Mevlâna’nın Eserlerinde Susmak ve Dinlemek Üzerine

Öz

Konuşmak, susmak ve dinlemek kişinin en temel becerilerindendir. İnsanların kendi aralarında sağlıklı iletişim kurmalarında en belirleyici unsurlar, bu dinamikler üzerine kurulmaktadır. Konuşmanın en belirleyici ögesi olan dilin ilk ve en önemli özelliği insanlar arasında iletişimi sağlamasıdır. Bir kişinin konuşması esnasında muhatabın veya muhatapların susması ve dinleyici pozisyonunda olması bu iletişimin ve anlaşmanın sağlıklı olması açısından gereklidir. Ancak konuşmanın zamanı, yeri ve üslubu da bu iletişim ve anlaşmanın önemli bir parçasıdır. Diğer taraftan, dinleme pozisyonunda olanın da edilgen bir tavırla sadece duyma aşamasında kalmayıp dinleme ve algılama kanallarını açması gerekir. Dinlemeye aktif katılım, sözün yerini bulması ve nihai amaca ulaşması açısından zaruridir. Mevlânâ, mutasavvıf bir düşünür ve şairdir. Onun eserlerinde konuşmak, susmak ve dinlemek hususlarında oldukça fazla ifade yer almaktadır. O bazen kendisine susmayı telkin ederek hakikat bilgilerini anlatmada kelimelerin yetersiz kaldığını belirtmektedir. Bazen de susarak kendi iç sesine kulak vermenin önemine işaret eder. Mevlânâ tasavvufun önemli düşüncelerinden olan hâl dilini şiirlerinin konusu yapmıştır. Buna göre varlık âlemindeki canlı-cansız her şey hâl diliyle konuşmaktadır. İşte susarak, sessizliği sağlayarak can kulağıyla varlığın sesini dinlemek gerekir. Bu sesler aslında hakikatin sesleridir. Ona göre insanın yaratılması gayesi de bu hakikat seslerini dinleyerek tefekkür etmek ve ibret almak olmalıdır. Mevlânâ bazen anlayışı kıt olanların yanında konuşulmaması ve susulması gerektiği üzerinde durmaktadır. Çünkü bu, boşuna zahmet çekmeye, üstelik derin hakikatlerin yanlış anlaşılmasına da neden olabilmektedir

Anahtar Kelimeler

• Konuşmak
• Susmak
• Dinlemek
• Anlamak
• Mevlânâ

On Silence and Listening in the Works of Maulana

Öz

Speaking, remaining silent, and listening are among the most essential skills a person can have. These dynamics are the foundation for healthy communication among individuals. The primary function of language, the defining element of speaking, is facilitating communication among people. For effective communication and understanding, it is essential that when one person speaks, the others remain silent and actively listen. However, the timing, place, and tone of speech also play a crucial role in ensuring successful communication and understanding. On the other hand, those in the listening position should not merely hear passively but must open their listening and comprehension channels. Active participation in listening is indispensable for the message to find its place and achieve its intended purpose. Maulana, a Sufi thinker and poet, frequently addresses the topics of speaking, silence, and listening in his works. At times, he advises himself to remain silent, emphasizing that words cannot convey the truths of existence. At other times, he highlights the importance of listening to one's inner voice through silence. Maulana also explores the "language of the state" (hâl dili), a significant Sufi concept, in his poetry. According to this idea, everything in the universe, whether living or Non-living communicates through its state. Thus, by maintaining silence and creating stillness, one can listen with the ear of the soul to the voice of existence. These voices, in essence, are the sounds of truth. According to Maulana, the purpose of human creation is to listen to these truths, reflect upon them, and take lessons. At times, he also underscores the necessity of remaining silent in the presence of those with limited understanding. Speaking in such cases may lead to unnecessary effort and misinterpreting profound truths.

Anahtar Kelimeler

• Speaking
• Silence
• Listening
• and Understanding
• Maulana

Kaynakça

1. Allâme Tabatabâî. (2004). Özün özü (T. Çetinkaya & O. Düz, Çev.). İstanbul: İnsan Yayınları.
2. Arasteh, A. R. (2000). Aşkta ve yaratıcılıkta yeniden doğuş: Mevlânâ Celâleddin Rumî’nin kişilik çözümlemesi (B. Demirkol & İ. Özdemir, Çev.). Ankara: Kitabiyat.
3. Brunton, P. (1995). İçsel gerçeklik (G. Akol, Çev.). İstanbul: Ruh ve Madde Yayınları.
4. Chittick, W. C. (2010). Kosmostaki tek hakikat (Ö. Çolakoğlu, Çev.). İstanbul: Sufi Yayınları.
5. Chittick, W. C., & Murata, S. (2000). İslam’ın vizyonu (T. Koç, Çev.). İstanbul: İnsan Yayınları.
6. Diyanet İşleri Başkanlığı. (2006). Kur’ân-ı Kerîm meâli (H. Altuntaş & M. Şahin, Haz.). Ankara: DİB Yayınları.
7. Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî. (2000). Dîvân-ı Kebîr’den seçmeler (Ş. Can, Haz.). İstanbul: Ötüken Neşriyat.
8. Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî. (1985). Mesnevî ve şerhi (A. Gölpınarlı, Haz.). İstanbul: MEB Yayınları.

9. Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî. (1959). Fihimafih (A. Gölpınarlı, Çev.). İstanbul.
10. Mutahharî, M. (1997). Hâfız’da irfan (N. Çankaya, Çev.). İstanbul: İnsan Yayınları.
11. Şıhıyeva, S. (2007). Ârif Mevlânâ’nın ruhî durumu: “Ene’l-Hakk” ve “Hâmûş” arasında. Türkîyat Araştırmaları Dergisi, 22, ss.187-205.