Challenging Conventions: Love, Lovers, and Beloveds in Early Modern Ottoman Poetry: Christiane Czygan and Hatice Aynur, eds. De Gruyter, 2025. 206 pp.: ISBN: 9783111341545

Öz

Christiane Czygan ve Hatice Aynur editörlüğünde hazırlanan Challenging Conventions: Love, Lovers, and Beloveds in Early Modern Ottoman Poetry başlıklı kitap, beş tematik bölüm altında erken modern dönem Osmanlı şiirinde aşk, âşık ve sevgili kavramlarını inceleyen makalelerden oluşuyor. Bu çalışmalarda ortaya konan bir bulgu, aşkın yalnızca duygusal bir tema değil, aynı zamanda toplumsal, ontolojik ve tasavvufi boyutları olan çok katmanlı bir olgu olduğudur. Kitapta özellikle gazel ve kaside gibi şiir türlerinde aşkın nasıl temsil edildiği, âşık ile sevgili arasındaki güç ilişkileri ve bu ilişkilerin dil aracılığıyla nasıl kurulduğu tartışılıyor. Bazı makaleler, kadın şairlerin konumu, Mecnun figürü üzerinden aşk ve delilik ilişkisi ya da tasavvufî şiirde aşkın dönüştürücülüğü gibi konulara odaklanıyor. Şiirdeki anlatıcı ile tarihsel yazarın kimliği arasındaki sınırın belirsizliği de makalelerin ana ekseni olmasa bile kitabın hatırlattığı başka bir mesele. Buna bağlı şekillenen bir başka soru, Osmanlı yazınının tamamen kurmaca olup olmadığı. Kitaptaki incelemeler bize aşkın anlamını ve işlevini yeniden düşünmeye davet ederken bu edebiyatın hem geleneksel kalıplara bağlı hem de toplumsal gerçeklikten izler taşıyan bir yapı sunduğunu hatırlıyor/öğretiyor.

Anahtar Kelimeler

• Aşk
• aşık
• maşuk
• Osmanlı şiiri
• gazel
• divan

Challenging Conventions: Love, Lovers, and Beloveds in Early Modern Ottoman Poetry: Christiane Czygan and Hatice Aynur, eds. De Gruyter, 2025. 206 pp.: ISBN: 9783111341545

Öz

Challenging Conventions: Love, Lovers, and Beloveds in Early Modern Ottoman Poetry, edited by Christiane Czygan and Hatice Aynur, is a collection of articles that examines the concepts of love, lover, and beloved in early modern Ottoman poetry through five thematic sections. One of the key findings of these studies is that love is not merely an emotional theme, but a multilayered phenomenon encompassing social, ontological, and mystical dimensions. The volume explores how love is represented particularly in poetic genres such as the ġazel and the ḳaṣīde, as well as how power relations between lover and beloved are constructed through language. Some contributions focus on topics such as the position of female poets, the relationship between love and madness through the figure of Mecnūn, and the transformative nature of love in Sufi poetry. Another issue the book brings to mind, even if not always as its central concern, is the blurred boundary between the poetic narrator and the historical author. This, in turn, raises the broader question of whether Ottoman literature is entirely fictional. The studies in the volume invite readers to rethink the meaning and function of love, while also demonstrating that this literary tradition is shaped both by established conventions and by traces of social reality.

Anahtar Kelimeler

• Love
• lovers
• beloveds
• Ottoman poetry
• gazel
• divan

Kaynakça

1. Andrews, Walter G. 1985. Poetry’s Voice, Society’s Song: Ottoman Lyric Poetry. University of Washington Press.
2. Ambros, Edith Gülçin. 2014. “Geleneksel ‘Ben’ ile Bireysel ‘Ben’ Çelişkisi ve Gelibolulu Mustafa Âlî.” In Gelibolulu Mustafa Âlî Çalıştayı Bildirileri, 28–29 Nisan 2011, edited by İ. Hakkı Aksoyak. TDK.
3. Behzad, Sara. 2017. “Türk ve Fars Edebiyatlarında Sevgiliden Yüz Çevirme.” Journal of Turkish Language and Literature 3 (1): 56–73.
4. Borges, Jorge Luis. 1964. Labyrinths: Selected Stories and Other Writings. New Directions.
5. Czygan, Christiane, and Aynur, Hatice, eds. 2025. Challenging Conventions: Love, Lovers, and Beloveds in Early Modern Ottoman Poetry. De Gruyter.
6. Çavuşoğlu, Mehmed, and Tanyeri, M. Ali. 1981. Hayretî Dîvan Tenkidli Basım. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları.
7. Demirel, Şener. 2017. 16. Yüzyıl Şairlerinden Mânî Dîvân ve Şehr-engîz-i Bursa. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü.
8. Doğan, Muhammet Nur. 2000. Fuzulî Leylâ ve Mecnun. YKY.

9. Kılıç, Filiz. 2010. Âşık Çelebi Meşâʿirü’ş-Şuʿarâ v. 3. İstanbul Araştırmaları Enstitüsü.
10. Pomakoğlu, Ayşegül. 2013. “Bahârî Dîvânı: İnceleme & Metin.” Master thesis, Boğaziçi University.
11. Tombul, Enis. 2024. “Onaltıncı Yüzyıl Gazellerinde Dünyevi Sevgili.” PhD. diss., Boğaziçi University.