php?page=6&q=cevher
10. Nursi, Bediuzzaman Said. (2024). Mektubat. İstanbul: Zehra Yayıncılık, 2024.
11. https://zehra.com.tr/search.php?q=cevher&id=0
12. Nursi, Bediuzzaman Said. (2024). Mesnevi-i Nuriye. İstanbul: Zehra Yayıncılık, 2024.
13. https://zehra.com.tr/kitapoku.php?id=11&sayfa=11&kw=eski%20said Nursi, Bediuzzaman Said. (2024). Sözler. İstanbul: Zehra Yayıncılık, 2024. https://zehra.com.tr/kitapoku.php?id=4&sayfa=136&kw=cevher
14. Nursi, Bediuzzaman Said. Asa-yı Musa. İstanbul: Zehra Yayıncılık, 2024. https://zehra.com.tr/kitapoku.php?id=1&sayfa=165&kw=cevher
15. Nursi, Bediuzzaman Said. İçtima-i Dersler. İstanbul: Zehra Yayıncılık, 2024.
16. https://zehra.com.tr/kitapoku.php?id=4&sayfa=136&kw=cevher
17. Nursi, Bediuzzaman Said. İşaratul İcaz. İstanbul: Zehra Yayıncılık, 2024. https://zehra.com.tr/kitapoku.php?id=10&sayfa=27
18. Nursi, Bediuzzaman Said. Sözler, (İstanbul: Zehra Yayıncılık, 2013).
19. Sami, Şemseddin. Kamus-i Turki. Dersaadet: İkdam Matbaası, 1327.
20. https://archive.org/details/kamusitrki00emse/page/n489/mode/2up?view=theater
21. Şermet, Sümeyra. İlk Dönem Eş’arî Kelâm Sı̇stemı̇nde Cevher-i Ferd ve Âdet Teorı̇sı̇ İlı̇şkı̇si. Balıkesir: Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2023.
22. Tureng (2024). Substance. https://tureng.com/tr/turkce-ingilizce/substance