Bireysel Erginlenme Sürecinin Aktarımında Yusuf İmgesinin Mevlâna’nın Mesnevisindeki Görüntü Seviyeleri

Öz

Şiir dili; duygu, düşünce ve hayallerin ifade edilmesinde ortaya çıkan imge, sembol, simge, metaforlarla oluşan özel bir ifade ile iletişim yetisi, alanı ve aracıdır. Şiir dilinde kullanılan her bir kelime, birer sembol hüviyetine dönüşebilmektedir. İfadede imge/simge ve metafor kullanımı duygu, düşünce ve hayallerin aktarımında önemli görevler üstlenmektedir. Esasında imgeleme yetisi ve imge kullanımı, iletişim bağlamında dünyayı anlama, anlamlandırma, adlandırma; tanıma, tanımlama ve tanıtma; dünya ve çevre için görüş ve düşünce belirtme, hatta üretime, hakikate ve eğitime yönlendirme gibi birçok işlev ve görev üstlenir. İmge oluşumunda dildeki her ses/harf, hece ve) kelime, görev alabilir. İfade ve iletişimin malzemesi olan kelimeler, yaşadığımız dünyada bulunan herhangi bir nesne, olay, olgu, kişi veya mekândan oluşabilir. Ancak bilinmelidir ki her bir imge kullanımı, aktaran bireyin akıl, düşünme ve hayal gücü ile doğru orantılıdır. Mevlânâ, bireyin olgunlaşma sürecine dair görüşler ileri süren; hakikat arayışındaki bireyin kendini arama ve bulma serüvenini hikâye ve şiir örnekleriyle aktaran bir düşün adamıdır. Mevlânâ, bireyin erginleşme süreçlerini anlatabilmek için metaforik anlatıma ve imge kullanımına, simgesel ve sembolik anlatım yoluna başvurmuştur. Bunun için kimi olayları, olguları, kişileri ve mekânları birer imge ve metafor olarak kullanmıştır. Bu imge ve metaforlardan biri hiç kuşkusuz Yusuf ve Yusuf kavram alanına giren kişi, nesne, olay ve olgulardır. Çalışmamız, Mevlâna’nın mesnevisinden hareketle Yusuf imgesinin görüntü seviyelerini tespit etmek ve bireyin erginlenme yolculuğunda Yusuf imgesinin hangi benzetme ve somutlamayla göründüğünü belirleme çerçevesindedir.

Anahtar Kelimeler

• Mevlâna
• Yusuf
• İmge
• Erginlenme
• Bireysel gelişim

Image Levels of the Image of Prophet Joseph in Rumi’s Masnawi in the Expression of the Individual Maturation and Development Process

Öz

Poetry language: It is the ability, field, and communication tool with a unique expression consisting of images, symbols, icons, and metaphors that arise in expressing feelings, thoughts, and dreams. Using images, symbols, and metaphors in expression plays an essential role in conveying feelings, thoughts, and dreams. Essentially, imagination and the use of images involve understanding, meaning-making, and naming the world in the context of communication, recognition, identification, and promotion. It undertakes many functions and tasks, such as expressing opinions and thoughts about the world and the environment and directing production, truth, and education. Words, the material of expression and communication, can include any object, event, phenomenon, person, and place in our world. However, it should be known that the use of each image is directly proportional to the mind, thinking, and imagination of the person expressing it. Rumi puts forward views on the maturation process of the individual; he is a thinker who recounts the adventure of self-searching and the individual's search for truth, using examples from stories and poems. Rumi resorted to metaphorical, imagistic, and symbolic expressions to explain the individual's maturation processes. For this purpose, he used some events, facts, people, and places as images and metaphors. One of these images and metaphors is undoubtedly Joseph and the person, object, event, and facts that fall within the scope of Joseph's concept. Our study is within the framework of determining the levels of Joseph's image based on some of Rumi's works and identifying with which analogy and concretization the Yusuf image appears in the individual's maturation journey.

Anahtar Kelimeler

• Rumi
• Joseph
• image
• initiation
• individual development

Kaynakça

1. Aktulum, Kubilay (2021). .mgelem Çözümlemesine Giriş., İstanbul, Cizgi Kitabevi.
2. Golkarian, G. (2024). Traces of theosophical approach in Jalal'ud-Din Muhammad Rumi. Amazonia Investiga, 13(74), pp. 62-71. https://doi.org/10.34069/AI/2024.74.02.5
3. Golkarian, G. (2018). Divine Love in Rumi Lore and Mysticism. Вісник Національної академії керівних кадрів культури і мистецтв, №. 1 (1). PP. 416-423. https://doi.org/10.32461/2226-3209.1.2018.177230
4. İcli, Ahmet (2023). Klasik Türk şiirinde Ehl-i Beyt kavramının (sözlük alanında) kullanımı. ve Ehlibeyt .mgesinin Goruntu Seviyeleri, Klasik Turk Edebiyat.nda Ehl-i Beyt (icinde), Ed. Necmiye Ozbek Arslan, Fazile Eren Kaya, Canakkale, Paradigma Akademi.
5. K.rlang.c, Hicabi, (2014). Divan-. Kebirîde Yusuf .Mesajı (Tarihi Süreçte Mevlana ve Eserleri, 9-10 Aralık 2011), Selçuk Üniversitesi Mevlana Araştırmaları. Enstitüsü Yayınlar: 9 Bildiriler Serisi, s. 103-119.
6. Mevlana Celaleddin Rumi, Mesnevi-i .erif, C.1-6 (Cev. Veled Celebi .zbudak).
7. Mevlana, Celaleddin Muhammed, (1987). Mesnevi, 9. Bask., Amir Kabir Yay.nlar., Tahran
8. Schimmel Annemarie (2007). gYusof in Mawlana Rumifs Poetry = Mevlanafn.n .iirinde Hz. Yusufh. (Cev. Ahmet Turan Yuksel) .stem Y.l 5, S. 10. S. 255-269.

9. Yıldırım, Ali (2025). Mevlana'nın Eserlerinde Susmak ve Dinlemek Üzerine. The Scientific Mysticism and Literature Journal, No. 1, Vol.1 Winter 2025 (Special Issue) PP. 41-47.