The Reflection of Maulana’s Heritage in the Divan of Shams Maghrebi

Öz

Maulana Jalaladdin Rumi, a prominent representative of classical Eastern literature and a distinguished philosopher-poet, is widely regarded as one of the most influential figures in Islamic mysticism. Rumi's philosophical and mystical views, which serve the spiritual elevation of humanity, are primarily expressed in his poetic legacy. Similarly, Shams Maghrebi, a Sufi poet, lived during the late 14th and early 15th centuries. The basis of Maghrebi's poetry collection consists of Persian ghazals in a style reminiscent of Maulana's poetry, and ideologically, his poems are characterized by their profound mystical-philosophical content, demonstrably expressing the Wahdat al-wujud (Unity of existence) and the relationship between God and human. The metaphysical concept, vividly reflected in Maulana's literary works, is also interpreted in Maghrebi's poetry. A comparative analysis of Maghrebi's poetry collection alongside Rumi's ghazals reveals Islamic mysticism's shared ideological and thematic underpinnings. Maghrebi's rich mystical-philosophical content reflects this tradition's core tenets. Drawing inspiration from Rumi's mystical philosophy, Maghrebi delineates the foundations of Sufi thought and articulates humanity's higher spiritual responsibilities in his profound poetic expressions. His poetry encourages individuals to engage in deep contemplation and selfdiscovery, inviting them to transcend mundane existence and ascend to higher spiritual realms.

Anahtar Kelimeler

• Maulana Jalaladdin Rumi
• Shams Maghrebi
• Islamic mysticism
• Wahdati-wujud
• Sufi poetry.

Mevlâna Edebi Mirasının Şems Mağribi Divanında Yansıması

Öz

Mevlâna Celâleddîn Rumî, klasik Doğu edebiyatının önde gelen temsilcilerinden biri, seçkin bir filozofşair ve İslam tasavvufunun dünya çapında kabul edilen en etkili isimlerinden biridir. Rûmî'nin insanlığın manevi yükselişine hizmet eden felsefi ve mistik görüşleri, özellikle şiirsel mirasında ifade edilmektedir. Aynı şekilde, 14. yüzyılın sonları ve 15. Yüzyılın başlarında yaşamış bir Sufi şair olan Şems Mağribi’nin şiir külliyatının temelini, Mevlânâ’nın şiirlerine benzer bir üslupta yazılmış Farsça gazeller oluşturur. İdeolojik olarak, Şems Mağribi'nin şiirleri derin mistik-felsefi içeriğiyle karakterizedir ve Vahdet-i Vücud (varlık birliği) ile Tanrı ve insan arasındaki ilişkiyi açıkça ifade eder. Mevlânâ'nın edebi eserlerinde canlı bir şekilde yansıtılan metafizik kavram, Şems Mağribi'nin şiirlerinde de yorumlanır. Şems Mağribi'nin şiir külliyatının, Rumî'nin gazelleriyle karşılaştırılması, İslam tasavvufunun ortak ideolojik ve tematik temellerini ortaya koyuyor. Mağribi şiirlerinin zengin mistik-felsefi içeriği, bu geleneğin temel prensiplerini yansıtır. Mevlânâ'nın tasavvuf felsefesinden ilham alan Şems Mağribî, Sufi düşüncesinin temelini açıklar ve insanlığın daha yüksek manevi sorumluluklarını derin şiirsel ifadelerle dile getirir. Şiirleri, insanları derin düşünmeye ve kendini tanımaya yönlendirerek, sıradan varoluşu aşmaya ve daha yüksek manevi alemlere yükselmeye davet eder. Anahtar Kelimeler: Mevlâna Celâleddîn Rumî, Şems Mağribi,

Anahtar Kelimeler

• Mevlâna Celâleddîn Rumî
• Şems Mağribi
• İslam tasavvufu
• Vahdet-i Vücud
• Sufi şiirleri.

Kaynakça

1. Asad, M. R.; Kamali Banyayi, M. R.; Derakhshande, R. (1396/2017). From God-seeking to Godly Behaving in Shams Maghrebi's Poems. Journal of Faslname-ye Erfan-e Eslami, 13(52), 163-180.
2. Azar, I. (December de 1398/2019). The stylistic features of the mystical poetry of Shams Maghrebi (a prominent Sufi poet of the 8th century AH). (M. A., Ed.) Journal of Faslname-ye Erfan-e Eslami(16 (61)), 100-122.
3. Hosseini, A.; Varedi, Z. (1391/2012). The Relationship Between God and Existence According to Ibn Arabi and Shams Maghrebi. Journal of Mystical Literature, 4(7), 23-45.
4. Ibn Arabi, M. (2017). The Seals of Wisdom (Fusus al-Hikam). (A. A. Konuk, Trad.) İstanbul: Mega Yayınları. Jami, A. N. (1996/1375). Nafahat al-Uns . (M. Abedi, Ed.) Tehran: Ettelaat.
5. Kajar, N. M. (2019). The History, Geography and notable figures of Tabriz Dar ol-Saltaneh (First ed.). (K. R. Sheykhzamanli, Trad.) Baku: Elm.
6. Karbalayi Tabrizi, H. (1364/1985). Rawzat al-Jinan va Jannat al-Jinan (Vol. 1). (J. Sultan al-Qurrayi, Ed.) Tehran: Hermes.
7. Lewishon, L. (1988-1989). Mohammad Shirin Maghrebi Tabrizi in Sufi. Journal of Sufism, 1(1), 30-35.
8. Lewishon, L. (1993). The Philosophy of Sufism in Eastern Poetry. Cambridge: Cambridge University Press.

9. Maghrebi, S. (1358/1979). Divan (Collection of poems). Tehran: Zavvar.
10. Martini, M. G. (2023). Shirin Maghribi's (d. 810/1408) Visual Sufism: Diagrams, Intellectual Networks, and the Transmission of Spiritual Knowledge in 14th Century Tabriz and Beyond. Leiden: Brill NV. doi:10.1163/9789004516090_008
11. Maulana, J. R. (1374/1994). Kolliyyat-e Divan-e Shams. (M. Abbasi, Ed.) Tehran: Tolu.
12. Najafov, H. (1999). Maghrebi Tabrizi's Divan. Medieval Manuscripts and the Historical Issues of Azerbaijani Culture (pp. 120-122). Baku: Ornak //Institute of Manuscripts named after Muhammed Fuzuli of ANAS.
13. Sasani, C. (2020). Shams Maghrebi-Tabrizi. Baku: Elm // Institute of Literature named after Nizami Ganjavi of ANAS.
14. Tarbiyyat, M. (1378/1999). Daneshmandan-e Azerbaijan. (Q. Tabatabayi Majd, Ed.) Tehran: Vezaret-e Farhang-e Ershad-e Eslami.