Ebelik Öğrencilerinde Jinekolojik Kanser Farkındalığı ve Belirleyicileri: Kesitsel Bir Analiz

Öz

Bu çalışma, ebelik öğrencilerinin jinekolojik kanserlere yönelik farkındalık düzeylerini ve bu düzeyi etkileyen sosyodemografik ve eğitimle ilişkili faktörleri incelemek amacıyla yapılmıştır. Kesitsel ve tanımlayıcı tasarımda yürütülen araştırma, 01 Kasım 2025–15 Ocak 2026 tarihleri arasında bir devlet üniversitesinin ebelik bölümünde öğrenim gören 220 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Veriler Kişisel Bilgi Formu ve Jinekolojik Kanserler Farkındalık Ölçeği (JİKFÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde parametrik olmayan testler kullanılmış, anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Öğrencilerin JİKFÖ toplam puan ortalaması 155,88±28,60 olarak bulunmuştur. En yüksek puan “Rutin Kontrol ve Ciddi Hastalık Algısı Farkındalığı” (86,15±17,25), en düşük puan ise “Erken Tanı-Bilgi Farkındalığı” (16,90±3,72) alt boyutunda saptanmıştır. Sınıf düzeyi ile “Risk Farkındalığı” (χ²=18,650; p<0,001), “Erken Tanı-Bilgi Farkındalığı” (χ²=6,177; p=0,046) ve ölçek toplam puanı (χ²=7,069; p=0,029) arasında anlamlı fark bulunmuştur. Gelir durumu iyi olan öğrencilerin korunma alt boyutu ve toplam puanlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,001). Eğitim alan öğrencilerde risk farkındalığı ve toplam puan anlamlı düzeyde yüksektir (p<0,05). Ebelik öğrencilerinin farkındalık düzeyleri genel olarak orta-yüksek bulunmuştur. Özellikle üst sınıf ve eğitim alan öğrencilerde farkındalığın daha yüksek olması, lisans eğitiminin ve yapılandırılmış sağlık eğitiminin önemini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Jinekolojik kanser
• Farkındalık
• Ebelik öğrencileri
• Sağlık eğitimi
• Kesitsel çalışma.

Gynecological Cancer Awareness and Its Determinants Among Midwifery Students: A Cross-Sectional Analysis

Öz

This study was conducted to determine the awareness levels of midwifery students regarding gynecological cancers and to examine the sociodemographic and educational factors affecting this awareness. This cross-sectional and descriptive study was carried out between November 1, 2025 and January 15, 2026 with 220 midwifery students enrolled at a state university. Data were collected using a Personal Information Form and the Gynecological Cancers Awareness Scale (GCAS). Non-parametric tests were used for statistical analyses, and the level of significance was set at p<0.05. The mean total GCAS score was 155.88±28.60. The highest mean score was observed in the “Routine Control and Serious Disease Perception Awareness” subscale (86.15±17.25), whereas the lowest was in the “Early Diagnosis–Information Awareness” subscale (16.90±3.72). Significant differences were found according to grade level in the “Risk Awareness” (χ²=18.650; p<0.001), “Early Diagnosis–Information Awareness” (χ²=6.177; p=0.046), and total scale scores (χ²=7.069; p=0.029). Students with good income levels had significantly higher scores in the prevention subscale and total scale (p<0.001). Students who had received education about gynecological cancers demonstrated significantly higher risk awareness and total scores (p<0.05). Midwifery students demonstrated moderate-to-high levels of awareness. Higher awareness among senior students and those who received education highlights the importance of structured undergraduate education in improving gynecological cancer awareness

Anahtar Kelimeler

• Gynecological cancer
• Awareness
• Midwifery students
• Health education
• Cross-sectional study.

Kaynakça

1. Altun, Y. (2020). Factors Influencing Women's Participation in Cancer Screening. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 14(2), 210–215.
2. Atlas, B., & Güneri, S. E. (2022). Women’s Awareness of Gynecological Cancers and Factors Affecting Awareness. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 7(1), 77–85.
3. Başoğlu, S., & Polat, Ü. (2023). Increasing Importance of Telemedicine and Tele-Nursing in Health Service Delivery to Cancer Patients. Türk Hemşireler Derneği Dergisi, 4(1), 66–74.
4. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203771587
5. Dal, N. A., & Ertem, G. (2017). Gynecological Cancer Awareness Scale Development Study. Journal of the Human and Social Sciences Researches, 6(5), 2351–2367.
6. Ersin, F., Kahraman, S., & Havlioğlu, S. (2024). Women's Awareness of Gynecological Cancers and Affecting. Europeanatolia Health Sciences Journal, 2(2), 28–34.
7. Faul, F., Erdfelder, E., Lang, A.-G., & Buchner, A. (2007). G*Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior Research Methods, 39(2), 175–191.
8. Gökşin, İ., Ertuğrul, Y., & Sedakatlı, Ü. (2024). Women’s Gynecological Cancer Awareness Levels and Associated Factors. Etkili Hemşirelik Dergisi, 17(4), 591–602. 1

9. Gözüyeşil, E., Arıgöz Düzgün, A., & Taş, F. (2020). Evaluation of Gynecological Cancer Awareness of Women’s Applying for A Family Health Center. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 14(2), 177–185. IARC. (2020). Cancer today. https://gco.iarc.fr/today/online
10. İnam, Ö., & Satılmış, Ş. G. (2020). Relationship Between Infertility Treatment and Gynecological Cancer. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, 23(3), 452–461.
11. İnce, Ö., Yılmaz, F., Duyan, V., Karataş, M., & Pak Güre, M. D. (2022). Onkolojik sosyal hizmet. Yeni İnsan Yayınevi
12. Kaya Şenol, D., Polat, F., & Doğan, M. (2021). Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 15(1), 56–62.
13. Köse, S., & Karakurt, P. (2023). A Study on the Effect of Health Literacy on Increasing Awareness of Women about Gynecological Cancers. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, 13(1), 196–206.
14. Mattiuzzi, C., & Lippi, G. (2019). Current cancer epidemiology. Journal of Epidemiology and Global Health, 9(4), 217–222.
15. Özcan, H., & Doğan Demir, M. (2021). Gynecological cancer awareness among women. Indian Journal of Gynecologic Oncology, 19(1), 1–9.
16. Öztaş, H. G., Toker, E., & Kamalak, H. (2023). The Effect Of Women's Health Perceptions On Their Awareness Of Gynecological Cancer A Cross-Sectional Study. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 17(2), 210–219.
17. Şahin, D., & Sayın, N. C. (2015). Knowledge, attitude and behavior about gynecologic cancers in women admitted to and healthcare staff working at the state hospital in Kırklareli. Indian Journal of Applied Research, 5(3), 294–297.
18. Şahin, H. N., & Bal, D. M. (2015). Üreme organ tümörleri. In N. Kızılkaya Beji (Ed.), Kadın sağlığı ve hastalıkları (pp. 143–160). İstanbul Nobel Tıp Kitabevleri.
19. Yıldırım, N., Terek, M. C., Akman, L., Özsaran, Z., Alanyalı, S., Haydaroğlu, A., & Özsaran, A. A. (2019). Epidemiologic fetaures and survival outcomes of uterine cervical cancers. Ege Journal of Medicine, 39–43.