Toplumsal Anlatı Dili Olarak Animasyonun Kullanılması ve Kısa Animasyon Filmi Balance'ın Örnek Olarak İrdelenmesi

Öz

Film, eğlence sektörünün bir parçası olmasının yanı sıra karmaşık toplumsal ve bireysel meseleleri etkili ve erişilebilir biçimde izleyiciye aktarabilen güçlü bir sanat formudur. Animasyon ise sembolik anlatım diliyle, film sektöründeki bu aktarımı yaratıcı bir şekilde gerçekleştirebilecek en önemli alandır. Animasyon toplumsal konuları izleyicilere iletmekte oldukça etkilidir. Toplumsal anlatı dili olarak animasyonun kullanımıysa toplumsal mesajları güçlü bir görsel anlatım diliyle sunma olanağını verir. Animasyon gibi üretim formları sadece belli yaş gruplarına hitap etmez. Toplumun her yaş grubundaki bireyine etki etmektedir ve bu durum dikkat edilmesi gereken bir konudur. Balance (1989) gibi kısa animasyonların toplumda bıraktığı etki, kitlelere yön verebilecek güce sahiptir. Balance’ta sembolik anlamların, sanatsal ve görsel dilin, toplumsal güç dengesinin, sosyal yapının, bireyciliğin ve etik değerlerin etkili bir şekilde işlendiği görülmektedir. Makale, animasyonun sadece eğlence aracı olarak görülmemesi gerektiğini vurgulamaktadır. Devletlerin ve toplumların aksaklıklarının, yalın ve sembolik bir dille ifade edilemeyeceği konular vardır. İnceleme, animasyonun bu konuları anlatabilecek en önemli sanatsal form olduğunu göstermeyi hedefler.

Anahtar Kelimeler

• Animasyon
• Toplum
• Anlatı Dili
• Balance
• Film

Using Animation as a Social Narrative Language and Examining the Short Animated Film Balance as an Example

Öz

Film, in addition to being a part of the entertainment industry, is a powerful art form that can convey complex social and individual issues to the audience in an effective and accessible way. Animation, with its symbolic narrative language, is the most important field in the film industry that can creatively realize this transmission. Animation is very effective in conveying social issues to the audience. The use of animation as a social narrative language allows the presentation of social messages with a strong visual narrative language. Production forms such as animation do not only appeal to certain age groups. It affects individuals of every age group in society, and this is an issue that needs to be taken into consideration. The impact that short animations such as Balance have on society has the power to guide the masses. It is seen that symbolic meanings, artistic and visual language, social power balance, social structure, individualism and ethical values are effectively processed in Balance (1989). The article emphasizes that animation should not be seen as a mere means of entertainment. There are issues where the shortcomings of states and societies cannot be expressed in a simple and symbolic language. The review aims to show that animation is the most important artistic form that can express these issues.

Anahtar Kelimeler

• Animation
• Society
• Narrative Language
• Balance
• Film

Kaynakça

1. ​Academy of Motion Picture Arts and Sciences. (1990, 26 Mart). 1989 (62nd) academy awards: Acceptance speech for balance (short film – animated). Oscars.org. 5 Ocak 2025 tarihinde https://aaspeechesdb.oscars.org/link/062-17 adresinden edinilmiştir.
2. ​97th Academy Awards of Merit. (2024, Nisan). 97th Oscars complete rules. https://www.oscars.org/sites/oscars/files/2024-04/97th_oscars_complete_rules.pdf
3. ​Akengin, G. (2012). Sanat dalları arasında etkileşim ve dil. Karadeniz Araştırmaları (33), 139-146.
4. ​Animation Kassel. (2025). Animation Kassel. 06 13, 2025 tarihinde Animation Kassel: https://kunsthochschulekassel.de/studium/visuelle-kommunikation/animation.html adresinden alındı
5. ​Aristoteles. (1987). Poetika. Remzi Kitabevi.
6. ​Bazin, A. (1966). Çağdaş sinemanın sorunları. (N. Özön, Çev.). Ankara Üniversitesi Basımevi.
7. ​Beckman, K. (2014). Animating Film Theory: An Introduction/ Movement. Animating Film Theory (s. 376). içinde London: Duke University Press. doi:https://doi.org/10.1215/9780822376811
8. ​Bilgi Toplumu Dairesi. (2015). 2015-2018 Bilgi toplumu stratejisi ve eylem planı. Bilgi Toplumu Dairesi Başkanlığı. http://www.sp.gov.tr/upload/xSPTemelBelge/files/uqSFE+2015-2018_Bilgi_Toplumu_Stratejisi_ve_Eylem_Plani.pdf

9. ​Buchan, S. (2007). The Animation Fulcrum. In: Animated painting. San Diego Museum of Art, San Diego, USA, 28-35. 01 06, 2025 tarihinde https://www.academia.edu/749055/The_Animation_Fulcrum adresinden alındı
10. ​Bulut, H. (2024). Film endüstrisinde sürdürülebilirlik (Cilt 1). Nortarts Publishing.
11. ​Cotte, O. (2006). Secrets of Oscar-winning animation : Behind the scenes of 13 classic short animations. Focal Press/ Edition Eyrolles.
12. ​Çeken, B., & Şen, E. (2023). Animasyonun eğitimde kullanımı ve değerleri aktarmadaki rolü. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 12(35), 333-360.
13. ​Çınar, C. (2024). Sinemada anagnorisis anları ve film türlerine etkileri. Rumelide Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi (41), 623-639. https://10.5281/zenodo.13337751
14. ​Dellaloğlu, B. F. (2007). Frankfurt Okulu'nda sanat ve toplum. Say Yayınları.
15. ​Dillon, R. (2021, 18 Mayıs). The Lauenstein Brother’s 1989 short-film “balance” and the fall of the Soviet Union. 20 Mart 2025 tarihinde https://rossdill.medium.com/the-lauenstein-brothers-1989-short-film-balance-and-the-fall-of-the-soviet-union-2110e14e677c adresinden edinilmiştir.
16. ​Driessen, P. (1997, Haziran). Kassel: The little school with a big name. 1 Şubat 2025 tarihinde https://www.awn.com/mag/issue2.3/issue2.3pages/2.3kassel.html adresinden edinilmiştir.
17. ​Driessen, P. (t.y.). Paul Driessen. 17 Nisan 2025 tarihinde http://pdriessen.com/ adresinden edinilmiştir.
18. ​Fassler, J. (2024, 11 Mart). Every Oscar winner for best animated short film, ranked. 21 Nisan 2025 tarihinde https://www.vulture.com/article/best-oscar-winner-for-animated-shorts-ranked.html adresinden edinilmiştir.
19. ​Gerçeker, F. (2021). NöroSinema. Ray Yayıncılık.
20. ​Herhuth, E. (2016). The Politics of animation and the animation of politics. Animation an Interdisciplinary Journal, 4-22. 10.1177/1746847715624581
21. ​Hughes, D. L., McGillivray, L., & Schmidek, M. (1997). Guide to narrative language: Procedures for assessment. Thinking Publications.
22. ​IMDB. (2025, 04 18). 2025 tarihinde Internet Movie Database: https://www.imdb.com/ adresinden alındı
23. ​Internet Archive. (2025, 04 17). 2025 tarihinde Internet Archive: https://archive.org/ adresinden alındı
24. ​Jia, L. (2023). Analysis of short film from the perspective of filmmakers and audiences. The International Conference on Interdisciplinary Humanities and Communication Studies, 1163-1167. 10.54254/2753-7064/3/2022978
25. ​Kalay, İ. (2001). Bir anlatım dili olarak "animasyon" [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi].
26. ​Karabulut, B. (2014). Algı yönetimi (2. Baskı). Alfa Yayıncılık.
27. ​Landsdell, O. (2016, 2 Kasım). Balance – Short film review. BFI Academy – NCFE Blog. 20 Ocak 2025 tarihinde https://oelansdell.wordpress.com/2016/11/02/balance-by-wolfgang-and-christoph-lauenstein-review/ adresinden edinilmiştir.
28. ​Lauenstein Lauenstein Animation. (2025). 04 16, 2025 tarihinde Lauenstein Lauenstein Animation: https://www.lauenstein.tv/index.php adresinden alındı
29. ​Lauenstein, B. (2025). Lauenstein Lauenstein. Ocak 4, 2025 tarihinde Lauenstein Brothers: https://www.lauenstein-brothers.com/balance/ adresinden alındı
30. ​Lauenstein, C., & Lauenstein, W. (Yönetmenler). (2015). Balance (1989) [Sinema Filmi]. https://vimeo.com/119572906
31. ​Oxford University Press. (2025). Oxford English Dictionary. https://www.oed.com/?tl=true
32. ​Oscar. (1990, March 26). (62nd) Academy Awards Oscars. Ocak 5, 2025 tarihinde Academy Awards Acceptance Speech Database: https://aaspeechesdb.oscars.org/link/062-17 adresinden alındı
33. ​Oscars. (2015, 9 Nisan). Short film winners: 1990 Oscars. [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=rpY5H2vTcW0
34. ​Özbalkan, N. (2011). Alfa büyük İngilizce – Türkçe sözlük (Cilt 3). Alfa Basım Yayın.
35. ​Parkan, M. (1983). Brecth estetiği ve sinema.Dost Kitabevi Yayınları.
36. ​Recap Wizard (2017, 7 Şubat). Short film: Balance (Lauenstein twins). 25 Şubat 2025 tarihinde https://recapwizard.blogspot.com/2017/02/short-film-balance-lauenstein-twins.html adresinden edinilmiştir.
37. ​Senol, F., & Akyol, A. A. (2022). Tarihöncesi (prehistorik) resim sanatı ve tarihlendirme yöntemleri üzerine bir değerlendirme. Amisos, 7(13), 439-446. 10.48122/amisos.1212771
38. ​Sondhi, J. (2007, 2 Aralık). Balance. 11 Kasım 2024 tarihinde https://www.shortoftheweek.com/2007/12/02/balance/ adresinden edinilmiştir.
39. ​Spencer, T. D., & Petersen, D. B. (2020). Narrative ıntervention: Principles to practice. Language, Speech, and Hearing Services in Schools Research Article, 51, 1081-1096.10.1044/2020_LSHSS-20-00015
40. ​Truffaut, F. (1999). A certain tendency of the French cinema. 15 Ocak 2025 tarihinde https://www.newwavefilm.com/about/a-certain-tendency-of-french-cinema-truffaut.shtml adresinden edinilmiştir.
41. ​Türk Dil Kurumu (2025). Türk Dil Kurumu sözlükleri. 1 Ocak 2025 tarihinde https://sozluk.gov.tr/ adresinden edinilmiştir.
42. ​Ünal, G., & Kacır, S. (2022). Animasyon sektörü raporu. BEBKA (Bursa Eskişehir Bilecik Kalkınma Ajansı) https://www.investineskisehir.gov.tr/wp-content/uploads/2023/02/BEBKA-Animasyon-Sektoru-Raporu-2022.pdf
43. ​Wang, Y. (2023). Art and social psychology: An example from the animation all for love. Academic Journal of Management and Social Sciences, 2(3), 195-197. https://doi.org/10.54097/ajmss.v2i3.8935
44. ​Whitehead, M. (2012). Animasyon filmler. Kalkedon.
45. ​Yıldırım, M. (2017). Türkiye sinemasının bugünü: Sistemsel eleştiri düzleminde''bağımsızlık'' zinciri. Kesit Akademi Dergisi, 3(10), 287-315.