SOSYAL HİZMET PERSPEKTİFİNDEN İNTİHAR VE AİLELERİN YAŞAM DENEYİMLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Suicide is a complex phenomenon that has profound, long-lasting, and multidimensional effects on individuals, families, and society. Following a suicide attempt or suicide-related death, families are confronted with sudden and distressing losses; these losses bring significant challenges such as guilt, shame, stigmatization, social isolation, and mental health problems. The literature indicates that bereavement processes after suicide differ from those associated with other types of loss, and that parents, spouses, children, and siblings are particularly at psychological, emotional, and social risk. While children and siblings emerge as a vulnerable group in the post-suicide period in terms of mood disorders, anxiety, trauma-related symptoms, and risky behaviors, families experience pronounced difficulties in the context of social relationships, communication patterns, and support networks. These difficulties may negatively affect family functioning and create a basis for the emergence of secondary problems.This study constitutes a thematic review of the national and international literature focusing on post-suicide family experiences. The aim of the study is to examine the findings in the literature regarding families’ lived experiences after suicide within a holistic framework and to discuss these experiences from a social work perspective. Within the scope of the study, psychosocial processes experienced by families after suicide, the experiences of children and siblings as family members, changes in social relationships, and the role of social work at the micro, mezzo, and macro levels are addressed. This study emphasizes the necessity of approaching post-suicide interventions through multidimensional strategies that encompass individuals, families, and society.

İntihar, birey, aile ve toplum üzerinde derin, uzun süreli ve çok boyutlu etkiler yaratan karmaşık bir olgudur. İntihar girişimi ya da intihara bağlı ölümün ardından aileler, ani ve sarsıcı kayıplarla karşı karşıya kalmakta; bu kayıplar suçluluk, utanç, damgalanma, sosyal izolasyon ve ruh sağlığı sorunları gibi önemli güçlükleri beraberinde getirmektedir. Literatür, intihar sonrası yas süreçlerinin diğer kayıp türlerinden farklı özellikler taşıdığını; özellikle ebeveynlerin, eşlerin, çocukların ve kardeşlerin psikolojik, duygusal ve sosyal açıdan risk altında olduğunu göstermektedir. Çocuklar ve kardeşler, intihar sonrası dönemde duygudurum bozuklukları, kaygı, travma belirtileri ve riskli davranışlar açısından kırılgan bir grup olarak öne çıkarken; aileler sosyal ilişkiler, iletişim örüntüleri ve destek ağları bağlamında belirgin güçlükler yaşamaktadır. Bu güçlükler, aile içi işlevselliği olumsuz etkileyerek ikincil sorunların ortaya çıkmasına zemin hazırlayabilmektedir. Bu çalışma, intihar sonrası aile deneyimlerine odaklanan ulusal ve uluslararası literatürün tematik bir incelemesi niteliğindedir. Çalışmanın amacı, intihar sonrasında ailelerin yaşam deneyimlerine ilişkin literatürde yer alan bulguları bütüncül bir çerçeve içinde ele almak ve bu deneyimleri sosyal hizmet perspektifinden tartışmaktır. Çalışma kapsamında, intihar sonrası ailelerin yaşadığı psikososyal süreçler, aile üyesi olarak çocuk ve kardeşlerin deneyimleri, sosyal ilişkilerde ortaya çıkan değişimler ile sosyal hizmetin mikro, mezzo ve makro düzeylerdeki rolü ele alınmaktadır. Bu çalışma, intihar sonrası müdahalelerin birey, aile ve toplumu kapsayacak biçimde çok boyutlu yaklaşımlarla ele alınmasının gerekliliğini vurgulamaktadır.