“TÜRKİYE’NİN GÜÇLÜ EKONOMİYE GEÇİŞ PROGRAMI” VE MAKRO EKONOMİK ETKİLERİNİN ANALİZİ

Process which lived been in global economy at 1990s, had created economic crisis that increasingly became frequent. In this period, it has been influential both foreign economic factors and domestic factors as problems of public banks and financial markets, unsustainable internal debts, structural problems of fiscal system on Turkish economic crisis. Stabilization programs named as “Turkey’s Transition Program: Strengthening The Turkish Economy”(Program for Transition to a Strong Economy – PTSE) has been prepared with a view to overcome these problems, to eliminate unsustainability and lack of confidence, and to constitute infrastructure that aimed at reconstruction of the economy and public management. PTSE was an importance contribution of coalition government regarding political determination and leadership. Taking into consideration distinctive structure of Turkish economy, aims and targets of PTSE, quantitative indicators as growth rate, inflation rate, and balance of current account for 2001-2004 period are important variables for this study’s aims. But, it requires that is examined structurally the program’s macro effects, because PTSE has assertive structural targets. To understand the reform progress of The Central Bank and regulation institutions is considerably important in the global crisis’s process. In this study, firstly it is dealt with fundamental component of PTSE. In second part of the study, PTSE’s macro-economic effects are discussed as structurally and quantitatively and PTSE’s success is questioned.

Küresel ekonomide 1990 sonrası yaşanan süreç, giderek sıklaşan ekonomik kriz döngülerini oluşturmuştur. Aynı dönemde Türkiye ekonomisinde de ortaya çıkan krizler açısından; sürdürülemez iç borç dinamiği, özellikle kamu bankalarının ve finansal piyasaların sağlıksız işleyiş yapısı ve mali sistemin yapısal sorunları gibi içsel faktörler oldukça dikkat çekicidir. “Türkiye’nin Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı” (GEGP) olarak isimlendirilen istikrar programı bu sorunların çözümüne yönelik olarak; güven bunalımını ve istikrarsızlığı süratle ortadan kaldırmak ve bir daha geri dönülmeyecek şekilde kamu yönetiminin ve ekonominin yeniden yapılandırılmasına yönelik altyapının oluşturulması amacıyla ortaya konulmuştur. GEGP; siyasi kararlılık, politik liderlik ve sahiplenme açısından dönemin koalisyon hükümetinin önemli bir katkısını ifade etmektedir. Aynı kararlılığın benzer niteliklere sahip ama farklı istikrar programıyla sürdürülmesi, Türkiye ekonomisini en azından mali/finansal zeminlerde ve özellikle bankacılık sektöründe daha az kırılgan ve istikrarlı kılmıştır. GEGP’nin amaç ve hedefleri dikkate alındığında; büyüme oranları, enflasyon oranları ve cari işlemler dengesi olarak sıralanabilecek sayısal göstergeler, çalışma açısından gerekli veri tabanının oluşturulmasında anlam taşımaktadır. Ancak GEGP’nin yapısal reform hedeflerinin daha iddialı olması; programın makro etkilerinin yapısal olarak incelenmesini gerekli kılmaktadır. Merkez Bankası ve regülasyon kurumlarına ilişkin reform sürecinin anlaşılması; yaşanan küresel finansal kriz sürecinde fazlasıyla anlamlı olmaktadır. Bu nedenle çalışmanın ilk bölümünde GEGP’nin temel unsurları tanımlanması , ikinci bölümde ise gerek sayısal gerek yapısal olarak makro ekonomik etkilerinin tartışılması ve başarı kriterleri açısından GEGP’nin sorgulanması hedeflenmiştir.