TR
EN
Perioperatif Dönemde Frailty ve Anestezi Yönetimine Etkileri
Öz
Amaç: Yaşlı nüfusun artışıyla birlikte cerrahi girişim geçiren frail (kırılgan) hasta sayısı giderek artmaktadır. Frailty, azalmış fizyolojik rezerv ve stresörlere karşı yetersiz adaptasyon ile karakterize olup, perioperatif dönemde morbidite ve mortalite açısından önemli bir belirleyicidir. Bu derlemenin amacı, frailty kavramını, patofizyolojik temellerini, değerlendirme araçlarını ve frailty’nin perioperatif anestezi yönetimi üzerindeki etkilerini güncel literatür ışığında incelemektir.
Yöntem: Bu derleme, PubMed ve ilgili kılavuz kaynakları kullanılarak yapılan güncel literatür taramasına dayanmaktadır. Frailty tanımı, patofizyolojisi, değerlendirme ölçekleri, perioperatif riskler, anestezi yönetimi, postoperatif deliryum ve nörokognitif bozukluklar ile uluslararası kılavuz önerileri ele alınmıştır. Çalışmaya derleme, sistematik derleme, meta-analiz ve kılavuz niteliğindeki yayınlar dahil edilmiştir.
Bulgular: Literatür, frailty varlığının postoperatif komplikasyonlar, uzamış hastanede yatış süresi, yoğun bakım gereksinimi, fonksiyonel bağımsızlık kaybı, deliryum ve mortalite ile güçlü şekilde ilişkili olduğunu göstermektedir. Frail hastalarda anestezik ajanlara duyarlılık artmakta, hemodinamik dalgalanmalara tolerans azalmakta ve postoperatif nörokognitif komplikasyon riski yükselmektedir. Clinical Frailty Scale ve FRAIL ölçeği gibi hızlı tarama araçları, perioperatif risk öngörüsünde pratik ve etkili yöntemler olarak öne çıkmaktadır. Uluslararası kılavuzlar, frailty’nin perioperatif bakımın tüm aşamalarına entegre edilmesini önermektedir.
Sonuç: Frailty, perioperatif dönemde hasta güvenliği ve klinik sonuçlar açısından kritik öneme sahip bir klinik durumdur. Anestezi pratiğinde frailty’nin sistematik olarak değerlendirilmesi, risk sınıflamasının iyileştirilmesine ve bireyselleştirilmiş perioperatif yönetim stratejilerinin geliştirilmesine olanak tanır. Multidisipliner yaklaşım, prehabilitasyon ve deliryum önleyici stratejiler, frail hastalarda daha iyi klinik sonuçlar elde edilmesinde temel unsurlar olarak öne çıkmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Bu çalışmanın hazırlanması ve yayımlanması sürecinde herhangi bir kurum veya kuruluştan finansal destek alınmamıştır.
Etik Beyan
Bu çalışma bir derleme olup, insan veya hayvan katılımcılar üzerinde herhangi bir girişim, veri toplama ya da deneysel işlem içermemektedir. Bu nedenle etik kurul onayı ve bilgilendirilmiş onam gerekmemektedir.
Teşekkür
Bu çalışmada teşekkür edilmesi gereken herhangi bir kişi veya kurum bulunmamaktadır
Kaynakça
- Clegg A, Young J, Iliffe S, Rikkert MO, Rockwood K. Frailty in elderly people. Lancet. 2013;381(9868):752-762. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(12)62167-9
- Hoogendijk EO, Afilalo J, Ensrud KE, Kowal P, Onder G, Fried LP. Frailty: implications for clinical practice and public health.Lancet. 2019;394(10206):1365-1375. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(19)31786-6
- Kim DH, Rockwood K. Frailty in older adults. N Engl J Med. 2024;390(13):1223-1235.
- Dent E, Martin FC, Bergman H, Woo J, Romero-Ortuno R, Walston JD. Management of frailty: opportunities, challenges, and future directions. Lancet. 2019;394(10206):1376-1386. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(19)31785-4
- Rockwood K, Song X, MacKnight C, Bergman H, Hogan DB, McDowell I, et al. A global clinical measure of fitness and frailty in elderly people. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2005;60(10):1355-1361. https://doi.org/10.1503/cmaj.050051
- Fried LP, Tangen CM, Walston J, Newman AB, Hirsch C, Gottdiener J, et al. Frailty in older adults: evidence for a phenotype. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2001;56(3):M146-M156. https://doi.org/10.1093/gerona/56.3.M146
- Rockwood K, Mitnitski A. Frailty in relation to the accumulation of deficits. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2007;62(7):722-727. https://doi.org/10.1093/gerona/62.7.722
- Makary MA, Segev DL, Pronovost PJ, Syin D, Bandeen-Roche K, Patel P, et al. Frailty as a predictor of surgical outcomes in older patients. J Am Coll Surg. 2010;210(6):901-908. https://doi.org/10.1016/j.jamcollsurg.2010.01.028
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Anesteziyoloji
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
26 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
3 Şubat 2026
Kabul Tarihi
26 Şubat 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 5
APA
Kılbasanlı, S. (2026). Perioperatif Dönemde Frailty ve Anestezi Yönetimine Etkileri. Niğde Tıp Dergisi, 5, 224-239. https://doi.org/10.70846/nigdetip.1880174
AMA
1.Kılbasanlı S. Perioperatif Dönemde Frailty ve Anestezi Yönetimine Etkileri. Niğde Tıp Dergisi. 2026;(5):224-239. doi:10.70846/nigdetip.1880174
Chicago
Kılbasanlı, Seval. 2026. “Perioperatif Dönemde Frailty ve Anestezi Yönetimine Etkileri”. Niğde Tıp Dergisi, sy 5: 224-39. https://doi.org/10.70846/nigdetip.1880174.
EndNote
Kılbasanlı S (01 Mart 2026) Perioperatif Dönemde Frailty ve Anestezi Yönetimine Etkileri. Niğde Tıp Dergisi 5 224–239.
IEEE
[1]S. Kılbasanlı, “Perioperatif Dönemde Frailty ve Anestezi Yönetimine Etkileri”, Niğde Tıp Dergisi, sy 5, ss. 224–239, Mar. 2026, doi: 10.70846/nigdetip.1880174.
ISNAD
Kılbasanlı, Seval. “Perioperatif Dönemde Frailty ve Anestezi Yönetimine Etkileri”. Niğde Tıp Dergisi. 5 (01 Mart 2026): 224-239. https://doi.org/10.70846/nigdetip.1880174.
JAMA
1.Kılbasanlı S. Perioperatif Dönemde Frailty ve Anestezi Yönetimine Etkileri. Niğde Tıp Dergisi. 2026;:224–239.
MLA
Kılbasanlı, Seval. “Perioperatif Dönemde Frailty ve Anestezi Yönetimine Etkileri”. Niğde Tıp Dergisi, sy 5, Mart 2026, ss. 224-39, doi:10.70846/nigdetip.1880174.
Vancouver
1.Seval Kılbasanlı. Perioperatif Dönemde Frailty ve Anestezi Yönetimine Etkileri. Niğde Tıp Dergisi. 01 Mart 2026;(5):224-39. doi:10.70846/nigdetip.1880174