“Cosmic Idiots” as a Representation of the Unknown in Zamansız

Öz

Zamansız, written by Latife Tekin, is a pandemic-era story that confronts death and seeks the path of existence in the face of disaster. Diverging from her previous works, the narrative opens a space in the ecological field, encompassing the “Other,” the non-human. This adds an eco-lyrical quality as it navigates the field of the unknown, differentiating itself from the author's previous eco-critical stance. In this narrative, which portrays earthly existence as intertwined with the unknown, unknown subjects and ambiguities are constructed. The desire for constant oscillation, enabling the incorporation of these subjects and ambiguities into the text with the boundless aspects of love and death, forms the passions that can only exist through such instability. This study will explore the representation of the “Other” in the narrative through the concept of the "cosmic idiot" as proposed by Isabelle Stengers. It will trace the otherness of the characters and their calls to the “Other”. In doing so, the unique functions of the fool representing the “Other,” such as "slow down," "suffering," "stupefaction," "bewilderment," and "blurring," will be examined. These actions aim to invalidate the known in the text, attempting to nullify the boundaries persistently and deliberately violated, encompassing the unknown and the ambiguous, including the non-human.

Anahtar Kelimeler

• Zamansız
• cosmic idiot
• existence
• earth
• ambiguity
• inter-species
• cultural ecology

Zamansız’da Bilinmezin Temsili: Kozmik Budalalar

Öz

Latife Tekin’in Zamansız adlı pandemi dönemi anlatısı ölümle yüz yüze gelinen ve felaket karşısında var olmanın yolunu bir-oluşla arayan bir metindir. Ötekiye yani insan-dışına, içine aldığı ekolojik alanda yer açan anlatı, yazarın eko-eleştirel tavrına önceki eserlerinden farklılaşarak bilinmezin sularında gezinen eko-lirik bir nitelik katar. Eko-lirik olanın bilinmez yanıyla bir yeryüzü varoluşu olarak aktarıldığı anlatıda meçhul özneler ve bulanıklıklar inşa edilir. Bu özneler ve bulanıklıkların aşk ve ölüm mefhumlarının sınır tanımayan yanıyla metne yedirilişini sağlayan, sürekli sallantıda olmayı arzulamaları ve ancak bu şekilde var olabilecekleri tutkularıdır. Bu çalışma Isabelle Stengers’in ötekinin temsili olan “kozmik budala” kavramıyla ve Hubert Zaph’ın edebiyatı bir kültürel ekoloji alanı olarak görme pratiğiyle anlatıda öznelerin ötekiliklerinin ve ötekiye çağrılışlarının izini sürecektir. Bunu yaparken ötekiyi temsil eden budalanın kendine has işlevleri olan “yavaşlatma”, “acı çekme”, “afallama”, “afallatma” ve “bulanıklaşma” eylemleri ele alınacak ve bu eylemler metinde bilinenin, insan-dışının da dahil olduğu bilinmez ve muğlak olanda geçersiz kılınmaya çalışılması ve sınırlarının ısrarla ihlal edilmesi üzerinden anlamlandırılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Zamansız
• kozmik budala
• varoluş yeryüzü
• bulanıklık
• türler-arasılık
• kültürel ekoloji

Kaynakça

1. Agamben, Giorgio. Açıklık: İnsan ve Hayvan. Çeviren Meryem Mine Çilingiroğlu. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2012.
2. Altuğ, Fatih ve Ezgi Hamzaçebi. “Aşkın Sularında: Latife Tekin.” YouTube. Erişim Ocak 2024. https://www.youtube.com/watch?v=ZX3bmrFs3ho.
3. Bataille, Georges. Lanetli Pay. Çeviren Işık Ergüden. Ankara: Dost Kitabevi, 2011.
4. Braidotti, Rosi. İnsan Sonrası. Çeviren Öznur Karakaş. İstanbul: Kolektif Yayınları, 2014.
5. Deleuze, Gilles. Felsefe Nedir?. Çeviren Turhan Ilgaz. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2001.
6. Derrida, Jacques. Writing and Difference. Çeviren Alan Bass. Chicago: University of Chicago Press, 1978.
7. Ergenç, Ahmet. “Zamansız: Yazı ve İhlal.” K24 Kritik. Erişim 31 Ocak 2024. https://t24.com.tr/k24/yazi/zamansiz-yazi-ve-ihlal,3819.
8. Gündoğan İbrişim, Deniz. “Kozmopolitikanın İzinde: Özneler, Eko-kozmopolitanizm, İmkânlar ve Duvarlar.” Cogito 95-96 (2019): 262-273.

9. Hitchcock, Loise A. Kuramlar ve Kuramcılar. Çeviren Seda Pekşen. İstanbul: İletişim Yayınları, 2013.
10. Stengers, Isabelle. “The Cosmopolitical Proposal.” Making things Public: Atmospheres of Democracy, edited by Bruno Latour ve Peter Weibel, 994-1003. Cambridge, MA: MIT Press, 2005.
11. Tekin, Latife. Zamansız. İstanbul: Can Yayınları, 2022.
12. Zapf, Hubert. “Literary Ecology and the Ethics of Texts.” In Reexamining Literary Theories and Practices, edited by Ralph Cohen, 847-868. Baltimore, Maryland: John Hopkins University Press, 2008.