TÜRKİYE’DE VEGANİZM ARAŞTIRMALARINDA FEMİNİST TEORİNİN KONUMU ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Son yıllarda veganizm, sosyal etik, kimlik politikaları ve kültürel pratikler bağlamında sosyal bilimlerde artan bir akademik ilgi görmektedir. Türkiye’de veganizmi etik tüketim, aktivizm, kimlik oluşumu ve sosyal damgalama gibi temalar çerçevesinde inceleyen çalışmaların sayısı her geçen gün artmaktadır. Bunanla birlikte bu literatürü şekillendiren teorik yaklaşımlar belirli alanlarda ve temalarda yoğunlaşmakta, özellikle feminist teorinin bu tartışmalardaki konumu sınırlı kalmaktadır. Buna karşın veganizme ilişkin uluslararası çalışmalar feminist teoriyi güçlü bir çerçeve olarak sunmaktadır. Bu bağlamda söz konusu bu çalışma Türkiye’de veganizm üzerine yapılan akademik çalışmaları feminist teori perspektifinden yeniden değerlendirerek bu boşluğu ele almayı amaçlamaktadır. Makale Türkiye’de veganizm üzerine yapılan akademik çalışmaların teorik çerçevesini inceleyerek feminist teorinin bu literatürde nasıl konumlandırıldığını tartışmaya açmayı amaçlamaktadır. Bu amaç kapsamında veganizme ilişkin çalışmalar gözden geçirilmiş ve feminist teorinin bu çalışmalarda hangi biçimlerde yer aldığı değerlendirilmiştir. Özellikle feminist teorinin çalışmalarda metodolojik bir çerçeve, analitik bir mercek ya da yalnızca teorik bir referans olarak mı kullanıldığı sorusu üzerinde durulmaktadır.

In recent years, veganism has attracted increasing academic interest within the social sciences, particularly in relation to social ethics, identity politics, and cultural practices. In Turkey, the number of studies examining veganism through themes such as ethical consumption, activism, identity formation, and social stigma has been steadily increasing. However, the theoretical approaches shaping this literature tend to concentrate on specific areas and themes, and the role of feminist theory within these discussions remains limited. In contrast, international scholarship on veganism presents feminist theory as a strong analytical framework. Against this backdrop, this study seeks to address this gap by re-evaluating academic research on veganism in Turkey through a feminist theoretical perspective. The article examines the theoretical frameworks of existing studies on veganism in Turkey and discusses how feminist theory is positioned within this body of literature. To this end, relevant studies are reviewed and analyzed in order to assess the ways in which feminist theory is incorporated. Particular attention is given to whether feminist theory is employed as a methodological framework, an analytical lens, or merely as a theoretical reference.