Animals and Vitality: Contact with Being in the Narratives of Bilge Karasu

Öz

In Bilge Karasu’s narratives, “the other” is often not a subaltern human figure, but rather animals—and to a lesser extent, plants. Among these, cats emerge as liminal beings that resist domestication and remain closely connected to vitality itself. This essay examines how animals—especially cats—embody forms of existence that elude human categorization. Through their movements across boundaries, cats reveal cracks in the human-centric world and invite an awareness of a shared, ancient connection between beings. They appear and disappear without explanation, acting as guides to a realm where language and identity do not fully govern life. The cat, both mythical and mundane, occupies a threshold space between the natural and the symbolic, the visible and the obscure. The essay also considers Karasu’s critique of anthropocentric violence and containment, showing how his writing allows for moments of breath and liveliness through nonhuman perspectives.

Anahtar Kelimeler

• Bilge Karasu
• animals
• cats
• vitality
• otherness
• narrative
• nonhuman perspective

Bilge Karasu Anlatılarında Hayvanlar ve Dirim

Öz

Bilge Karasu’nun anlatılarında “öteki” figürü çoğunlukla madun bir insan değil, hayvanlar—özellikle de kediler—şeklinde karşımıza çıkar. Bu makale, Karasu’nun metinlerinde hayvanların nasıl insan-merkezli yaşam düzenine karşı duran, dirimle temas hâlinde varlıklar olarak temsil edildiğini tartışır. Kedi figürü, hem ehlileşmeyen hem de simgesel anlamlarla yüklü bir canlı olarak, insan ile varlık arasında gerilmiş sınırlarda dolaşır. Gelişleri ve gidişleri açıklanamaz; anlatıya kendi iradesiyle girip çıkarlar. Bu halleriyle yaşamın başka biçimlerini hatırlatır ve insan türünün ötesindeki varoluşlara kapı aralar. Makale aynı zamanda Karasu’nun, insan yaşam küresinin dışındaki canlılara yönelik dışlayıcı ve şiddet içeren tutumuna eleştirel yaklaşımını da değerlendirir.

Anahtar Kelimeler

• Bilge Karasu
• hayvanlar
• kediler
• dirim
• ötekilik
• anlatı
• insan-dışı bakış

Kaynakça

1. Karasu, Bilge. Altı Ay Bir Güz. İstanbul: Metis, 2018a.
2. —. Gece. İstanbul: Metis, 2017c.
3. —. Göçmüş Kediler Bahçesi. İstanbul: Metis, 2017b.
4. —. Kılavuz. İstanbul: Metis, 2016c.
5. —. Kısmet Büfesi. İstanbul: Metis, 2016a.
6. —. Lağımlaranası ya da Beyoğlu. İstanbul: Metis, 2017d.
7. —. Narla İncire Gazel. İstanbul: Metis, 2016d.
8. —. Ne Kitapsız Ne Kedisiz. İstanbul: Metis, 1994.

9. —. Öteki Metinler. İstanbul: Metis, 2016b.
10. —. Susanlar. İstanbul: Metis, 2009.
11. —. Troya’da Ölüm Vardı. İstanbul: Metis, 1991.
12. —. Uzun Sürmüş bir Günün Akşamı. İstanbul: Metis, 2017a.