YAYIN ETİĞİ VE ETİK SORUMLULUKLAR

Nuh Naci Yazgan Üniversitesi Diş Hekimliği Dergisi, yayın politikasında akademik ilkelere ve etik değerlere bağlıdır.

Dergi; Committee on Publication Ethics (COPE), Directory of Open Access Journals (DOAJ), Open Access Scholarly Publishers Association (OASPA) ve World Association of Medical Editors (WAME) tarafından yayımlanan etik yayıncılık ilkeleri ile Yükseköğretim Kurulu (YÖK) “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi”nde belirlenen esaslara uygun olarak yayın faaliyetlerini sürdürür.

İlgili kılavuzlara ve temel ilkelere aşağıdaki bağlantılardan ulaşılabilir:

• COPE Etik Yayıncılık Kılavuzları
• COPE Temel Uygulamaları
• YÖK Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi

EDİTÖRLERİN VE EDİTÖR YARDIMCILARININ ETİK GÖREV VE SORUMLULUKLARI

• Editörler ve editör yardımcıları, makaleler hakkında olumlu veya olumsuz karar verirken çalışmaların özgün değerini, alana katkısını, araştırma yönteminin geçerliliğini ve güvenirliğini, anlatımın açıklığını ve derginin amaç ve kapsamını göz önünde bulundurmalıdır.
• Editörler ve editör yardımcıları; yazarların cinsiyetleri, dinî veya siyasi inançları, etnik ya da coğrafi kökenleri temelinde ayrım yapmaksızın görevlerini dengeli, tarafsız ve adil bir biçimde yerine getirmelidir.
• Editörler ve editör yardımcıları, olası çıkar çatışmalarını önlemek için gerekli önlemleri almalı ve mevcut çıkar çatışması beyanlarını değerlendirmelidir.
• Editörler ve editör yardımcıları, etik ihlal iddiası içeren bir şikâyet durumunda derginin politika ve prosedürlerine uygun olarak gerekli işlemleri yürütmelidir.
• Editörler ve editör yardımcıları, yazarlara kendileriyle ilgili şikâyetlere yanıt verme olanağı tanımalı ve çalışma kime ait olursa olsun gerekli yaptırımları uygulamaktan kaçınmamalıdır.
• Editörler ve editör yardımcıları, derginin amaç ve kapsamına uygun olmayan çalışmaları reddetmelidir.

HAKEMLERİN ETİK SORUMLULUKLARI

• Hakemler, editörün karar verme sürecine katkıda bulunmak amacıyla makaleleri tarafsız bir biçimde ve belirlenen süre içinde incelemeli; yalnızca uzmanlık alanlarıyla ilgili çalışmaları değerlendirmeyi kabul etmelidir.
• Hakemler, değerlendirmelerini yalnızca çalışmanın bilimsel içeriğine dayandırmalı ve nesnel ölçütler kullanmalıdır.
• Hakemler, çalışmaları dinî, siyasi veya ekonomik çıkarları gözetmeksizin değerlendirmelidir.
• Hakemler, makalenin bilimsel niteliğini artırmaya yönelik öneriler sunmalı, çalışmayı titizlikle incelemeli ve görüşlerini yapıcı bir dille yazarlara iletmelidir.
• Hakemler, editör ve yazarlar tarafından sağlanan bilgilerin gizliliğini korumalı ve değerlendirme sürecinin ardından inceledikleri çalışmanın kendilerindeki kopyalarını silmeli veya imha etmelidir. Kör hakemlik ilkesine aykırı bir durumla karşılaştıklarında editörü bilgilendirmeli ve çalışmayı değerlendirmemelidir.
• Hakemler; mali, kurumsal, iş birliğine dayalı veya yazarlarla diğer ilişkilerinden kaynaklanabilecek olası çıkar çatışmalarını gözetmeli, böyle bir durum söz konusu olduğunda editörü bilgilendirmeli ve gerektiğinde değerlendirme görevinden çekilmelidir.

YAZARLARIN ETİK SORUMLULUKLARI

• Dergiye sunulan çalışmalar özgün olmalı ve intihal içermemelidir. Bu konudaki sorumluluk yazarlara aittir.
• Yazarlar, çalışmalarında yer alan verilerin doğruluğunu sağlamalı, araştırmaya ilişkin kayıtları düzenli olarak saklamalı ve gerektiğinde bu verilere erişim sunabilmelidir.
• Yazarlar, gönderdikleri makalenin başka bir yerde yayımlanmadığından veya yayımlanmak üzere kabul edilmediğinden emin olmalıdır.
• Yazarlar, sundukları çalışmanın daha önce yayımlanmış veya başka bir yayın organına sunulmuş içerikle örtüşmesi durumunda bu durumu açıkça belirtmeli ve ilgili kaynaklara atıfta bulunmalıdır. Gerektiğinde benzer içerikli çalışmaların bir kopyasını editöre sunmalı; başka kaynaklardan alınan içeriklerin çoğaltılması veya kullanılması için gerekli izinleri almalı ve uygun biçimde kaynak göstermelidir.
• Yazarlar, insan veya hayvan katılımcıları içeren tüm araştırmaların ilgili ulusal ve uluslararası mevzuata ve etik ilkelere uygun olarak yürütülmesini sağlamalıdır. Dünya Tabipler Birliği Helsinki Bildirgesi, NIH laboratuvar hayvanlarının kullanımına ilişkin politikaları ve hayvanların bilimsel amaçlarla kullanımına ilişkin Avrupa Birliği düzenlemeleri gibi ilgili metinler doğrultusunda gerekli onayları almalı ve katılımcıların mahremiyetini korumalıdır.
• Yazarlar, çalışmaya ilişkin etik kurul onayını ve araştırmanın ilgili ayrıntılarını makalenin “Gereç ve Yöntem” bölümünde belirtmelidir.
• Yazarlar, hakemlerin, editörlerin ve editör yardımcılarının düzeltme önerilerini değerlendirmek ve gerekli düzenlemeleri yapmakla sorumludur. Katılmadıkları öneriler bulunması durumunda, gerekçelerini dergi editörlüğüne bildirme hakkına sahiptir.
• Yazarlar, hakem değerlendirmeleri doğrultusunda yaptıkları değişiklikleri ve önerilere verdikleri yanıtları, dergi editörlüğünce talep edilen yanıt raporunda açıkça belirtmelidir.
• Yazarlar, makaleleriyle ilgili çıkar çatışmalarını ve tespit ettikleri etik ihlalleri editöre ve yayıncıya bildirmelidir. Gerekli durumlarda düzeltme, ek açıklama veya geri çekme süreçlerinde dergi editörlüğüyle iş birliği yapmalıdır.
• Yazarlar, yayımlanmış makalelerinde önemli bir hata veya yanlışlık fark ettiklerinde dergi editörlüğünü gecikmeksizin bilgilendirmeli; makalenin düzeltilmesi veya gerektiğinde geri çekilmesi için editörlükle iş birliği yapmalıdır.

İNTİHAL POLİTİKASI

Nuh Naci Yazgan Üniversitesi Diş Hekimliği Dergisi, intihali, kasıtlı olup olmadığına bakılmaksızın etik ihlal olarak değerlendirir. Başkalarına ait fikirlerin, yöntemlerin, verilerin, metinlerin veya görsellerin uygun biçimde kaynak gösterilmeden kullanılması ve özgün bir çalışma gibi sunulması kabul edilemez. Yazarlar, yararlandıkları tüm kaynaklara uygun şekilde atıfta bulunmak ve gerekli kullanım izinlerini almakla yükümlüdür.