Akreditasyon Çerçevesinde Türkiye’de İç Mimarlık Eğitimi: Akademik Kadro Profillerinin TAPLAK Kriterleri Üzerinden İncelenmesi

Öz

Türkiye'de iç mimarlık eğitimi, 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren kurumsallaşarak hem devlet hem de vakıf üniversitelerinde hızla yaygınlaşan bir disiplin hâline gelmiştir. Bu çalışma, 2025 yılı itibarıyla Türkiye'de aktif olarak öğrenci kabul eden 92 İçmimarlık ve İçmimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü’nün akademik kadro yapısını incelemekte ve mevcut durumu Tasarım ve Planlama Akreditasyon Derneği (TAPLAK) kriterleri çerçevesinde değerlendirmektedir. Araştırma, evrenin tamamını kapsayan tam sayım yaklaşımına dayalı karma yöntemli bir tasarıma sahiptir. Veriler, YÖK Atlası ve üniversitelerin resmî web sitelerinden doküman incelemesi yoluyla toplanmış; nicel olarak betimsel istatistikler kapsamında frekans ve yüzde dağılımları kullanılarak analiz edilmiş, nitel olarak ise alan yazın çerçevesinde yorumlanmıştır. Veri güvenilirliği, yalnızca resmî ve doğrulanabilir kaynakların kullanılmasıyla sağlanmıştır. Toplam 761 akademik personelin (299 öğretim elemanı, 462 öğretim üyesi) analiz edildiği çalışmada, öğretim üyelerinin %41'inin iç mimarlık, %44'ünün mimarlık ve %15'inin diğer disiplinlerden mezun olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte 18 üniversitede iç mimarlık lisans mezunu öğretim üyesinin bulunmaması ve bazı kurumlarda yalnızca doktora düzeyinde alan uzmanlarının yer alması, TAPLAK kriterleri açısından önemli bir eksikliktir. Sonuç olarak, disiplinler arası çeşitlilik eğitimi zenginleştirse de alan kimliğinin korunması için iç mimarlık kökenli akademisyen oranının artırılması gerekmektedir. Akreditasyon ilkelerinin benimsenmesi ve eğitim programlarının bu doğrultuda geliştirilmesi, Türkiye’de iç mimarlık eğitiminin niteliğini güçlendirecektir.

Anahtar Kelimeler

• akademik kadro
• TAPLAK
• akreditasyon.
• iç mimarlık eğitimi

Interior Architecture Education in Türkiye within an Accreditation Framework: An Examination of Academic Staff Profiles Based on TAPLAK Criteria

Öz

Interior architecture education in Türkiye has rapidly expanded since its institutionalization in the second half of the twentieth century, becoming a widely established discipline across both state and foundation universities. This study examines the academic staff structure of 92 Interior Architecture and Interior Architecture and Environmental Design programs actively admitting students as of 2025 and evaluates the current situation within the framework of the criteria established by the Association for Accreditation of Design and Planning (TAPLAK). The research adopts a mixed-method design based on a full-count (census) approach. Data were collected through document analysis using YÖK Atlas and official university websites. Quantitative data were analyzed through frequency and percentage distributions, while qualitative evaluation was conducted through interpretation based on relevant literature and accreditation criteria. Reliability was ensured by using only official and verifiable sources. The analysis of 761 academic staff members (299 teaching staff and 462 faculty members) reveals that 41% of faculty members graduated from interior architecture, 44% from architecture, and 15% from other disciplines. However, the absence of faculty members with undergraduate degrees in interior architecture in 18 universities, as well as the presence of only doctoral-level specialization in some institutions, indicates significant shortcomings in terms of TAPLAK accreditation criteria. In conclusion, while interdisciplinary diversity contributes to the enrichment of education, increasing the proportion of faculty with interior architecture backgrounds is essential for maintaining disciplinary identity. The adoption of accreditation principles and the alignment of academic structures with these standards are crucial for strengthening the quality of interior architecture education in Türkiye.

Anahtar Kelimeler

• Interior architecture education
• academic staff
• TAPLAK
• accreditation.

Kaynakça

1. Aburas, R., Nurunnabi, M., ve Atyah, R. (2021). Tensions between local and international accreditation: Insights into interior design learning outcomes. The International Journal of Design Education, 15(1), 145–164. https://doi.org/10.18848/2325-128X/CGP/v15i01/145-164
2. Aktan, C. C., ve Gencel, U. (2010). Yükseköğretimde akreditasyon. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 2(2), 137-146.
3. Alkan, V., Şimşek, S., ve Armağan Erbil, B. (2019). Karma yöntem deseni: Öyküleyici alanyazın incelemesi. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi – Journal of Qualitative Research in Education, 7(2), 559-582. https://doi.org/10.14689/issn.2148-2624.1.7c.2s.5m
4. Almaz, A. F., El-Agouz, E. A. E. A., Abdelfatah, M. T., ve Mohamed, I. R. (2024). The future role of artificial intelligence (AI) design’s integration into architectural and interior design education to improve efficiency, sustainability, and creativity. Civil Engineering and Architecture, 12(3), 1749-1772. https://doi.org/10.13189/cea.2024.120336
5. Baysal, Ö., ve Onaran, B. (2025). Türkiye’de yükseköğretim kurumlarında iç mimarlık disiplini üzerine bir araştırma. PLANARCH – Design and Planning Research, 9(2), 339-353. https://doi.org/10.54864/planarch.1693777
6. Becher, T., ve Trowler, P. R. (2001). Academic tribes and territories: Intellectual enquiry and the cultures of disciplines (2nd ed.). Society for Research into Higher Education ve Open University Press.
7. Council for Interior Design Accreditation. (t.y.). About CIDA. 11 Eylül 2025 tarihinde https://cida.org/mission adresinden edinilmiştir.
8. Creswell, J. W., ve Creswell, J. D. (2018). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (5th ed). Sage Publications.

9. Creswell, J. W. (2019). Karma yöntem araştırmalarına giriş (M. Sözbilir, Çev. Ed.; 2. baskı). Pegem Akademi.
10. Çetin, M. (2014). İç mimarlık: Ne dekorasyon ne de D.I.Y.; Mimarlıkta iç mekân tasarımı! Tektonik bir sorun olarak iç mekân tasarımına iki örnek. İçmimarlık Dergisi.
11. Demirarslan, D., ve Demirarslan, K. O. (2017). Çevre koruma bilinci bağlamında iç mekânın tasarımında disiplinler arası bir yaklaşım: İç mimarlık ve çevre mühendisliği ilişkisi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 3(2), 112-128. https://doi.org/10.21324/dacd.303252
12. Demirbaş, G. U. ve Demirbaş, Ö. O. (2019). Biyofilik tasarım kapsamında peyzaj mimarlığı ve iç mimarlık arakesiti: Eğitim programlarının karşılıklı değerlendirilmesi. Türkiye Peyzaj Araştırmaları Dergisi, 2(2), 50-60.
13. Erbay, M., ve Ulusoy, S. (2021). Türkiye’de günümüz iç mimarlık eğitiminin sayısal verilerle analizi. Sanat-Tasarım Dergisi, 12, 1-9. https://doi.org/10.29228/sanat.1
14. Eyüboğlu, H., ve Büyükçam, S. F. (2022). Lisans ve lisansüstü derslerle Türkiye’de güncel iç mimarlık eğitimi. Yakın Mimarlık Dergisi, 6(2), 277–296. https://doi.org/10.32955/neujna202262561
15. Fitoz, İ. (2015). Interior design education programs during historical periods. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 174, 4122-4129.
16. Guerin, D. A. (1991). Issues facing interior design education in the twenty–first century. Journal of Interior Design Education and Research, 17(2), 9-16.
17. Gündüzlü, E. B. (2019). İç mimarlık eğitiminde meslek pratiği sorunları. Modular Journal, 2(1), 70–81.
18. Hejazi, S., ve Shafaei, M. (2020). The gap between architecture education and architectural profession in Iran. Journal of Architectural Research and Education, 2(2), 121-133. https://doi.org/10.17509/jare.v2i2.28026
19. Jarvis-Selinger, S., Collins, J. B., ve Pratt, D. D. (2007). Do academic origins influence perspectives on teaching? Teacher Education Quarterly, 34(3), 67-81.
20. Karcı, Y. (2025). İçmimarlık disiplininde “çevre tasarımı” eğitimi: Ders içerik ve öğrenim çıktıları bağlamında karşılaştırmalı bir analiz. Bodrum Journal of Art and Design, 4(2), 267-287.
21. Kember, D., ve Leung, D. Y. P. (2011). Disciplinary differences in student ratings of teaching quality. Research in higher education, 52(3), 278-299.
22. Özsavaş Uluçay, N., ve Kaptan, B. B. (2018). İçmimarlık mesleği ve eğitim tarihi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(80), 436–444.
23. Öztürk, S. V., ve Aytıs, S. (2024). İçmimarlık/İçmimarlık ve çevre tasarımı bölüm adlandırmasının tartışılması. Mimarlık ve Yaşam Dergisi, 9(1), 21–37. https://doi.org/10.26835/my.1344409
24. Şekerci, C. ve Oral, M. (2023). İç mimarlık eğitim müfredatının oluşturulmasında güncel yaklaşımlar. Sanat Yazıları, 48, 215-226.
25. Tasarım ve Planlama Akreditasyon Derneği. (t.y). Tasarım ve planlama akreditasyon derneği resmî web sitesi. 13 Eylül 2025 tarihinde https://www.taplak.org.tr adresinden edinilmiştir.
26. Yükseköğretim Kurulu. (t.y.). Ulusal tez merkezi. 11 Eylül 2025 tarihinde https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi adresinden edinilmiştir.
27. Yükseköğretim Kurulu. (t.y.). Yükseköğretim programı atlası. 10 Eylül 2025 tarihinde https://yokatlas.yok.gov.tr adresinden edinilmiştir.