Vedanta’daki Karma Kavramı ile İslam’daki Günah Kavramı: Karşılaştırmalı Bir Analiz

Bu makale, Vedanta’daki karma kavramı ile İslam’daki günah anlayışını karşılaştırmalı bir perspektiften ele almaktadır. Çalışmada, iki geleneğin insan eylemlerine yüklediği ahlâkî ve metafizik anlamlar; ontolojik temel, eylem sonuç ilişkisi, kurtuluş anlayışı ve etik–hukukî boyut açısından incelenmiştir. Bulgular, Vedanta’da karma’nın evrensel ve doğa yasası niteliğinde işlediğini, İslam’da günahın ise Tanrı merkezli bir ihlâl olarak değerlendirildiğini göstermektedir. Kurtuluş yolları açısından da farklılıklar dikkat çekmektedir: Vedanta’da mokşa, karmanın zincirinden bilgi ve öz farkındalık yoluyla özgürleşmeyi ifade ederken; İslam’da kurtuluş, iman, salih amel, tövbe ve Allah’ın rahmetine dayalıdır. Bununla birlikte, her iki gelenekte de bireyin eylemlerinden sorumlu tutulduğu ve bu sorumluluğun hem dünyevî hem de uhrevî sonuçlar doğurduğu ortak payda olarak öne çıkmaktadır. Bu karşılaştırma, farklı dinî sistemlerin insan davranışlarını anlamlandırma ve yönlendirme biçimlerini ortaya koyarak, ahlâkî sorumluluğun evrensel niteliğine ışık tutmaktadır.

This article examines the concept of karma in Vedanta and the notion of sin in Islam from a comparative perspective. The study analyzes the moral and metaphysical meanings ascribed to human actions in both traditions with regard to their ontological foundations, the relationship between actions and consequences, understandings of salvation, and ethical–legal dimensions. The findings reveal that in Vedanta, karma operates as a universal and natural law, whereas in Islam, sin is regarded as a God-centered violation. Significant differences also emerge in approaches to salvation: in Vedanta, moksha signifies liberation from the chain of karma through knowledge and self-realization, while in Islam, salvation rests upon faith, righteous deeds, repentance, and divine mercy. Nevertheless, both traditions emphasize human accountability for actions, with consequences extending to both worldly and otherworldly realms. This comparison highlights how different religious systems interpret and guide human behavior, shedding light on the universal nature of moral responsibility.