Çilhoroz (Çayırlı-Erzincan) Kömürlerinin Paleo-Çökelim Ortamı ve Kömürleşme Süreci Özellikleri
Öz
Bu çalışma Erzincan havzasında, Çilhoroz civarındaki kömürlü istiflerin paleo-ortam özellikleri ve kömürleşme süreçlerinin belirlenmesi amacıyla petrografik yöntemlerle gerçekleştirilmiştir. Kömürlü istif, kömür ve ardalanmalı tabakalardan (başlıca kil, karbonatlı şeyl, kireçtaşı) oluşur ve Çayırlı sahasında Miyosen yaşlı Neftlik Formasyonu taban seviyelerinde bulunur. Çilhoroz kömür damarı egemen olarak mat, bantlı mat litotiplerini göstermektedir. Kömür ksilitik/detritik litotipler ve hüminit maseralleri, ikinci olarak da inertinit maseralleri ile çok düşük miktarda liptinitlerden oluşmaktadır. Densinit, attrinit, ulminit ve korpohuminit sırasıyla en bol bulunan huminit grubu maseralleridir. Inertodetrinit ve makrinit inertinit grubunda egemenken, liptinit grubunda da sporinit ve resinitler baskın maserallerdir. Mineral madde içeriği (kil ve pirit gibi) ise genellikle değişken ve düşük (%1-7 arasında) olup, çoğunlukla kuvars, kalsit, kil mineralleri ve piritten oluşur. Kısa ve elementer analiz verilerine göre kömür düşük kül (ort. %27), nem (ort. %18) ve kükürt içeriklidir (ort. % 7.7). Uçucu madde ve karbon bileşimi ortalama değerlerde iken, hidrojen ve azot içeriği düşüktür. Ortalama hüminit yansıma değerleri (Ro, %) 0.42-0.50 arasında değişmektedir ve ASTM sınıflamasına göre bitümlü B/C tipi kömürdür. GI-TPI, VI-GWI fasiyes diyagramlarına göre Çilhoroz kömür damarı limnik ortamda, başlıca bitkisel maddelerin birikimi ile retrofik-mesotrofik şartlarda oluşmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akgün, F., Olgun, E., Kuşçu, İ., Toprak, V., Göncüoğlu, M.C., (1995), New evidence on the stratigraphy, depo-sitional environment and age of ‘Oligo–Miocene’ cover rocks of the Central Anatolian Crystalline Complex. Bull. Turkish Assoc Petro Geol., 6: 51–68.
- Akkuş, M., (1964), Erzincan-Tercan Bölgesi Detay Petrol İstikşaf Etüdü Raporu. MTA Raporu, No: 4041, Ankara.
- Akpınar, Z., Gürsoy, H., Tatar, O., Büyüksaraç, A., Koçbulut, F., Piper, J., (2016), Geophysical analysis of fault geometry and volcanic activity in the Erzincan Basin, Central Turkey: Complex evolution of a mature pull-apart basin, Journal of Asian Earth Sciences 116, 97–114.
- Aktimur, H.T., (1986), Erzincan, Refahiye ve Kemah Dolayının Jeolojisi. MTA Raporu, No: 7932, Ankara.
- Aktimur, H.T., Sarıarslan, M., Keçer, M., Turşucu, A., Örçen, S., Yurdakul, M. E., Mutlu, G., Aktimur, S. ve Yıldırım, T., (1995), Erzincan Dolayının Jeolojisi. MTA Raporu, No:9792, Ankara.
- Akyol, Z. & Birgili, Ş., (1966), Neftlik-2 Kuyu Bitirme Raporu. MTA Raporu, No: 4387, Ankara.
- Akyol, Z., (1968), Neftlik-3 Kuyu Bitirme Raporu. MTA Raporu, No: 4388, Ankara.
- Amijaya, H., & Littke, R., (2005), Microfacies and de-positional environment of Tertiary Tanjung Enim low rank coal, South Sumatra Basin, Indonesia. Int. Jour. Of Coal Geol., 261, (3–4), 197–221.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Yer Bilimleri ve Jeoloji Mühendisliği (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Nazan Yalcın Erik
*
CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ
Türkiye
Faruk Ay
Bu kişi benim
CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2018
Gönderilme Tarihi
14 Aralık 2017
Kabul Tarihi
14 Ocak 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 3 Sayı: 1