MİLLİYETÇİ MUHAFAZAKÂR KESİMİN ÖNEMLİ KİLOMETRE TAŞLARINDAN GALİP ERDEM VE ONUN KALEMİNDEN ÖĞRENCİ OLAYLARI

Öz

Batı ülkelerinde bilhassa 1960’lı yıllarda boy gösteren öğrenci olayları kapitalist ülkeler başta olmak üzere hızlıca tüm dünyada kendini hissettirmiştir. Söz konusu ülkelerden yalnızca biri olan Türkiye’de ise bu süreç kısa süre sonra siyasallaşarak öğrencilerin sağ ve sol olarak örgütlenmelerine neden olmuş, devrim etrafında sosyalizmin gerçekleştirilmesini arzulayanlarla milliyetçi kesim karşılıklı bir mücadelenin içine çekilmiştir. Çalışmada milliyetçi muhafazakâr kitlenin takip ettiği önemli ideolog düşünür olan Galip Erdem’in 1968-1971 ve 1973-1976 arasında gerçekleşen öğrenci olaylarının şiddet içeren hallerinin nedenlerinin ve bunların nasıl bertaraf edileceğine yönelik çözüm önerilerini sunduğu “Devlet” gazetesindeki 26 makaleden oluşan yazı dizisi incelenmiştir. Böylece milliyetçi muhafazakâr kesiminin öğrenci olaylarını nasıl algılandığının ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Bu makaleler nitel içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiş, “ideolojik boyut” ekseninde sınırlandırılmıştır. Erdem’in olaylara bakış açısının; kavganın körü körüne milliyetçi ve sosyalist/marksist/komünist çatışmasıyla değil de bir tarafın devleti yıkmak diğer tarafın korumak için mücadele verdiğinin bilinmesi gerektiği ile bu durumun millete tarafsızca açıklanmamasının “milli birlik ve bütünlüğe” zarar vereceği düşüncesi etrafında şekillendiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Galip Erdem
• Öğrenci Olayları
• Sosyalizm/Marksizm
• Milliyetçilik

GALIP ERDEM AND THE STUDENT EVENTS FROM HIS PEN, ONE OF THE IMPORTANT MILESTONES OF THE NATIONALIST CONSERVATIVE SECTION

Öz

Student unrest, which emerged in Western countries especially in the 1960s, quickly made itself felt all over the world, especially in capitalist countries. In Turkey, which is only one of the countries in question, this process soon became politicized, causing students to organize as right and left, and those who desired the realization of socialism around the revolution and the nationalist segments were drawn into a mutual struggle. In this study, a series of 26 articles in the newspaper "Devlet", in which Galip Erdem, an important ideologist followed by the nationalist conservative masses, presented the reasons for the violent student protests that took place between 1968-1971 and 1973-1976 and offered suggestions for how to eliminate them, was examined. These articles were analyzed using the qualitative content analysis method and were limited along the axis of “ideological dimension”. It has been determined that Erdem's perspective on the events is shaped around the idea that the fight is not about blind nationalist and socialist/marxist/communist conflict, but rather that it should be known that one side is fighting to destroy the state and the other side is fighting to protect it, and that not explaining this situation to the nation impartially would harm "national unity and integrity."

Anahtar Kelimeler

• Galip Erdem
• Student Protests
• Marxism/Socialism
• Nationalism

Kaynakça

1. Alper, E. (2009). Student Movement in Turkey From A Global Perspective (1960-1971), (Yayımlanmamış) Doktora Tezi, İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü.
2. Arcayürek, C. (1986). 12 Eylül’e Koşar Adım (Kasım 1979-Nisan 1980). Ankara: Bilgi Yayınları.
3. Ahmad, F. (2010). Demokrasi Sürecinde Türkiye 1945-1980. İstanbul: Hil Yayınları.
4. Ahmad, F. (2011). Modern Türkiye’nin Oluşumu. İstanbul: Kaynak Yayınları.
5. Aydemir, S. S. (2014). “12 Mart 1971 Askeri Muhtırasına Giden Süreçte Üniversite Olayları”, Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 3(5), 43-51.
6. Aydın, S. (2023). Bir Türk Münevveri, Galip Erdem’de Milliyetçilik ve Siyaset Meselesi, (Yayımlanmamış) Yüksek Lisans Tezi, Kütahya: Dumlupınar Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
7. Ayvaz, Z. (2023). Galip Erdem’de Milliyetçilik, (Yayımlanmamış) Doktora Tezi, Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
8. Aziz, A. (2015). Sosyal Bilimlerde Araştırma ve Yöntem Teknikleri. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim Danışmanlık.

9. Bakındı, M. (2001). 1970–1980 Yılları Arası Türkiye’de Üniversite Öğrenci Olayları, (Yayımlanmamış) Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Hacettepe Üniversitesi.
10. Baykal, S. (2023). Galip Erdem ve Devlet Gazetesi, Şahin A. (haz.) içinde, Galip Erdem Adanmış Bir Ruh -Hayatı, Mücadelesi ve Eserleri, İstanbul: Ötüken Neşriyat, 316-347.
11. Carlisle, R. (2005). Introduction, R. Carlisle (ed.) içinde, Encyclopedia of Politics: The Left and The Right: Volume 1: The Left, Sage Publications, Inc, vii-ix.
12. Cumhuriyet Ansiklopedisi (2005). 1961-1980, Ersel, H. , Kuyaş A. , Oktay, A. , Tunçay, M. (haz.), III, İstanbul.
13. Çakır, O. (2012). “Türk Milliyetçiliğine Adanan Bir Ömür: Galip Erdem’in Fikir Hayatından Kesitler”, Türk Yurdu, (295), 484-504.
14. Çakır, O. (2022). Adı Devlet Olsun: Devletli Yıllar. İstanbul: Ötüken Yayınevi.
15. Çavdar, T. (1996). Türkiye’nin Demokrasi Tarihi, 1950-1995. Ankara: İmge Yayımevi.
16. Demirel, T. (2004). Adalet Partisi. İstanbul: İletişim Yayınları.
17. Eroğul, C. (2013), Çok Partili Düzenin Kuruluşu: 1945-1971, Shick, İ. C. ve Tonak, E. A. (der.). İstanbul: Belge Yayınları. Erim, N. (2005). 12 Mart Hatıralarım. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
18. Erken, A. (2014). “Örgüt ve Strateji: 1965-1980 Arasında Milliyetçi Hareket Partisi”, İnsan & Toplum, 4(7), 135-163. Erdem, G. (2018). Milliyetçilik ve Sosyalizm Üzerine Mektuplar. İstanbul: Ötüken Yayınevi.
19. Eren, N. (2023). “Devlet Gazetesi Bağlamında Galip Erdem’in Milliyetçiliğe Bakışı”, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(49), 295-315.
20. Feyizoğlu, T. (2011). Sinan Nurhak Dağlarından Sonsuzluğa. İstanbul: Alfa Yayınları.
21. Feyizoğlu, T. (2005). Fırtınalı Yıllarda Ülkücü Hareket. İstanbul: Ozan Yayıncılık.
22. Geray, H. (2004). Toplumsal Araştırmalarda Nicel ve Nitel Yöntemlere Giriş. Ankara: Siyasal Kitabevi.
23. Gürses, F. ve Gürses, H. B. (1997). Dünya’da ve Türkiye’de Gençlik. İstanbul: Toplumsal Dönüşüm Yayınları.
24. Gürgür, N. (2021). Yüzyıldan Yüzyıla. İstanbul: Ötüken Yayınları.
25. Heywood A. (2014). Siyasi İdeolojiler. Bayram, A. K. vd. (çev.). Ankara: Adres Yayınları.
26. Höke, E. (1989). 1960’lardan 1980’e Gençlik ve Mücadelesi. İstanbul: Simge Yayınevi.
27. Kabacalı, A. (2007). Türkiye’de Gençlik Hareketleri. İstanbul: Gürer Yayınları.
28. Karadeniz, H. (1995). Olaylı Yıllar ve Gençlik. İstanbul: Belge Yayınları.
29. Kışlalı, A. T. (1974). Öğrenci Ayaklanmaları. Ankara: Bilgi Yayınevi.
30. Köknel, Ö. (1970). Türk Toplumunda Bugünün Gençliği. İstanbul: Bozak Matbaası.
31. Kösoğlu, N. (2016). Galip Erdem. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
32. Lenin, V. L. (2003). Ne Yapmalı? Hareketimizin Can Alıcı Sorunları. İstanbul: Eriş Yayınları.
33. Marcuse, H. (1998). “Yeni Baskı Döneminde Hareket: Bir Değerlendirme”, Cogito, (14), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
34. Mardin, Ş. (1993). İdeoloji. İstanbul: İletişim Yayıncılık.
35. Marx, K. ve Engels, F. (1974). German Ideology. London: Lawrence and Wishart.
36. Neziroğlu, İ. ve Yılmaz, T. (2015). TBMM Koalisyon Hükûmetleri, Protokolleri, Hükûmet Programları ve Genel Kurul Görüşmeleri, (1), TBMM Basımevi.
37. Oktay, O. (2013). Kendini Unutan Adam. Boyut Matbaacılık.
38. Sülker Yılmaz, T. (1997). Türkiye’de Gençlik Hareketleri. İstanbul: Toplumsal Dönüşüm Yayınları.
39. Şahin, A. (2024). Galip Erdem Adanmış Bir Ruh -Hayatı, Mücadelesi ve Eserleri. İstanbul: Ötüken Yayınları.
40. Tezcan, M. (1969). Memleketimizde Yükseköğrenim Kurumlarında Öğrenci Hareketleri ve Ortaya Çıkardığı Sorunlar. 1968 Yılı Öğrenci Hareketleri (Dünyada ve Türkiye’de). Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları.
41. Yıldırım, A. (1997). FKF Dev-Genç Tarihi Belgelerle Bir Dönemin Serüveni. Ankara: Doruk Yayınları.
42. Yalçın, A. K. (2023). “Galip Erdem’in Hayatı ve Kişiliği (1930-1997)”, International Journal of Economics, Politics, Humanities & Social Sciences, 6(2), 133-146.
43. Yıldırım, A. (1997). FKF Dev-Genç Tarihi. Ankara: Doruk Yayınları.
44. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
45. Zürcher, E. J. (2003). Modernleşen Türkiye’nin Tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.
46. Erdem, G. (1969). “Mektuplar/Ön Seçim Sohbeti”, Devlet, (20), 5.
47. Erdem, G. (1969). “Mektuplar/Seçim Hatıralarından”, Devlet, (29), 5.
48. Metin, İ. (1975). “Niçin Dövüşüyorlar?/Giriş”, Devlet, (304), 12.
49. Metin, İ. (1975). “Niçin Dövüşüyorlar/CHP’li Seçmenler Partilerinin Komünistleri Koruduklarına Emin Olsalardı, Milyonlar Ne Kelime Beş Yüz Bin Oy Bile Vermezlerdi”, Devlet, (305), 12.
50. Metin, İ. (1975). “Niçin Dövüşüyorlar/CHP, Kavganın Taraflarından Biridir. İktidar Olduğunda Olayların Önlenmesi Mümkün Değildir”, Devlet, (308), 12.
51. Metin, İ. (1975). “Niçin Dövüşüyorlar?/Yetkililer ve Vatandaşlar Kavgacıları Oldukları Gibi Tanımak Zorundadır”, Devlet, (309), 11.
52. Metin, İ. (1975). “Niçin Dövüşüyorlar?/İlk Zamanlar Fikir Sahasında Başlayan Kavga, Komünistler Tarafından Silahlı Hale Dönüştürüldü”, Devlet, (310), 11.
53. Metin, İ. (1975). “Niçin Dövüşüyorlar?/Ülkücülerin Komünistler Karşısında Ezilmeyişlerinin Sebebi, İnandıkları Yolda Ölümü Hiçe Saymalarıdır”, Devlet, (312), 12.
54. Metin, İ. (1975). “Niçin Dövüşüyorlar?/Kavga Gençler Arasında Değil, Ülkücülerle Millet Düşmanı Teşkilatlar Arasında Cereyan Etmektedir”, Devlet, (313), 12.
55. Metin, İ. (1975). “Kavga Nasıl Önlenir?/Ülkü Ocakları İçin Vatansever Gençler Diyen Tek Cumhurbaşkanı Sunay’dır”, Devlet, (318), 12.
56. Metin, İ. (1975). “Kavga Nasıl Önlenir?/AP, 1968-71 Döneminde Kavgayı Küçümsemiştir”, Devlet, (321), 12.
57. Metin, İ. (1976). “Kavga Nasıl Önlenir?/Ülkücüler, Görüşlerini Paylaşmamalarına Rağmen AP ile Çatışmamışlardır”, Devlet, (323), 12.
58. Metin, İ. (1976). “Kavga Nasıl Önlenir?/Demokrat Parti Yöneticileri CHP Mektebinin Yetiştirdiği Siyasetçilerdir”, Devlet, (324), 12.
59. Metin, İ. (1976). “Kavga Nasıl Önlenir?/Milliyetçiler Derneğinin Kapatılması”, Devlet, (325), 12.
60. Metin, İ. (1976). “Kavga Nasıl Önlenir?/27 Mayıs’tan Önce Gençliğin Durumu”, Devlet, (326), 12.