A survey of common mystic meanings and concepts in the works of Hafiz and Younus Emrah

Öz

This article compares common Sufi concepts and themes found in the poetry of Hafez of Shiraz and Yunus Emre, two renowned poets of Islamic Sufism. Based on his work, Lisân-ül-Ghayb (The Language of the Unseen), Hafez-ı Shirazi offers a brief overview of the poetry of Hafez and Yunus Emre, the founder of Turkish Sufi poetry. Both poets were renowned contemporary scholars of the shining galaxy of Islamic Sufism. Despite living in different geographies, both poets were nourished by the mystical atmosphere of the same period. Their poetic narratives, grounded in the Quran and the Sunnah, explored fundamental concepts such as vahdet-i vücud (unity of being), fana (Annihilation), divine love, universal unity, and the afterlife. While Hafez's Persian ghazals embody the idea of divine unity, steeped in profound contemplation and inner intoxication, Yunus Emre's Turkish poems convey a similar truth with simple language and a style that resonates with the people. This article exemplifies the parallels between the metaphysical perceptions of these two mystical poets: the nothingness of humanity in the face of God's oneness, and the idea that every being in the universe is a reflection of God. The mystical approaches developed by both poets, inspired by the Quran, offer not only an understanding of individual salvation but also a proposed moral system based on social peace and love. Yunus's simple truths, expressed in Anatolian Turkish, and Hafez's profound metaphors, adorned with symbols, are considered two interpretations of the same truth in two different cultural contexts. This study aims to illuminate the unifying power of mystical poetry in the Islamic world by revealing the shared intellectual and spiritual roots of these two poets.

Anahtar Kelimeler

• Hafiz
• Yunus Emre
• Monism
• Annihilation
• Comparison

Hafız ve Yunus Emrah'ın eserlerindeki ortak tasavvufî anlam ve kavramların incelenmesi

Öz

Bu makale, İslam tasavvufunun iki büyük şairi olan Şirazlı Hafız ve Yunus Emre’nin şiirlerinde yer alan ortak tasavvufi kavram ve temaları karşılaştırmalı olarak ele almaktadır. Hafız-ı Şirâzi, Lisân-ül-Gayb (Gayb'in Dili), eserine dayanarak Hafız ve tasavvufî Türk şiirinin kurucusu Yunus Emre'nin şiirlerine kısa bir bakış sunmaktadır. Her iki şair de, İslam tasavvufunun parlayan galaksisinin çağdaş ve tanınmış âlimleriydi Her iki şair de, farklı coğrafyalarda yaşamalarına rağmen aynı dönemin mistik atmosferinden beslenmiş, Kur’an-ı Kerim ve Sünnet temelli düşünce yapılarıyla vahdet-i vücud, fena (yok oluş), ilahi aşk, evrensel birlik ve ahiret anlayışı gibi temel kavramları şiirlerinde işlemişlerdir. Hafız’ın Farsça gazellerinde derin bir tefekkür ve içsel sarhoşlukla yoğrulmuş ilahi birlik düşüncesi varken, Yunus Emre Türkçe şiirlerinde sade bir dil ve halkı kucaklayan bir üslupla benzer hakikati dile getirmiştir. Makalede, bu iki mistik şairin metafizik algılarındaki paralellikler, Allah’ın birliği karşısında insanın hiçliği, evrendeki her varlığın Tanrı’nın bir yansıması olduğu düşüncesiyle örneklenmiştir. Her iki şairin de Kur’an’dan esinle geliştirdikleri mistik yaklaşımlar, sadece bireysel bir kurtuluş anlayışını değil, toplumsal barış ve sevgi temelinde bir ahlaki sistem önerisi sunmaktadır. Yunus’un Anadolu Türkçesiyle dile getirdiği yalın hakikatler ile Hafız’ın sembollerle süslenmiş derin metaforları, iki farklı kültürel bağlamda aynı hakikatin iki yorumu olarak ele alınmaktadır. Bu çalışma, bu iki şairin ortak düşünsel ve ruhsal köklerini ortaya koyarak İslam coğrafyasındaki mistik şiirin birleştirici gücüne ışık tutmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Hafız
• Yunus Emre
• Monizm
• Yok Oluş
• Karşılaştırma.

Kaynakça

1. The Holy Quran
2. Aktüccar, H., (1984), Yunus Emre Hayatı, Sanatı ve Eserleri, Gökşin Yayınları
3. Anushe, H. (1384). The Encyclopedia of Persian Literature in Anatolia and the Balkans, II, The Ministry of Culture and Islamic Guidance, Tehran, Samt Publication
4. Demirci, M., (1997), YunusEmre'deİlahîAşkveİnsanSevgisi, İstanbul, Kubbealtı Neşriyatı Emre, Yunus. (1948). Divan, Abdolbaghi, Barli, Istanbul
5. Golkarian, G. (1387). Yunus Emrenin Secilmis Siirleri tercumesi, Tabriz, Yaran & Moheg Publishing
6. Hafez, shams al-din. (1382). Divan Khwajeh Shams al-Din Mohammad Hafez Shirazi, edited by Mohammad Ghazvini, Qasim Ghani, Qom, Negaran Qlam Press
7. Halabi, A. (1376). The principles of mysticism and mystics' status, Tehran, Asatir
8. Hojviri, A. (1358). The Revealing of the covered (Kashf al-Mahjub), corrected. v. jokofeski, Tahuri, First edition.

9. Horata, O., (1994), Yunus Emre: Risaletü'n-Nushiyye, Ankara, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları
10. Jami, A. (1362). The Bills, Tehran: Noor-e Fatime
11. Kaplan, M., (1991), ''Yunus Emre'nin İnsan ve Ahlak Görüşü'', Yunu sEmre ile İlgili Makalelerden Seçmeler, Ankara, Kültür Bakanlığı Yayınları, sayı:1275.
12. Khoramshahi, B. (1375). Hafez's Letter (Hafez nameh), Tehran, Elmi ve Farhangi, Seventh edition
13. Koprulu, M, F. (1385). Early Mystics in Turkish Literature, translation and description by Tofigh Subhani, Anjoman-e Asar ve Mafakher Farhangi. First Press
14. Moain, M. (1319). The Hafez of the Sweet Speech, Tehran, Parvin Press, First edition
15. Schimmel, A. (1377). Mystical Dimensions of Islam, translation and description by Abdolrahim Gavahi, Tehran: Office of Islamic Culture Publication.
16. ------------, A. (1384). By Yunus Emre in the Ways (about Life and Thoughts of the Poet Yunus Emre, Turkish people), translation Mahrokh Maghsoodi, Tehran, Karevan Hilla, first edition
17. Topçu, N., (1994), ''Yunus Emre’de Vahdet-I Vücud'', Yunus Emre İle İlgili Makalelerden Seçmeler, İstanbul, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları