Bölgesel Kalkınma Farklılıklarının Giderilmesinde Bir Politika Aracı Olarak Kalkınma Ajansları.

Regional development differences cause many social, environmental and economic problems in Turkey and in the other countries. This situation makes people lose their confidence to state authority’s justice. From that view it makes sense that Turkey’s terrorist problem has appeared in the East and South East territories of the country. For instance Istanbul’s regional GDP amount is almost 42 times higher than the total amount of Agrı, Ardahan, Igdır and Kars provinces. The regional development agency model is suggested to all nominee and member countries by the European Union. Also in our country, It is seen that the development agencies have been started to establish via public managements in various provinces since the negotiations had started. The GDP growth of Turkey’s most developed region is aproximately 35 times higher than the least between 1996-2000 years. In Poland that has been implementing the regional development agency model and have similarities concerning socio-economic structure, the GDP growth is only about 12 times higher than the least developed region between the same years. In Mazowieckie, that is the most developed region of Poland is one of the regions that has the lowest unemployment rate between 2006-2008 years. This rate decreased from 12.3% to 6% between those years. But in Turkey there is not such a difference in TR10 region’s unemployment rate. That ratio of that region is 9.9% in 2008.

Gerek dünyanın diğer ülkelerinde, gerekse de Türkiye’de bölgesel gelişmişlik farkları önemli sosyal, çevresel ve ekonomik sorunlara yol açmaktadır. Türkiye’de oluşan bölgesel gelişmişlik farkları, az gelişmiş yörelerde yaşayan insanların devlet otoritesinin adaletine olan güvenini azaltmaktadır. Bu açıdan bakıldığında Türkiye’deki terör sorununun Doğu ve Güney Doğu Anadolu bölgelerimizde ortaya çıkması manidardır. Örneğin Türkiye’nin en gelişmiş ili olan İstanbul’un bölgesel Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) değeri; Ağrı, Ardahan, Iğdır ve Kars illerinin sahip olduğu toplam GSYH değerinden yaklaşık 42 kat fazladır. Kalkınma ajansları modeli Avrupa Birliği (AB) tarafından tüm aday ve üye ülkelere bölgesel kalkınma farklılıklarının giderilmesinde zorunlu bir politika aracı olarak önerilmektedir. Ülkemizde AB müzakerelerinin başladığı dönemden bu yana çeşitli illerdeki yerel yönetimler aracılığıyla kalkınma ajanslarının kurulmaya başlandığı ve sayılarının giderek arttığı görülmektedir. Ülkemizde 1996-2000 yılları arasında en gelişmiş bölgede GSYH artışı, en az gelişmiş bölgeye göre yaklaşık 35 kat yüksektir. Buna karşın, 1993’den beri kalkınma ajansları modelini uygulayan ve ülkemizle benzer sosyo-ekonomik özellikler taşıyan Polonya’da aynı nitelikteki bölgeler incelendiğinde fark yaklaşık 12 kattır. Polonya’nın en gelişmiş bölgesi olan Mazowieckie, 2006-2008 yılları itibariyle en düşük işsizlik oranlarına sahip bölgelerden biridir. Bölgede 2006 yılında %12.3 olan işsizlik oranı 2008 yılında %6’ya düşmüştür. Fakat Türkiye’nin en gelişmiş bölgesi olan TR10’un işsizlik oranlarına bakıldığında önemli bir değişikliğin olmadığı, bölgede 2008 yılında işsizlik oranının %9.9 olduğu görülmektedir.