Araştırma Makalesi

HİSSE SENEDİ GETİRİLERİNDE EŞİKLİ REJİM DEĞİŞİMLERİNİN DOĞRUSAL OLMAYAN ANALİZİ: SETAR MODELİ UYGULAMASI

Cilt: 13 Sayı: 2 31 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

HİSSE SENEDİ GETİRİLERİNDE EŞİKLİ REJİM DEĞİŞİMLERİNİN DOĞRUSAL OLMAYAN ANALİZİ: SETAR MODELİ UYGULAMASI

Öz

Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın politika faiz oranının BIST 100 endeksi üzerindeki asimetrik etkisini analiz etmektedir. Doğrusal modellerin yetersiz kaldığı durumlarda, faiz oranlarının hisse senedi getirileri üzerindeki doğrusal olmayan etkilerini tespit etmek amacıyla iki rejimli Self-Exciting Threshold Autoregressive (SETAR) modeli kullanılmıştır. Analiz, 2012 Aralık - 2025 Mayıs dönemine ait aylık verilerle gerçekleştirilmiştir. Modelde bağımlı değişken BIST 100 getirisi, bağımsız değişken politika faizi ve kontrol değişken olarak döviz kuru getirisi yer almıştır. Tahmin sonucunda politika faizinin %17,5 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bir eşik değer olduğu tespit edilmiştir. Faiz oranının bu eşik değerin altında ya da üstünde olması, BIST 100 getirileri üzerinde farklı etkilere neden olmaktadır. Bulgular, düşük faiz rejiminde hisse senedi getirilerinin daha yüksek ve oynak olduğunu göstermektedir. Çalışma, gelişmekte olan piyasalar için faiz oranlarının eşik bazlı etkilerini ortaya koyarak literatüre metodolojik ve ampirik katkılar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acatrinei, M. C. ve Caraiani, P. (2011). Modeling and forecasting the dynamics in romanian stock market indices using threshold models. Journal for Economic Forecasting, 14(2), 42–54.
  2. Alzoubi, M. (2022). Stock market performance: Reaction to interest rates and inflation rates. Banks and Bank Systems, 17(2), 189. https://doi.org/10.21511/bbs.17(2).2022.16
  3. Ani, C. L., Egwoh, A. Y. ve Hassan, U. M. (2020). Application of self-exciting threshold autoregressive model on exchange rate in Nigeria: A comparative approach. Science World Journal, 15(3), 33–45.
  4. Albulescu, C. T., Tiwari, A. K. ve Kyophilavong, P. (2021). Nonlinearities and chaos: A new analysis of CEE stock markets. Mathematics, 9(7), 707.
  5. Antwi, E., Gyamfi, E. N. ve Kyei, K. A. (2019). Modeling and forecasting Ghana’s inflation rate under threshold models. The Journal of Developing Areas, 53(3). https://doi.org/10.1353/jda.2019.0040
  6. Apergis, N. ve Eleftheriou, S. (2002). Interest rates, ınflation, and stock prices: The case of the Athens stock exchange. Journal of Policy Modeling, 24(3), 231–236. https://doi.org/10.1016/S0161-8938(02)00105-9
  7. Azouagh, N. ve El Melhaoui, S. (2021). Detecting exponential component in autoregressive models: Comparative study between several tests of nonlinearity. Communications in Statistics - Simulation and Computation, 50(11), 3273-3285.
  8. Babangida, J. S. (2023). Nonlinearity in emerging market indices: A comprehensive study of stock exchange market dynamics. Applied Econometrics, 72(4), 23-37. https://doi.org/10.22394/1993-7601-2023-72-23-37

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Zaman Serileri Analizi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

6 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

2 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 13 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Ekim Kocaman, B., & Ağaslan, E. (2025). HİSSE SENEDİ GETİRİLERİNDE EŞİKLİ REJİM DEĞİŞİMLERİNİN DOĞRUSAL OLMAYAN ANALİZİ: SETAR MODELİ UYGULAMASI. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 721-734. https://doi.org/10.52122/nisantasisbd.1759397
AMA
1.Ekim Kocaman B, Ağaslan E. HİSSE SENEDİ GETİRİLERİNDE EŞİKLİ REJİM DEĞİŞİMLERİNİN DOĞRUSAL OLMAYAN ANALİZİ: SETAR MODELİ UYGULAMASI. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;13(2):721-734. doi:10.52122/nisantasisbd.1759397
Chicago
Ekim Kocaman, Bade, ve Erkan Ağaslan. 2025. “HİSSE SENEDİ GETİRİLERİNDE EŞİKLİ REJİM DEĞİŞİMLERİNİN DOĞRUSAL OLMAYAN ANALİZİ: SETAR MODELİ UYGULAMASI”. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 13 (2): 721-34. https://doi.org/10.52122/nisantasisbd.1759397.
EndNote
Ekim Kocaman B, Ağaslan E (01 Aralık 2025) HİSSE SENEDİ GETİRİLERİNDE EŞİKLİ REJİM DEĞİŞİMLERİNİN DOĞRUSAL OLMAYAN ANALİZİ: SETAR MODELİ UYGULAMASI. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 13 2 721–734.
IEEE
[1]B. Ekim Kocaman ve E. Ağaslan, “HİSSE SENEDİ GETİRİLERİNDE EŞİKLİ REJİM DEĞİŞİMLERİNİN DOĞRUSAL OLMAYAN ANALİZİ: SETAR MODELİ UYGULAMASI”, Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 13, sy 2, ss. 721–734, Ara. 2025, doi: 10.52122/nisantasisbd.1759397.
ISNAD
Ekim Kocaman, Bade - Ağaslan, Erkan. “HİSSE SENEDİ GETİRİLERİNDE EŞİKLİ REJİM DEĞİŞİMLERİNİN DOĞRUSAL OLMAYAN ANALİZİ: SETAR MODELİ UYGULAMASI”. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 13/2 (01 Aralık 2025): 721-734. https://doi.org/10.52122/nisantasisbd.1759397.
JAMA
1.Ekim Kocaman B, Ağaslan E. HİSSE SENEDİ GETİRİLERİNDE EŞİKLİ REJİM DEĞİŞİMLERİNİN DOĞRUSAL OLMAYAN ANALİZİ: SETAR MODELİ UYGULAMASI. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;13:721–734.
MLA
Ekim Kocaman, Bade, ve Erkan Ağaslan. “HİSSE SENEDİ GETİRİLERİNDE EŞİKLİ REJİM DEĞİŞİMLERİNİN DOĞRUSAL OLMAYAN ANALİZİ: SETAR MODELİ UYGULAMASI”. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 13, sy 2, Aralık 2025, ss. 721-34, doi:10.52122/nisantasisbd.1759397.
Vancouver
1.Bade Ekim Kocaman, Erkan Ağaslan. HİSSE SENEDİ GETİRİLERİNDE EŞİKLİ REJİM DEĞİŞİMLERİNİN DOĞRUSAL OLMAYAN ANALİZİ: SETAR MODELİ UYGULAMASI. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Aralık 2025;13(2):721-34. doi:10.52122/nisantasisbd.1759397

Cited By

Nişantaşı Üniversitesi kurumsal yayınıdır.