Çok Uzak Çok Yakın: Osmanlı’dan Türkiye’ye Modern Ermenice Edebiyat: Mehmet Fatih Uslu, Aras Yayıncılık, 2025. 203 s.: ISBN 9786257460569

Öz

Mehmet Fatih Uslu’nun 2025’te Aras Yayıncılık tarafından yayımlanan Çok Uzak Çok Yakın: Osmanlı’dan Türkiye’ye Modern Ermenice Edebiyat başlıklı çalışması, “Önsöz” ve “Ekler” dışında, iki ana bölüme sahip. Uslu, çalışmasında 1850’lerden 2020’lere uzanan kronolojik bir üretim hattını takip ederek ilk bölümde on, ikinci bölümde ise dokuz inceleme yazısı sunuyor. Çalışmanın “Osmanlı’dan…” başlıklı birinci bölümü, Batı Ermenice edebiyatın imparatorlukta üretilmiş metinlerine; “Türkiye’ye” başlıklı ikinci bölümü ise Osmanlı sonrası Türkiye’de ve diasporada üretilmiş metinlere ve bu metinlerin yazarlarına odaklanıyor. Çok Uzak Çok Yakın, bir buçuk asırlık bir kültürel üretimin, modern Ermenice edebiyatın ana aktörlerini, öne çıkan meselelerini, temel dönüm noktalarını, kırılma anlarını ve etkileşim ağlarını farklı edebi türler üzerinden görmeyi deniyor. Yalnızca metin odaklı analizlerle sınırlı kalmayan yöntemsel yaklaşım, bir yandan metinleri yazarlarının hem özel hem de edebi kişisel tarihlerini gözeterek anlamlandırmaya çalışıyor; öte yandan bu bağlamda Ermeni milletinin, imparatorluğun ve cumhuriyetin kendi “özel” tarihlerinin çok katmanlı ilişkiselliğine dair bir panorama çiziyor.

Anahtar Kelimeler

• On dokuzuncu yüzyıl Osmanlı edebiyatı
• Osmanlı-Ermeni edebiyatı
• Modern Ermenice edebiyat
• Batı Ermenice edebiyat
• imparatorluk edebiyatı

Destekleyen Kurum

Bu çalışma herhangi bir mali destek alınmadan gerçekleştirilmiştir.

Teşekkür

Bu kitap değerlendirmesinin hazırlanmasında yapay zekâ destekli araçlar kullanılmamıştır. Metnin tamamı yalnızca yazar tarafından oluşturulmuş olup metnin bütünlüğüne ilişkin tüm sorumluluk yazara aittir.

Öz

Mehmet Fatih Uslu’s Faraway, So Close: Modern Armenian Literature from the Ottoman Empire to Turkey [Çok Uzak Çok Yakın: Osmanlı’dan Türkiye’ye Modern Ermenice Edebiyat], published by Aras in 2025, has two main chapters, in addition to the “Preface” and “Appendices.” Tracing the chronological trajectory of literary production from the 1850s to the 2020s, Uslu presents ten essays in the first chapter and nine in the second. The first chapter, titled “From the Ottoman Empire…,” focuses on Western Armenian literary texts produced within the empire, while the second, titled “to Turkey,” examines texts produced in post-Ottoman Turkey and the diaspora, as well as their authors. Spanning literary genres, the book examines the leading figures, central concerns, pivotal moments, and networks of interaction that shaped modern Armenian literature. Its methodological approach goes beyond text-oriented analysis. On the one hand, it interprets texts in light of their authors’ personal and literary histories; on the other, it maps the multilayered relationships among the “particular” histories of the Armenian nation, the empire, and the republic.

Anahtar Kelimeler

• Nineteenth-century Ottoman literature
• Ottoman-Armenian literature
• Modern Armenian literature
• Western Armenian literature
• imperial literature

Destekleyen Kurum

This study was conducted without any financial support.

Teşekkür

No AI-assisted tools were used in the preparation of this review. All content has been created solely by the author, who takes full responsibility for its integrity.

Kaynakça

1. Uslu, Mehmet Fatih. 2014. Çatışma ve Müzakere: Osmanlı’da Türkçe ve Ermenice Dramatik Edebiyat. İletişim Yayınları.
2. Uslu, Mehmet Fatih. 2025. Çok Uzak Çok Yakın: Osmanlı’dan Türkiye’ye Modern Ermenice Edebiyat. Aras Yayıncılık.