XVIII. Yüzyilda Osmanli Esnaf ve Zanaatkârlari ve Sorunlari Üzerine Gözlemler

Öz

Osmanlı esnaf ve zanaatkârları, XVIII. yüzyılda da teşkilâtlanmış bulunuyordu. Her esnaf zümresinin lonca denilen birlikleri vardı. Bunlarda belli kural ve kaideler geçerliydi. Ancak bu kurallara ilk devirlerde olduğu gibi sıkı sıkıya bir bağlılık söz konusu değildi. Bazen bu kuralların, esnaf ve zanaatkârlar veya yöneticileri tarafından veyahut da dışarıdan bazı kimselerce çiğnendiği görülmektedir. Esnaf ve zanaatkârların bu yüzyıldaki cins ve miktarı konusunda kesin bir rakam bilinmemektedir. Fakat muhtelif yıllara ait toplam 324 esnaf ve zanaatkâr tespit edilmiştir. Bu sayının artması muhtemeldir. Bunlar ancak yeni araştırmalar sonucunda ortaya çıkacaktır. XVIII. yüzyıl esnaf ve zanaatkârları, gelenekçi yapının müsaade ettiği imkânlar ölçüsünde iş teşebbüsünde bulunuyor, iş hacmini artırıyordu. Onların iş teşebbüsü ve hacmi, bir ve iki dükkânla veyahut işyerleri ve mağazalarla sınırlı değildi; daha çok olabilirdi. Onların mesleklerini icra ettikleri belli mekânlar vardı. Bu mekânlar, şehrin iş merkezlerinin bulunduğu muayyen yerlerde yer aldığı gibi, muhtelif mahallelerine yayılmış olabilirdi. Esnaf ve zanaatkârlar, devrin şartlarından doğmuş, birçok sorunla da karşılaşıyorlardı. Bu sorunlar onların çalışma düzenini bozuyordu. Düzeni bozulan esnaf bu kez, çevresini ve ticaret hayatını olumsuz yönde etkiliyordu. Bu sorunlarla ilgili olarak esnaf ve zanaatkârlar ile devlet makamları arasında sık sık yazışmalar oluyor, çözüm önerileri ortaya konuyordu. Fakat, buna rağmen sorunlara dair şikayetler, bir türlü sona ermiyordu.

Abstract

Les artisans ottomans au XVIIIe siècle ont été traditionnellement organisés. Chaque métier avait une corporation. Elle correspondait quelque régle professionnel et commercial dans le métier. Mais, parfois certains entre les artisans ou leurs dirigeants ne respectaient pas le règle de métier. On ne sait pas combien de métiers ou d'artisans y ont-ils en total dans l'empire à cette époque. Mais, après mes études, j'ai pû en établir trois cent vingt quatre, pour les differants époques. Ce nombre n'est pas définitif. il est possible de préciser que le nombre de métier et d'artisan peut augmenter à la fin des études qui sera ultérieurement faire par les chercheurs sur ce sujet. Les artisans ottomans entreprenaient en même temps d'élever le nombre de leurs boutiques ou magasins et de leurs capitaux. ils pouvaient en avoir plusieurs. ils exerçaient leurs métiers dans les places de travaux où étaient appelés dükkâns, mağazas, mahzens et kârhânes. Ces sont dispersés differants endroits de la ville ou certains sont réunis même arrondissements. Les artisans de l'époque avaient aussi de quelques problèmes de métier et d'administrative très grave. A cause de cela, la marche de l'ordre de leurs professions s'abimaient. Ce resultat les influensaient en négatif. Entre les artisans et les responsables de l'établissement de l'Etat qui se trouvent la région, même avec ceux-ci du gouvernement central à Đstanbul se réalisaient plusieurs correspondances concernant ces problèmes, pour en résoudre. Malgrés cela, les plaintes des artisans ne se terminaient pas.