Muğla’ da Nevruz

Öz

Nevruz, dünyanın hemen hemen her tarafında kutlanan bir mevsim bayramıdır. Nevruzda sıradan günlerin yerini kutsal bir gün alır. Tabiatla birlikte bütün canlılar nevruzda yeniden hareketlenir. İlkel toplumlardan günümüze kadar süren nevruz bayramı Hıristiyan ve Yahudi bayramlarına da intikal etmiştir. Nevruz, Dante zamanından, Eski Yunandan Çin’e dek, bütün dünyada kutlanan bir bayramdır. Türkler için nevruz Ergenekon ve yeniden diriliş demektir. Muğla merkezinde ve bazı köylerinde unutulmuş, bazı köylerinde de devam etmiş bir gelenektir. Gelenek, Alevî kültürünü canlı tutan köylerde varlığını sürdürmektedir. Diğer yerlerde nevruz geleneği artık yapılmamaktadır. Muğla’da nevruz kutlamalar ve eğlencelerle gerçekleşir. Bu uygulamalar Türkiye’nin diğer bölgelerinde olduğu gibidir. Türbe ziyaretleri, “bayramınız kutlu olsun” ifadeleri hem İslamî, hem de Şamanî ritüellerle yürür. Alevî zümreler nevruzda kurban da keserler. Kurban olarak kesilen horoz bir yandan kartal kıyafetindeki ilk şamanı hatırlatmakta, diğer yandan İslâmî inanışla pekiştirilmektedir. Yeşil çimen üstünde yuvarlanma ritüeli ise günahların dökülmesi ve çiğ tanelerinden şifa bulmak amacıyla yapılır.

Abstract

Newrooz, is a seasonal feast celebrated all over the word turns out to be a holy day. Together with the nature all living things become active. The Newrooz feast which has lived since primitive societies can be seen in Christianity and Jews. Newrooz is a festival seen from Dante until now, from Chine to Ancient Greek. For turks it means Ergenekon and Reincarnation. In Muğla, newrooz is partly forgetten on the other hand it lives in one respect. It has preserved only in Alevî villages but it’s been forgetten in other places. In Muğla it’s celebrated with games, feasts, visits etc. Alevî people sacrifice animal in newrooz. This is the same as it is in order parts of Türkiye such traditions are the rituals of Islam and Shamanism. The cooks sacrificed by Alevî people remind us of the first shaman who came in the figure of an eagle. At the some time it represents Cebrail angel. To fall down rites is getting rid of the sins end it aims to find cure with the help of chill on the grass.