BİR VARAĞIN MERÂMI: “FECRU’Ṣ-ṢEMED FÎ İ‘RÂBİ “EKMELİ’L-HAMD”” ADLI ESER ÜZERİNE BİR İNCELEME

Öz

Anahtar Kelimeler

• -

-

Abstract

Akmal al-Hamd showing its position and value in the Arabic language and its scholarly impact. This paper also provides the critical edition of the full text of the treatise

Keywords

• es-Suyûtî, Language, Arabic language, Arabic grammar, Grammatical analysis

BİR VARAĞIN MERÂMI: “FECRU’Ṣ-ṢEMED FÎ İ‘RÂBİ “EKMELİ’L-HAMD”” ADLI ESER ÜZERİNE BİR İNCELEME

Öz

Celaleddin es-Suyûtî (ö. 911/1505) 15. ve 16 yy. alimlerinden sayılmaktadır. Arap edebiyatı, Arap dili, Arap dilbilimi, fıkıh, tefsir gibi değişik alanlarda çok sayıda kitap yazmış ve “İbnu’l-kutub” diye isimlendirilmiştir. Onun kitaplarından birçoğu daha yayımlanmamıştır. Bu araştırma, Fecru’ṣ-ṣemed fî i‘râbi “Ekmeli’l-hamd” adlı eserin Arap dilindeki yeri, değeri ve ilmî etkilerini ortaya koymaya çalışmakta ve buna ek olarak eserin tam ve tahkikli metnini de sunmaktadır

Anahtar Kelimeler

• Anahtar Kavramlar: es-Suyûtî, Dil, Arap dili, Arap grameri, İ‘râb

Kaynakça

1. Abdulâl Sâlim Mekrem, Celaluddîn es-Suyûtî ve eṣeruhu fi’d-dirâsâtı’l- lugaviyye, Muessesetu’r-risâle, Beyrut, 1989.
2. Abdülhakim Atıyye, es-Suyûtî’nin el-İktırâh fî usûli’n-nahv adlı eserine yazdığı giriş, Dâru’l-Beyrûtî, 2006.
3. C. Brockelmann, Geschichte der Arabischen Litteratur (GAL), 2 cilt, 2. baskı, Leiden 1949.
4. İbn Mâlik, Cemaluddîn Muhammed b. Abdullah et-Tâî el-Ciyânî el- Endelusî, Şerhu’t-Teshîl, Hicr li’t-Tıbâati ve’n-Neşri ve’t-Tevzî’,1990.
5. el-Kâfiyecî, Nuzhetu’l-mu’rib fi’l-Meşrıki ve’l-Mağrib, Süleymaniye Ktp., Yeni Câmi, no:1181, 59b-61b.
6. Kâtip Çelebi, Mustafa b. Abdullah(Hâcı Halîfe), Keşfi’ẓ-ẓunûn ‘an esâ- mî’l-kutubi ve’l-funûn, Tashih: Şerafeddin Yaltkaya ve Rifat Bilge, Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-Arabî, Beyrut, ts.
7. Muhammed Ebulfadl İbrahim, es-Suyûtî’nin el-İtkân fî ulûmi’l-Kur’ân adlı eserine yazdığı giriş, Vizâratu’ş-Şuûni’l-İslâmiyye ve’l-Evkâf, Suudi Ara- bistan, 1967.
8. el-Murâdî, el-Hasen b. el-Kâsım (ö. 749 / 1348), Şerhu’l-Elfiyye li-İbn Mâlik, Dâru Mektebeti’l-Meârif li’t-tıbâati ve’n-neşr, Beyrut, 2007.

9. Özkan, Halit, “es-Suyûtî”, DİA, İstanbul, 2010, XXXVIII.
10. es-Suyûtî, Celâluddin Abdurrahman, Fecru’ṣ-ṣemed fî i‘râbi “Ekmeli’l- hamd”, Reisülküttab, no: 1170, 52b-53a.
11. -----------, Fecru’ṣ-ṣemed fî i‘râbi “Ekmeli’l-hamd”, Suleymaniye, no: 708, vr. 135b-136a.
12. -----------, Fecru’ṣ-ṣemed fî i‘râbi “Ekmeli’l-hamd”, el-Mecma’u’l-ilmî Ktp., no: 509 258b-260a.
13. -----------, Buğyetu’l-vuât fî tabakâti’l-luğaviyyîne ve’n-nuhât, nşr. Mu- hammet Ebulfadl İbrahim, Dâru’l-fikr, baskı yeri belirtilmemiş, 1979.
14. -----------, Husnu’l-muhâdara fî târîhi Mısra ve’l-Kâhira, nşr. Muham- met Ebulfadl İbrahim, Dâru ihyâi’l-kutubi’l-Arabiyye, Kahire, 1997.
15. -----------, el-Hâvî li’l-fetâvâ fi’l-fıkhi ve ulûmi’t-tefsîri ve’l-hadîsi ve’l- usûli ve’n-nahvi ve’l-i‘râbi ve sâiri’l-funûn, nşr. ilim talebelerinden bir grup, Dâru’l-kutubi’l-ilmiyye, Beyrut, 1982.
16. et-Tabbâ‘, İyâd Hâlid, el-İmâmu’l-Hâfız Celâluddîn es-Suyûtî Ma‘lemetu’l-‘Ulûmil-İslâmiyye, Dâru’l-Kalem, Dımeşk, 1996.
17. ﺪﻤﳊا ﻞﻤﻛأ باﺮﻋإ ﰲ ﺪﻤﺜﻟا ﺮﺠﻓﺔﻳﻮﺤﻨﻟا ﺔﻳﻮﻐﻠﻟا
18. ﻟ ﺔﻴﻠﻴﻠﲢ ﺔﺳارﺪﺑ ﺚﺤﺒﻟا اﺬﻫ ﻡﻮﻘﻳ " بﺎﺘﻜ ﺔﻴﻠﻴﻠﲢ ﺔﺳارﺪﺑ ﺚﺤﺒﻟا اﺬﻫ ﻡﻮﻘﻳ
19. ﻞﻤﻛأ باﺮﻋإ ﰲ ﺪﻤﺜﻟا ﺮﺠﻓ بﺎﺘﻜ ﺔﻴﻠﻴﻠﲢ ﺔﺳارﺪﺑ ﺚﺤﺒﻟا اﺬﻫ ﻡﻮﻘﻳ "ﺪﻤﳊا
20. ﺔﻐﻠﻟا ﰲ ﻪﺘﻤﻴﻗﻭ ﻪﺘﻧﺎﻜﻣ ﺮﻬﻈﻴﻟ ﺪﻤﳊا
21. ﺎﻘﻘﳏﻭ ﻼﻣﺎﻛ بﺎﺘﻜﻟا اﺬﻫ ﻦﺘﻣ ﺎﻀﻳأ ﻡﺪﻘﻳ ﻚﻟذ ﱃإ ﺔﻓﺎﺿﻹﺎﺑ ﻱﻮﻐﻠﻟا ﻩﲑﺛﺄﺗﻭ ﺔﻴﺑﺮﻌﻟا :ﺔﻴﺣﺎﺘﻔﳌا تﲈﻠﻜﻟا
22. باﺮﻋﻹا ,ﰊﺮﻌﻟا ﻮﺤﻨﻟا ,ﺔﻴﺑﺮﻌﻟا ﺔﻐﻠﻟا ,ﺔﻐﻠﻟا ,ﻲﻃﻮﻴﺴﻟاﺔﻴﺣﺎﺘﻔﳌا تﲈﻠﻜﻟا