Ulrich Beck ve Anthony Giddens’ın Düşünümsellik Analizi Bağlamında Yapay Zeka Tartışmalarına Uzanmak
Öz
Ulrich Beck ve Anthony Giddens, klasik modernleşmeden sonra artan bilim ve teknolojik gelişmeler ile oluşan günümüz toplumunun karşılığı niteliğinde olan düşünümsel modernite üzerine analizleriyle ön plana çıkmaktadırlar. Modernliğin bir devamı olarak ele aldıkları ikinci moderniteye “düşünümsellik” kavramıyla açıklık getiren bu iki düşünür, modern toplumun karmaşıklığını ve belirsizliğini ele alırken güçlü bir analitik çerçeve sunarak modern dünyanın karanlık yüzüne ışık tutmaktadırlar. Bu çalışma, Beck ve Giddens’ın düşünümsellik analizleriyle günümüz toplumunu yeniden şekillendirmeye başlayan “yapay zeka teknolojilerini” ilişkilendirme amacı taşımaktadır. Modernliğin ve beraberinde bireylerin düşünümsel bir özellik kazandığı, modernliğin kendi yapılarını yıkarak özellikle bilim ve teknoloji vasıtasıyla yenilerini inşa ettiği düşünümsel modernite analizlerinin yapay zeka teknolojilerinin yarattığı tartışmalara farklı bir perspektif yaratacağı düşünülmektedir. Zira yapay zeka teknolojileri bu teorik yaklaşımların ışığında incelendiğinde, modernliğin risk ve belirsizlik alanlarını, bireylerin kimlik oluşumlarını ve toplumsal yapıların bu teknolojiler tarafından nasıl etkilendiği konusunda derinlemesine bir anlayış sağlamaktadır. Dolayısıyla bu çalışmada, yapay zeka teknolojilerinin modern toplumun dinamiklerine nasıl entegre olduğu ve bireylerin bu teknolojilerle etkileşiminin nasıl şekillendiği incelenecek ve Beck ile Giddens’ın teorik çerçeveleri ışığında yapay zeka tartışmalarına yeni bir bakış açısı getirilecektir.
Anahtar Kelimeler
Ulrich Beck, Anthony Giddens, Düşünümsellik, Yapay Zeka Teknolojileri
Kaynakça
- Aydın, S., Nalbant, K. G., & Coğuplugil, B. B. (2023). Yapay Zekâ ve Sanal Gerçeklik. Teknolojilerinin Dijital Pazarlamanın Gelişimi Üzerine Etkileri. Rahva Teknik Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(1), 1-10.
- Beck, U. (1987). The Anthropological Shock: Chernobyl And The Contours Of The Risk Society. Berkeley Journal of Sociology, 32, 153–165.
- Beck, U. (1992). How Modern is Modern Society? Theory, Culture & Society, 9(2), 163-169.
- Beck, U. Giddens, A. ve Lash, S. (1994). Reflexive Modernization Politics, Tradition and Aesthetics in the Modern Social Order. California: Stanford University Press.
- Beck, U. Bonss, W. ve Lau, C. (2003). The Theory of Reflexive Modernization Problematic, Hypotheses and Research Programme. Theory, Culture & Society, Vol. 20(2), 1–33.
- Beck, U. (2005). The Cosmopolitan State: Redefining Power in the Global Age. Int J Polit Cult Soc 18, 143–159.
- Beck, U. (2008). Reframing Power in the Globalized World. Organization Studies, 29(5), 793-804.
- Beck, U. ve Grande, E. (2010). Varieties of Second Modernity: The Cosmopolitan Turn in Social and Political Theory and Research. The British Journal of Sociology, 61(3), 410- 443.
- Beck, U. (2011a). Cosmopolitanism as Imagined Communities of Global Risk. American Behavioral Scientist 55(10), 1346–1361.
- Beck, U. (2011b). Risk Toplumu Başka Bir Modernliğe Doğru. İstanbul: İthaki Yayınları.