Erken Adölesan Dönemde Evlendirilmiş Dört Kadının: Geçmişten Geleceğe Otoetnografik Yolculuğu

Öz

Amaç: Erken adösesan dönemde, 10-14 yaş aralığında evlendirilmiş ve bu evliliğinin üzerinden yıllar geçmiş olan kadınların, geçmişten günümüze içinde bulundukları durumu sosyal, kültürel ve geleneksel değerler başta olmak üzere çeşitli yönleriyle anlayıp ortaya koyabilmektir. Yöntem: Nitel araştırma yöntemlerinden, anlatı araştırması- otoetnografik desen ve amaçlı örnekleme tekniği kullanılmıştır. Kartopu örnekleme yöntemi ile erken adölesan dönemde evlendirilmiş ve üzerinden en az 21 ve en fazla 59 yıl geçmiş dört kadınla, 01-10 Nisan 2024 tarihleri arasında görüşülmüştür. Araştırmanın analizinde kronolojik yaklaşım tekniği kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların evlendirilme öyküleri, birbirlerinden farklı, ancak her biri önemli sorunlar içermektedir. Sorunları önemli kılan, ailelerin kalıp yargılarıdır. Katılımcıların zorluklarla başlayan evlilikleri, zorluklarla devam etmiştir. Yaşadıkları sorunları anlamlandırmakta zorlanmışlardır. Katılımcılar evlilik dışı hamilik, küçük yaşta babasız kalma, kaçırılma, annesi tarafından red edilme gibi ciddi olaylar yaşamış; güçlü bir şekilde desteklenmeleri gerekirken evlendirilerek başka travmatik sorunlar yaşamalarına neden olunmuştur. Sonuç: Katılımcılar adına alınan evlenme kararı geri dönüşü olmayan ciddi sorunların yaşanmasına neden olmuş, onların gelişim ve eğitim hakları ellerinden alınmış, aile içerisindeki sorumlulukları artmış, yoksulluk içerisinde çocuklarını büyütmüş, söz sahibi olamamış; dolayısıyla aile içerisinde ve sosyal hayatta güçsüz kalmışlardır.

Anahtar Kelimeler

• Erken adölesan evliliği
• Çocuk
• Anlatı araştırması
• Sosyal Hizmet

Four Women Who Married in Early Adolescenne: Autoethnographic Joerney from Past to Fucuew

Öz

Purpose: To understand and reveal the situation of women, from past to present, who were married between the ages of 10-14 in early adolescence, and years have passed since this marriage, in terms of various aspects, especially social, cultural and traditional values. Method: Narrative research-autoethnographic pattern and purposeful sampling technique, which are among the qualitative research methods, were used. Using the snowball sampling method, four women who were married in early adolescence and who were at least 21 and at most 59 years old were interviewed between 01-10 April 2024. Chronological approach technique was used in the analysis of the research. Results The marriage stories of the participants are different from each other, but each of them contains important problems. It is the stereotypes of families that make the problems important. The marriages of the participants, which started with difficulties, continued with difficulties. They had difficulty making sense of the problems they experienced. Participants experienced serious events such as pregnancy outside of marriage, being left fatherless at a young age, kidnapping, and rejection by their mother; Although they should have been strongly supported, they were married off and caused them to experience other traumatic problems. Conclusing: The decision to get married on behalf of the participants caused serious irreversible problems, their development and education r hts were taken away from them, their responsibilities within the family increased, they raised their children in poverty, they did not have a say; Therefore, they were left powerless in family and social life.

Anahtar Kelimeler

• Early adolescent marriage
• Child
• Narrative research
• Social work

Kaynakça

1. 1. Aydın D. Adölesan gebelik ve adölesan annelik. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi 2013;16(4):250-254.
2. 2. Dünya Nüfusunun Durumu Raporu 2023. Erişim Adresi: https://turkiye.unfpa.org/tr/swop-tr-2023, Yayın tarihi Nisan 2023, Erişim tarihi: 11 Mayıs 2024
3. 3. TC Resmi Gazete (2001) “Türk Medeni Kanunu” 8 Aralık 2001.Sayı: 4721. Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4721&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5 Erişim Tarihi 04 Mayıs 2024
4. 4. TC Resmi Gazete (2004) “Türk Ceza kanunu” 10 Ekim 2004. Sayı: 5237. Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5 Erişim Tarihi 04 Mayıs 2024
5. 5. Hacette Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü (HÜNEE), 2018 Yılı Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması, Erişim adresi: https://hips.hacettepe.edu.tr/tr/2018_turkiye_nufus_ve_saglik_arastirmasi-55, Erişim tarihi 01 Mayıs 2024
6. 6. Çoban Aİ. Adölesan evlilikleri. Sosyal Politika çalışmaları Dergisi 2009; 16(16), 35-50. 7. Çelebi M, Piyal B. Çocuk yaşta erken ve zorla yapılan evlilikler. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 2022;16(3): 632-638.
7. 8. Gözlüpirinçoğlu A. Ergen evlilikleri. In: Derman O, Kanbur N, Editor. Ergen ve Riskler.1st ed.İzmir: 35 Ajans Matbaacılık; 2014. 85-90.
8. 9. Kümbetoğlu B. Sosyolojide ve Antropolojide Niteliksel Yöntem ve Araştırma Yöntemleri. Beşinci Basım. İstanbul: Bağlam Yayıncılık. 2017.

9. 10. Stephens C, Breheny M. Narrative analysis in psychological research: An integrated approach to interpreting stories. Qualitative Research in Psychology 2013;10(1):14-27.
10. 11. Şerife UA, Tekindal M. Nitel araştırmalarda anlatı araştırmasının tanımı, kapsamı ve süreci. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi 2021; 21(1):85-124.
11. 12. Yıldırım A, Şimşek H. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. 11. baskı. Ankara. Seçkin Yayınevi. 2018, s 40-41; 181-200.
12. 13. Akturan U. 9. Bölüm doküman incelemesi, Nitel Araştırma Yöntemleri Nvivo 7.0 İle Nitel Veri Analiz, Editör Baş T ve Akturan U, Ankara, Seçkin yayınevi, s. 117-23. 2008.
13. 14. Denzın NK. Interpretive Biography, Newbury Park. CA: Sage. 1989.
14. 15. Yüksel-Kaptanoğlu İ, Ergöçmen BA. Çocuk gelin olmaya diden yok. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi 2012;15(2):128-161.
15. 16. Karatay G. Tarihsel/Toplumsal Travmalar ve Kuşaklararası Aktarım Biçimleri Üreine. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 2020;29(5):373-379.
16. 17. Öztürk E, Derin G. “Kuşaklararası travma geçişi ve kuşaklararası travma aktarımı”. VI. Uluslararası Turkcess Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi 30 Ekim-1 Kasım 2020/İstanbul Tam metin Kitabı
17. 18. Yüksel H, Yüksel M. Çocuk ihmali ve istismarı bağlamında Türkiye’de çocuk gelinler gerçeği. Çanlırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2014;5(2):1-24.
18. 19. Güneş M, ve ark. Çocuk evliliği yapan kadınlarda çift uyumu ve çocukluk çağı ruhsal travması. Journal of Mood Disorders 2016; 6(2):63-70 .
19. 20. Aktepe E, Atay İM. Çocuk evlilikleri ve psikososyal sonuçları. Psikiyatride Güncel Yakşımlar 2017;9(4):410-420.
20. 21. Gülada MO. İnsan ticareti bağlamında çocuk evliliklerini önlemeye yönelik UNİCEF tarafından hazırlanan kamu spotu reklamları üzerine inceleme. Göç Araştırmaları Dergisi 2020;6(1):144-168.