Ockhamlı Wıllıam’ın Epistemolojisinin Oluşmasındaki Felsefi/Düşünsel Arka Plan
Öz
Bu çalışmada, iki çağ arasına sıkışan Ockhamlı William’ın epistemolojisinin oluşmasında etkili olan filozofların irdelenmesi amaçlanmıştır. Bunun için öncelikle İlkçağ dönemine kadar uzanan süje ile obje arasındaki ilişkiyi açıklayarak, Ortaçağ’ın sonlarına doğru bu ilişkinin nereye doğru evrildiğini ortaya koymaya çalışacağız. Çalışmamızda ayrıca bilgi ve dil için sadece tekil varlıkların gerekli olduğunu sürekli vurgulayan Ockhamlı’nın, nesnelerin gerçek varlığı üzerinde durması ve bilgiyi deneye indirgemesi ile felsefe ve teoloji arasında keskin bir çizgi çekmesi, onun dönüm noktası olarak değerlendirilmesi gerektiğini açıklayacağız. Gilson’a bu hususta kulak kabarttığımızada, Ockhamlı’nın bilgi görüşünü şöyle ifade eder: “Gerçekten de bilgi ya soyuttur ya da sezgisel olabilir; bilgi soyut türdeyse yalnızca fikir ilişkileri hakkındadır, hatta fikirler hakkında zorunlu ilişkiler oluşturduğunda bile gerçek şeylerin güvencesini sağlayacak bir önerme istenirse, bu durumda bize sadece soyut ve sezgisel kanıt değil, doğrudan bir kanıt gerekir. Ockhamlı’nın usanmadan tekrarladığı şey de aslında budur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adams, M. M. (1987). William Ockham, Indiana: University of Nötre Dame Press.
- Akkanat, H. (2016). Klasik Dönem İslam Felsefesinde Tümeller, Adana: Karahan Kitabevi,
- Aristoteles, (2012). Metafizik (4. Baskı), (Çev. Ahmet Arslan), İstanbul: Sosyal Yayınları.
- Aster, E. V. (2015), Felsefe Tarihi: İlkçağ ve Ortaçağ, (haz: Vural Okur), İstanbul: Sentez Yayıncılık,
- Çalışkan, M. A. (2018). Rastlantı, İstanbul: Küre Yayınları,
- Çoşkun, S. (2014), “Dil-Düşünce ve Dünya İlişkisi Bakımından Öznellik, Bireysellik ve Kimlik”, Kaygı Felsefe Dergisi, sayı: 23, Güz/ 88-102.
- Dağ, M. ve Aydın, H. (2017). Ortaçağ İslam Kültüründe Felsefe, İstanbul: Bilim ve Gelecek Kitaplığı.
- Dönmez, S. (2009). Aklın Birlikten Çokluğa Yolculuğu, Ankara: Birleşik Dağıtım Kitabevi.
- Eike, H. – W., Kluge (1973). William of Ockham’s Commentary on Porphyry, Franciscan Studies, Vol. 33.
- Guattari, F. & Deleuze, G. (2015), Felsefe Nedir? (10. Baskı), (Çev. Turhan Ilgaz), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları,