ALGILANAN YÖNETİCİ DESTEĞİ VE ÖRGÜTSEL MUHALEFET DÜZEYİNİN ÇALIŞANIN SÜRDÜRÜLEBİLİR PERFORMANSI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Yıl 2025, Cilt: 13 Sayı: 2, 975 - 991, 31.12.2025

Ahmet Erkasap

https://doi.org/10.52122/nisantasisbd.1799148

https://izlik.org/JA35BK97XK

Öz

Bu araştırmanın amacı, örgütlerde algılanan yönetici desteği ve örgütsel muhalefet düzeylerinin çalışanların sürdürülebilir performansları üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışma, farklı sektörlerde görev yapan 400 çalışanın katılımıyla yürütülmüştür. Araştırmada kullanılan ölçeklerin geçerlik ve güvenirlik analizleri sonucunda ölçümlerin istatistiksel olarak uygun olduğu belirlenmiştir. Verilerin analizi kapsamında tanımlayıcı istatistikler, korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular, yöneticilerinden daha yüksek düzeyde destek algılayan çalışanların görevlerini daha planlı, motive ve uzun vadeli biçimde sürdürdüklerini göstermiştir. Benzer şekilde, çalışanların örgüt içinde düşüncelerini açıkça ifade edebildiği, eleştirel ve yapıcı bir iletişim ortamının var olduğu durumlarda performanslarının daha sürdürülebilir hale geldiği tespit edilmiştir. Ayrıca yönetici desteğinin, çalışanların muhalefet davranışlarını daha yapıcı bir biçimde sergilemelerini kolaylaştırdığı görülmüştür. Elde edilen sonuçlar, çalışan performansının yalnızca bireysel özelliklerden değil, aynı zamanda yönetici desteği, örgütsel iklim ve açık iletişim kültürü gibi çevresel faktörlerden de etkilendiğini ortaya koymaktadır. Bu kapsamda çalışma, örgütlerde destekleyici liderlik anlayışının ve demokratik iletişim ortamının geliştirilmesinin, sürdürülebilir performansın sağlanması açısından stratejik bir unsur olduğunu vurgulamaktadır. Bulgular, yöneticiler ve politika yapıcılar için hem kuramsal hem de uygulamaya dönük önemli öneriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Algılanan Yönetici Desteği , Örgütsel Muhalefet , Sürdürülebilir Performans

THE IMPACT OF PERCEIVED SUPERVISOR SUPPORT AND ORGANIZATIONAL DISSENT ON EMPLOYEES' SUSTAINABLE PERFORMANCE

https://izlik.org/JA35BK97XK

Öz

This study aims to analyze the impact of perceived supervisor support and organizational dissent on employees' sustainable performance. The research involved 400 individuals from various areas. The validity and reliability evaluations of the scales employed in the study indicated that the measurements were statistically sound. Descriptive statistics, correlation, and regression analyses were utilized in the data analysis. The results indicated that employees who recognized greater supervisor support executed their responsibilities in a more organized, motivated, and strategic manner. It was similarly observed that employee performance became more sustainable when individuals could articulate their ideas freely within the firm and when an atmosphere of critical and constructive communication prevailed. Moreover, it was noted that supervisor support enhanced employees' capacity to articulate their dissent more constructively. The findings indicated that employee performance is affected by both human traits and environmental influences, including supervisor support, organizational dissent, and a culture of open communication. The study highlights that cultivating a supportive leadership style and a democratic communication atmosphere within businesses is a crucial factor in achieving sustainable performance. The results provide significant theoretical and practical guidance for managers and policymakers

Anahtar Kelimeler

Perceived Supervisor Support , Organizational Dissent , Sustainable Performance

Kaynakça

• Ahmed, U., Majid, A. H. A., & Zin, M. L. M. (2016). Meaningful work and work engagement: A relationship demanding urgent attention. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 6(8), 116–122. https://doi.org/10.6007/IJARBSS/v6-i8/2262
• Ak, M., Yıldırım, H., & Demir, B. (2024). Who can afford to dissent at work? The mediating effect of organizational socialization on the relationship between social capital and organizational dissent. Frontiers in Psychology, 15, 1390527. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1390527
• Aydın Göktepe, E. (2017). Algılanan yönetici desteği ölçeği: Geliştirilmesi, geçerliliği ve güvenilirliği. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 46(0), 31–48.
• Blau, P. M. (1964). Exchange and power in social life. Wiley.
• Burris, E. R. (2012). The risks and rewards of speaking up: Managerial responses to employee voice. Academy of Management Journal, 55(4), 851–875. https://doi.org/10.5465/amj.2010.0562
• Chamberlin, M., Newton, D. W., & LePine, J. A. (2017). A meta-analysis of voice and its promotive and prohibitive forms. Journal of Applied Psychology, 102(3), 682–699. https://doi.org/10.1037/apl0000106
• Chowdhury, S. R., Alam, S. S., & Islam, M. R. (2023). A systematic literature review of green human resource management. Sustainability, 15(9), 7513. https://doi.org/10.3390/su15097513
• Chughtai, A. A. (2016). Servant leadership and follower outcomes. The Journal of Psychology, 150(7), 866–880. https://doi.org/10.1080/00223980.2016.1170657
• Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques (3rd ed.). John Wiley & Sons.
• Çilhoroz, Y., Topaktaş, H., & Işık, M. (2023). Sürdürülebilir performans ölçeğinin Türkçe uyarlaması. İşletme Araştırmaları Dergisi, 15(2), 765–778. https://doi.org/10.20491/isarder.2023.1756
• Dağlı, A. (2015). Örgütsel muhalefet ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(30), 353–370.
• Detert, J. R., & Burris, E. R. (2007). Leadership behavior and employee voice. Academy of Management Journal, 50(4), 869–884. https://doi.org/10.5465/amj.2007.26279183
• Detert, J. R., & Edmondson, A. C. (2011). Implicit voice theories. Academy of Management Journal, 54(3), 461–488. https://doi.org/10.5465/amj.2011.61967925
• Ece, S., & Gültekin, S. (2018). Yönetici desteği ve örgütsel bağlılık. Akademik Bakış, 66, 82–93.
• Edmondson, A. C. (1999). Psychological safety and learning behavior. Administrative Science Quarterly, 44(2), 350–383.
• Eisenberger, R., Huntington, R., Hutchison, S., & Sowa, D. (1986). Perceived organizational support. Journal of Applied Psychology, 71(3), 500–507. https://doi.org/10.1037/0021-9010.71.3.500
• Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (5th ed.). Sage.
• George, D., & Mallery, P. (2010). SPSS for Windows step by step (10th ed.). Pearson.
• Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage.
• Kaiser, H. F. (1974). An index of factorial simplicity. Psychometrika, 39(1), 31–36. https://doi.org/10.1007/BF02291575
• Ji, H., Xu, Q., & Wang, J. (2018). Measuring sustainable employee performance. Sustainability, 10(10), 3711. https://doi.org/10.3390/su10103711
• Karabulut, A., & Seymen, O. (2020). Paternalist liderlik ve algılanan yönetici desteği. ÇOMÜ Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 59–82. https://doi.org/10.31454/usb.776397
• Kassing, J. W. (1998). Development and validation of the organizational dissent scale. Management Communication Quarterly, 12(2), 183–229. https://doi.org/10.1177/0893318998122002
• Kassing, J. W. (2011). Dissent in organizations. Polity Press.
• Kassing, J. W., & Armstrong, T. A. (2002). Examining dissent expression. Management Communication Quarterly, 16(1), 39–65. https://doi.org/10.1177/0893318902161002
• Kerse, G., Soyalın, M., & Karabey, C. N. (2016). Algılanan yönetici desteği ve sanal kaytarma. Aksaray Üniversitesi İİBF Dergisi, 8(4), 100–113.
• Kılıçkaya, F. Y. (2024). Yönetici desteği ile örgütsel muhalefet. Anadolu Üniversitesi İİBF Dergisi, 25(1), 303–325. https://doi.org/10.53443/anadoluibfd.1298478
• Kılınç, S., Yayla, E. N., & Demirtaş, Ö. (2020). Örgütsel mahkumlaşma ve muhalefet. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(4), 1497–1510. https://doi.org/10.21547/jss.756415
• Kim, S. L., & Beehr, T. A. (2018). Empowering leadership. International Journal of Human Resource Management, 29(2), 311–334. https://doi.org/10.1080/09585192.2016.1180315
• Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308
• Kurtessis, J. N., et al. (2017). Perceived organizational support. Journal of Applied Psychology, 102(6), 1144–1163. https://doi.org/10.1037/apl0000181
• Liang, X., Lin, Z., & Wang, Y. (2024). Sustainable HRM and performance. Journal of International Management, 30(4), 100118. https://doi.org/10.1016/j.intman.2024.100118
• Liu, X., Mao, J., Ni, D., & Quan, J. (2024). Supervisor support and performance. Journal of Service Research, 27(4), 785–801. https://doi.org/10.1177/10946705241297298
• Luthans, F., Youssef, C. M., & Avolio, B. J. (2015). Psychological capital and beyond. Oxford University Press.
• Maynes, T. D., & Podsakoff, P. M. (2014). Expanded employee voice behaviors. Journal of Applied Psychology, 99(1), 87–112. https://doi.org/10.1037/a0034284
• Morrison, E. W. (2014). Employee voice and silence. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 1, 173–197. https://doi.org/10.1146/annurev-orgpsych-031413-091328
• Özkara, Z. U., Taş, A., & Aydıntan, B. (2019). Algılanan yönetici desteği ve örgütsel sinizm. OPUS, 12, 101–137. https://doi.org/10.26466/opus.584036
• Paais, M., & Pattiruhu, J. R. (2022). Supervisor support and performance. Administrative Sciences, 12(4), 177. https://doi.org/10.3390/admsci12040177
• Paillé, P., Chen, Y., Boiral, O., & Jin, J. (2014). HRM and environmental performance. Journal of Business Ethics, 121(3), 451–466. https://doi.org/10.1007/s10551-013-1732-0
• Piwowar-Sulej, K. (2023). Leadership styles and sustainable performance. Journal of Cleaner Production, 382, 134600. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.134600
• Polat, Z., & Köse, A. (2024). Algılanan yönetici desteği ve psikolojik sahiplenme. Pamukkale Üniversitesi İABD, 11(1), 222–241. https://doi.org/10.47097/piar.1484116
• Rahmani, D., Shahin, A., & Emami, M. (2023). Virtual organizational dissent. Computers in Human Behavior, 147, 107976. https://doi.org/10.1016/j.chb.2023.107976
• Rhoades, L., & Eisenberger, R. (2002). Perceived organizational support. Journal of Applied Psychology, 87(4), 698–714. https://doi.org/10.1037/0021-9010.87.4.698
• Sezgili, K. (2021). Algılanan örgütsel destek ve muhalefet. Journal of Organizational Behavior Review, 3(2), 207–221.
• Sijbom, R. B. L., et al. (2024). Supervisor support and learning. Human Resource Development International, 27(2), 178–196. https://doi.org/10.1080/13678868.2024.2401302
• Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2019). Using multivariate statistics (7th ed.). Pearson.
• Tangirala, S., & Ramanujam, R. (2012). Manager consultation and voice. Personnel Psychology, 65(2), 251–282. https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.2012.01247.x
• Türkkan, G., & Ülbeği, İ. D. (2022). Algılanan yönetici desteği ve güven. Yönetim ve Ekonomi, 29(4), 661–682. https://doi.org/10.18657/yonveek.1063360
• Uzun, T. (2018). Algılanan örgütsel adalet ve destek. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(4), 776–789.
• Ülkü, G. (2008). Örgütsel adalet ve güven. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi SBE Dergisi, 16(1), 188–208. https://doi.org/10.11616/AbantSbe.237
• Vakola, M., & Bouradas, D. (2005). Organisational silence. Employee Relations, 27(5), 441–458. https://doi.org/10.1108/01425450510611997
• Walumbwa, F. O., et al. (2023). Ethical and sustainable organizations. Journal of Business Ethics, 185(3), 553–569. https://doi.org/10.1007/s10551-022-05212-4
• Yıldırım, A., & Tokgöz, A. (2020). Kayırmacılık algısı ve muhalefet. Alanya Akademik Bakış, 4(3), 541–560. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.688172
• Yıldırım, F. (2008). Algılanan örgütsel destek ölçeği. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 63(4), 111–130. https://doi.org/10.1501/SBFder_0000002072