KLİNİK ÖNCESİ DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNDE BRUKSİZM İLE ANKSİYETE VE KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı, klinik öncesi diş hekimliği öğrencilerinin anksiyete düzeylerini, kişilik tiplerini ve bruksizm varlığını değerlendirmek ve bu faktörler arasındaki olası ilişkileri analiz etmektir. Gereç ve Yöntemler: Gönüllü katılımcılara detaylı bilgi verilmiş ve ardından araştırma sorularını anlamaları için açıklamalar yapılmıştır. Katılımcılara A ve B kişilik envanteri, Beck Anksiyete Testi ve Self Reported Bruksizm Anketi uygulanmıştır. Bu süreç yüz yüze gerçekleştirilmiş olup, katılımcıların rahat bir ortamda isimlerini yazmadan soruları yanıtlamaları sağlanmıştır. Tanımlayıcı istatistikler ve Pearson kikare testi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık için olasılık düzeyi α = 0.05 olarak belirlendi. Bulgular: Beck Anksiyete testine göre öğrencilerin 19 u (%25) anksiyete seviyesinin ciddi, 27 si (%36) anksiyete seviyesinin orta şiddette ve 19 u (25) uyku ve uyanıklık bruksizmi olduğu belirlendi. Öğrencilerin %30'u A Tipi ve %70'i B Tipidir. Uyku ve uyanıklık bruksizmi kadın katılımcılarda istatistiksel olarak daha yaygındı (p=0,017; p=0,012). Uyku ve uyanıklık bruksizm ile anksiyete ve kişilik tipleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı (p>0,05). Sonuçlar: Bu klinik öncesi diş hekimliği öğrencileri üzerinde yürütülen araştırma genel olarak, öğrenci popülasyonunun çeşitli düzeylerde anksiyetik ve B tipi kişilik özelliklerine sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Ancak, bu öğrenci grubu içinde, uyku ve uyanıklık bruksizmi ile kişilik tipleri arasında ve anksiyete düzeyleri ile arasında belirgin bir ilişki tespit edilememiştir.

Anahtar Kelimeler

• Diş hekimliği
• Preklinik
• Anksiyete
• Bruksizm

THE RELATIONSHIP BETWEEN BRUXISM AND ANXIETY AND PERSONALITY TRAITS IN PRE-CLINICAL DENTAL STUDENTS

Öz

Objectives: The aim of this investigation was to assess anxiety levels, personality types and the presence of bruxism in preclinical dental students and to analyse the possible relationships between these factors. Materials and Methods: Volunteer participants were given detailed information and then explanations were made to help them understand the research questions. The A and B Personality Inventory, the Beck Anxiety Test and the Self-Reported Bruxism Questionnaire were administered to the participants. This process was carried out face-to-face and the participants were allowed to answer the questions in a comfortable environment without writing their names. Descriptive statistics and Pearson chi-square test were used. The probability level for statistical significance was set as α = 0.05. Results: The A and B Personality Inventory, the Beck Anxiety Test and the Self-Reported Bruxism Questionnaire were administered to the participants. 30% of students are Type A and 70% are Type B. Sleep and awake bruxism was statistically more prevalent in female participants (p=0.017; p=0.012). There was no statistically significant relationship between sleep and awake bruxism and anxiety and personality types (p>0.05). Conclusions: Overall, this study of pre-clinical dental students reveals that the student population has varying levels of anxious and type B personality traits. However, in this group of students, no significant relationship was found between sleep and awake bruxism and personality type and anxiety levels.

Anahtar Kelimeler

• dentistry
• preclinical
• anxiety
• personality
• bruxism

Kaynakça

1. Çulhaoğlu AK, Kiliçarslan MA, Deniz KZ. Diş hekimliğinde uzmanlik sinavinin farkli eğitim seviyelerdeki algi ve tercih durumlarinin değerlendirilmesi. Atatürk Univ Diş Hekim Fak Derg 2021;31(3):420-426.
2. Dörter C, Karaduman İ, Yaman B. Dişhekimliği öğrencileri arasinda dişhekimliği eğitimi stresinin belirlenmesi. J Istanb Univ Fac Dent 2010;44(2):63-74.
3. Santrock JW. Yaşam boyu gelişim. Ankara: Nobel Yayıncılık (Türkçe Çeviri:, Ed: Galip YÜKSEL) Ankara. 2012.
4. Afshar H, Roohafza HR, Keshteli AH, Mazaheri M, Feizi A, et al. The association of personality traits and coping styles according to stress level. J Res Med Sci 2015;20(4):353-358.
5. Clark GT, Ram S. Four oral motor disorders: bruxism, dystonia, dyskinesia and drug-induced dystonic extrapyramidal reactions. Dent Clin North Am 2007;51(1):225-243.
6. Lavigne GJ, Khoury S, Abe S, Yamaguchi T, Raphael K. Bruxism physiology and pathology: an overview for clinicians. J Oral Rehabil 2008;35(7):476-494.
7. Sener S, Karabekiroglu S, Ünlü N. Genç yetiskin bireylerde bruksizm farkindaligi ve iliskili degisik faktörlerin degerlendirilmesi. Cumhur Dent J 2014;17(4):361.
8. de la Hoz-Aizpurua JL, Díaz-Alonso E, LaTouche-Arbizu R, Mesa-Jiménez J. Sleep bruxism. Conceptual review and update. Med Oral Patol Oral Cir Bucal 2011;16(2):231-238. Shetty S, Pitti V, Satish Babu CL, Surendra Kumar GP, Deepthi BC. Bruxism: a literature review. J Indian Prosthodont Soc 2010;10(3):141-148.

9. Pingitore G, Chrobak V, Petrie J. The social and psychologic factors of bruxism. J Prosthet Dent 1991;65(3):443-446.
10. Muntingh AD, van der Feltz-Cornelis CM, van Marwijk HW, Spinhoven P, Penninx BW et al. Is the Beck Anxiety Inventory a good tool to assess the severity of anxiety? A primary care study in the Netherlands Study of Depression and Anxiety (NESDA). BMC Fam Pract 2011;4;12:66.
11. Atkinson R, Atkinson RC, Hilgard ER. Psikolojiye giriş II. Sosyal Yayınlar, İstanbul. 1995:581-4.
12. Turcio KH, de Moraes-Melo-Neto CL, de Caxias FP, Goiato MC, Dos Santos DM, et al. Relationship of excessive daytime sleepiness with bruxism, depression, anxiety, stress, and sex in odontology students - A cross sectional study. J Clin Exp Dent 2022;14(6):464-470.
13. Kaya M, Köroğlu A, Şahin O. The Relationship of Psychological Status and Sociodemographic Factors with Bruxism Among Undergraduate Dental Students: A National Survey. Niger J Clin Pract 2022:25:944-950.
14. Yıldırım B, Kırarslan Karagoz O, Tekeli Simsek A, Koca C, Cicek MF. Associations between self-reported bruxism, sleep quality, and psychological status among dental students in Turkey. Cranio. 2024;42(1):63-68. Kirarslan Karagoz O, Yildirim B, Tekeli Simsek A, Koca CG, Igneci M. Possible sleep and awake bruxism, chronotype profile and TMD symptoms among Turkish dental students. Chronobiol Int 2021;38(9):1367-1374. https://www.tdb.org.tr/icerik_goster.php?Id=3506
15. Semiz BB. A ve B tipi kişilik özelliklerine göre tüketicilerin plansız, kompülsif ve hedonik satın alma davranışlarının araştırılması. Pazarlama İçgörüsü Üzerine Çalışmalar 2017;1:13-22.
16. Beck AT, Epstein N, Brown G, Steer RA. An inventory for measuring clinical anxiety: psychometric properties. J Consult Clin Psychol 1988;56(6):893-897.
17. Lobbezoo F, Ahlberg J, Raphael KG, Wetselaar P, Glaros AG et al. International consensus on the assessment of bruxism: Report of a work in progress. J Oral Rehabil 2018;45(11):837-844.
18. Botelho J, Machado V, Proença L, Rua J, Martins L et al. Relationship between self-reported bruxism and periodontal status: Findings from a cross-sectional study. J Periodontol 2020;91(8):1049-1056.
19. Acartürk M. Diş hekimliği öğrencilerinin restoratif diş tedavisi preklinik uygulama dersine bakış açıları ve stres seviyelerinin değerlendirilmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi 2023;13:219-224.
20. Ayar MK. Diş hekimliği Öğrencilerinin İlk Restoratif Diş Hekimliği Kliniklerinde Stres Düzeyinin Biruni Ünıversitesi’nde Değerlendirilmesi. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2019;4:770-774.
21. Basudan S, Binanzan N, Alhassan A. Depression, anxiety and stress in dental students. Int J Med Educ 2017;24;8:179-186.
22. Stormon N, Ford PJ, Kisely S, Bartle E, Eley DS. Depression, anxiety and stress in a cohort of Australian dentistry students. Eur J Dent Educ 2019;23(4):507-514.
23. Bathla M, Singh M, Kulhara P, Chandna S, Aneja J. Evaluation of anxiety, depression and suicidal intent in undergraduate dental students: A cross-sectional study. Contemp Clin Dent 2015;6:215-222.
24. Uma U, Fongpisuttikul P, Padungpipatbawon P, Luyapan P. Prevalence, awareness, and management of bruxism in Thai dental students: A cross-sectional study. Cranio 2021;13:1-7.
25. Turcio KH, de Moraes-Melo-Neto CL, de Caxias FP, Goiato MC, Dos Santos DM et al. Relationship of excessive daytime sleepiness with bruxism, depression, anxiety, stress, and sex in odontology students-A cross sectional study. J Clin Exp Dent 2022;14:464-470.
26. Manfredini D, Winocur E, Guarda-Nardini L, Paesani D, Lobbezoo F. Epidemiology of bruxism in adults: a systematic review of the literature. J Orofac Pain 2013;27(2):99-110.
27. Gungormus Z, Erciyas K. Evaluation of the relationship between anxiety and depression and bruxism. J Int Med Res 2009;37(2):547-50.
28. Durna U. Stres, A ve B tipi kişilik yapısı ve bunlar arasındaki ilişki üzerine bir araştırma. Yönetim ve Ekonomi Dergisi 2004;11(1):191-206.
29. Rodriguez KD, Bartoloni JA, Hendricson WD. Is Dental Students' Clinical Productivity Associated with Their Personality Profile? J Dent Educ 2017;81(12):1436-1443.
30. Wolf TG, Speyer VFS, Peter B. "How obsessive are dentists?"--A personality styles & disorder inventory based prospective, controlled study. J Dent 2022;124:104217.
31. Wu S, Miao D, Zhu X, Luo Z, Liu X. Personality types of Chinese dental school applicants. J Dent Educ 2007;71(12):1593-1598.
32. Ihm JJ, Park BY, Lee G, Jin BH. Transfer students' personality types and their academic performance in a graduate-entry dental school. Korean J Med Educ 2012;24(3):241-246.
33. Sonkar J, Bense S, ElSalhy M. Factors affecting pre-doctoral dental students' selection of advanced dental education: A cross-sectional study. J Dent Educ 2020;84(12):1388-1398.
34. American Dental Education Association. Common personality traits. Accessed 9 Nov. 2017.
35. Fidan Y, Bayraktar O. A ve B tipi kişilik yapısına sahip yöneticilerin yaşam tarzları ve stres ilişkisi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi2022;8(2):393-408.
36. Manfredini D, Lobbezoo F. Role of psychosocial factors in the etiology of bruxism. J Orofac Pain 2009;23(2):153-166.
37. Montero J, Gómez-Polo C. Personality traits and dental anxiety in self-reported bruxism. A cross-sectional study. J Dent 2017;65:45-50.