TÜRKİYE VE ÇEŞİTLİ ÜLKELER VERGİ SİSTEMLERİNDE VERGİ UZLAŞMASI

Klasik vergileme tekniğinde ödenmesi gereken vergi miktarı vergi idaresi tarafından tek taraflı olarak belirlenmektedir. Ancak birçok modern vergi sisteminde ödenmesi gereken vergi miktarının belirlenmesi belirli koşullarda vergi idaresi ve mükelleflerin müzakereleri sonucunda belirlenebilmektedir. Bu durum klasik vergilendirme tekniklerindeki paradigmanın değişme eğilimine girdiğini göstermektedir. Bazı vergilendirme işlemleri, vergi idaresinin tek taraflı işlemi olmaktan çıkarak müzakere edilebilir işlem haline dönüşmüştür. Günümüz modern vergi sistemlerinde mükelleflerin ve vergi idaresinin ödenmesi gereken vergi tutarını belirlemeye yönelik müzakere temelli uygulamaları çalışmanın temel konusunu oluşturmaktadır. Vergi uyuşmazlıklarında alternatif çözüm yöntemleri hakkında literatürde yapılmış benzer bir çalışma bulunmamaktadır. Bu yönüyle literatürde yapılmış ilk çalışma niteliğindedir. Ayrıca çalışmanın diğer önemli yönü ise ampirik verilerle desteklenmiş olmasıdır. Bu kapsamda Türkiye ve çeşitli ülkelerden alternatif çözüm yöntemlerine ilişkin veriler temin edilmiş ve karşılaştırılabilir analize uygun hale getirilmiştir. Bu çalışmayla, vergi uyuşmazlıklarının alternatif çözümleri hakkında literatüre bir projeksiyon sunulması amaçlanmaktadır. Türk vergi sisteminde vergi uzlaşması ABD vergi sisteminde ise vergi sözleşmesi iki taraflı vergilendirme işlemidir. Birleşik Krallıkta alternatif uyuşmazlık çözümü, Fransa’daki arabulucu gibi Kıta Avrupa’sında da iki taraflı vergilendirme işlemleri uygulanmaktadır. Bu nedenle, bu fenomeni çeşitli ülkelerdeki ampirik verilerle incelemek önemlidir ve gereklidir.