Some Information and Documents Regarding the Correspondence between Halide Edib [Adıvar] and Hjalmar Lindquist, Who Translated Ateşten Gömlek into Swedish

Yıl 2025, Sayı: 8, 175 - 185, 30.04.2025

Ahmed Nuri

https://doi.org/10.5281/zenodo.15261165

Öz

This research note focuses on the correspondence between Halide Edib (Adıvar) and Hjalmar Lindquist, who translated her novel Ateşten Gömlek into Swedish under the title Eldskjortan in 1928. In this short note, excerpts from two letters Halide Edib wrote to Lindquist—one in Turkish and the other in English—are examined to the extent presented in Lindquist’s preface to the novel. A third letter, written by Lindquist to Halide Edib in 1929 and found in the archives of the Swedish National Library (Kungliga biblioteket), indicates that their correspondence continued. These previously unknown correspondences point to a multilingual exchange involving Turkish, English, and French. While the research note highlights the place of Eldskjortan in Turkish-Swedish literary relations through these uncovered documents, it also identifies that the same novel was also translated into Finnish and emphasizes the importance and necessity of research on this translation and its reception.

Anahtar Kelimeler

The Shirt of Flame , Halide Edip , Early Republican era Turkish novels , Turkish literature in Sweden , (self-)translation

Halide Edib [Adıvar] ile Ateşten Gömlek Romanını İsveççeye Çeviren Hjalmar Lindquist’in Mektuplaşmalarına Dair Bazı Bilgi ve Belgeler

Öz

Bu araştırma notu Halide Edib (Adıvar)’ın Ateşten Gömlek romanını 1928’de İsveççeye Eldskjortan adıyla çeviren Hjalmar Lindquist ile olan mektuplaşmalarına odaklanmaktadır. Bu kısa notta, Halide Edib’in Lindquist’e yazdığı biri Türkçe, diğeri İngilizce iki mektuptan bölümler, Lindquist’in romanın ön sözünde aktardığı ölçüde incelenmektedir. İsveç Millî Kütüphanesi (Kungliga biblioteket) arşivlerinde bulunan ve Lindquist’in 1929’da Halide Edib’e yazdığı üçüncü bir mektup, bu iletişimin sürdüğünü göstermektedir. Daha önce bilinmeyen bu yazışmalar, Türkçe, İngilizce ve Fransızca olmak üzere çok dilli bir iletişime işaret eder. Araştırma notu, bu yeni belgeler aracılığıyla Eldskjortan’ın Türk-İsveç edebî ilişkilerindeki yerini vurgularken, ayrıca aynı romanın Finceye de çevrildiğini tespit etmekte ve bu çeviri ile alımlamasına dair araştırmaların önem ve gerekliliğini belirtmektedir.

Anahtar Kelimeler

Ateşten Gömlek , Halide Edip , Çeviri , Türk Romanı , İsveç'te Türk Edebiyatı

Kaynakça

• Çalışlar, İpek. Halide Edib: Biyografisine Sığmayan Kadın. İstanbul: Everest Yayınları, 2010.
• Halide Edib. Eldskjortan. Çeviren Hjalmar Lindquist. Stockholm: P. A. Nordstedt & Söner, 1928.
• Halide Edib. Liekkipaita: romaani Turkin vapaussodasta. Çeviren Olli Nuorto. Helsinki: Kirja,1929.
• Helsinki Pasila Kütüphanesi, https://helmet.finna.fi/Record/helmet.1228111?sid=4723670643. Lindquist, Hjalmar. Halide Edib’e mektup, 20 Temmuz 1929. Hjalmar Lindquists samling. Kunglia biblioteket, Sweden. SE-S-HS Acc 1978/48.
• Nuri, Ahmed. “Ateşten Gömlek’in İsveççe Çevirisinin (Eldskjortan) Tarihsel ve Edebî Bağlamı: Çeviri Stratejisi, Çevirmenle Halide Edib’in Mektuplaşmaları ve Romanın İsveç’te Alımlanması.” TUDED 64, 1 (2024): 117-156.