EMPATHY AS A FUNDAMENTAL COMPONENT OF HOLISTIC CARE: A PHILOSOPHICAL APPROACH IN NURSING

Öz

This review aims to examine the concept of empathy within the holistic structure of nursing care through the perspectives of philosophy of science, phenomenology, and ethical theory. Nursing is grounded in a holistic approach that addresses the physical, emotional, social, and spiritual dimensions of the individual, with empathy regarded as a fundamental component of this framework. Although empathy is often conceptualized in the literature as a measurable communication skill, this review approaches empathy as a multidimensional phenomenon that shapes knowledge production, meaning-making, and ethical decision-making in nursing practice. Accordingly, current literature from nursing, psychology, and philosophy was analyzed, and empathy was examined in terms of its epistemological, ontological, and ethical dimensions. The findings indicate that empathic approaches strengthen nurse–patient relationships, contribute to individualized care, and enhance patient satisfaction and care quality. In addition, empathy supports nurses’ professional satisfaction and psychological well-being, functioning as a protective professional resource. In conclusion, empathy should be considered not merely as a communication technique but as a core professional competence that reinforces the holistic quality of nursing care.

Anahtar Kelimeler

• Empathy
• Nursing
• Holistic Care
• Philosophy of Science
• Ethics

Bütüncül Bakımın Temel Unsuru Olarak Empati Hemşirelikte Felsefi Bir Yaklaşım

Öz

Bu derleme, empati kavramını hemşirelik bakımının bütüncül yapısı içinde bilim felsefesi, fenomenoloji ve etik kuramlar çerçevesinde ele almayı amaçlamaktadır. Hemşirelik, bireyin bedensel, duygusal, sosyal ve manevi boyutlarını kapsayan bütüncül bir bakım anlayışına dayanmakta olup empati bu yaklaşımın temel bileşenlerinden biri olarak değerlendirilmektedir. Literatürde empati sıklıkla ölçülebilir bir iletişim becerisi olarak ele alınmasına karşın, bu derleme empatiyi hemşirelik uygulamalarında bilgi üretme, anlam kurma ve etik karar verme süreçlerini şekillendiren çok boyutlu bir kavrayış biçimi olarak tartışmaktadır. Bu doğrultuda güncel hemşirelik, psikoloji ve felsefe literatürü taranmış; empati kavramı epistemolojik, ontolojik ve etik boyutlarıyla incelenmiştir. Bulgular, empatik yaklaşımın hemşire–hasta etkileşimini güçlendirdiğini, bakımın kişiselleştirilmesine katkı sağladığını, hasta memnuniyeti ve bakım kalitesini artırdığını göstermektedir. Ayrıca empati, hemşirenin mesleki doyumunu ve psikolojik iyi oluşunu destekleyen önemli bir profesyonel kaynak olarak değerlendirilmektedir. Sonuç olarak empati, hemşirelik bakımında yalnızca bir iletişim tekniği değil, bütüncül bakımın niteliğini güçlendiren temel bir profesyonel yetkinliktir.

Anahtar Kelimeler

• empati
• hemşirelik
• bütüncül bakım
• bilim felsefesi
• etik

Kaynakça

1. 1. Nightingale F. Notes on nursing: What it is, and what it is not. London: Harrison ve Sons; 1860.
2. 2. Watson J. Nursing: The philosophy and science of caring. Boston: Little, Brown ve Company; 1979.
3. 3. Roy C. Adaptation: A conceptual framework for nursing. Nursing Outlook. 1970;18(3):42-45.
4. 4. Rogers ME. An introduction to the theoretical basis of nursing. Philadelphia: F. A. Davis; 1970.
5. 5. Parse RR. Man-living-health: A theory of nursing. New York: Wiley; 1981.
6. 6. Neuman B. The Neuman systems model: Applicationto nursing education and practice. New York: Appleton-Century-Crofts; 1982.
7. 7. Henderson V. The nature of nursing. New York: Macmillan;1966.
8. 8. Williams J, Stickley T. Empathy and nurse education. Nurse Education Today. 2010;30(8):752-755.

9. 9. Hojat M. Empathy in Health Professions Education and Patient Care. 2nd ed. Cham: Springer; 2023.
10. 10. Erdoğan M, Kırılmaz H. Hasta merkezlilik ve hasta merkezli bakım. İnsan ve İnsan. 2020;7(24):97-126.
11. 11. Husserl E. Ideas pertaining to a pure phenomenology and to a phenomenological philosophy: First book. (Kersten F, Trans.). The Hague: Kluwer Academic;1989.
12. 12. Stein E. On the problem of empathy. (Stein W, Trans.).Washington: ICS Publications; 1989.
13. 13. Carper BA. Fundamental patterns of knowing in nursing. Advances in Nursing Science. 1978;1(1):13-23.
14. 14. Morse JM, Anderson G, Bottorff JL, et al. Empathy: A concept analysis. Journal of Advanced Nursing. 1992;17(7):1197-1204.
15. 15. Alan H, Arslan EA, Altınışık HB. Hemodiyaliz ünitelerinde çalışan hemşirelerin tükenmişlik ile empati becerileri arasındaki ilişki. Nefroloji Hemşireliği Dergisi. 2018;13(2):37-44.
16. 16. Hofmeyer A, Taylor R, Kennedy K. How to employ empathy to enhance nursing practice during the COVID-19 pandemic and beyond. Journal of Clinical Nursing. 2020;29(15-16):2724-2729.
17. 17. Kwame A, Petrucka PM. Communication in nurse-patient interactions: A fore casting of opportunities and challenges. BMC Nursing. 2021;20(1):1-10.
18. 18. Moudatsou M, Stavropoulou A, Philalithis A, Papakostas. The Role of Empathy in Health and Social Care Professionals. Healthcare. 2020;8(1):26.
19. 19. Serbest S, Gürsoy E. Hemşirelerde Empati Düzeyi ve İlişkili Faktörler: Sistematik Bir Derleme. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi.2024;13(1):145-158.
20. 20. Ouzouni C, Stavropoulou A. The impact of clinical work load on nurses’ empathetic responses in acute care settings. International Journal of Nursing Studies Advances. 2025;7:100-112.
21. 21. Arlı ŞK. Hastaların hemşirelik bakımından memnuniyetleri ile empatik eğilim düzeyleri arasındaki ilişki. Journal of Academic Research in Nursing. 2020;6(1):30-35.
22. 22. Lipps T. Ästhetik: Psychologie des Schönen und derKunst. Leipzig: Wilhelm Engelmann; 1903.
23. 23. Husserl E. Cartesianische Meditationen und PariserVorträge. Den Haag: Martinus Nijhoff; 1931.
24. 24. Husserl E. Zur Phänomenologie derIntersubjektivität. Den Haag: Martinus Nijhoff;1973.
25. 25. Stein E. Zum Problem der Einfühlung. Halle: MaxNiemeyer Verlag; 1917.
26. 26. Scheler M. Wesen und Formen der Sympathie.Bonn: Friedrich Cohen; 1923.
27. 27. Heidegger M. Sein und Zeit. Tübingen: MaxNiemeyer Verlag; 1927.
28. 28. Merleau-Ponty M.Phénoménologiede la perception. Paris: Gallimard; 1945.
29. 29. Ural, Ş. (2019). Bilim tarihi, kültürel zaman ve fuat sezgin. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21 (Prof. Dr. Fuat Sezgin Özel Sayısı), 133-139.https://doi.org/10.32709/akusosbil.472857
30. 30. Çakır C, Yıldız H. Hemşirelikte bakım modeli geliştirme basamakları. Sağlık Bilimleri Dergisi.2023;32(2):306-315.
31. 31. Watson J. Nursing: The philosophy and science of caring (Rev. ed.). Boulder: University Press of Colorado; 2008.
32. 32. Yıldırım D. Hemşirelikte epistemolojik yaklaşımlar. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2024;33(1):45-52.
33. 33. Takmak Ş. Hemşirelikte kavramsal ve kuramsal yapı. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2024;33(2):112-120.
34. 34. Kwame A, Petrucka PM. A literature review of patient-centred care and communication in nurse–patient interactions. BMC Nursing. 2021;20(1):158.
35. 35. Tübey S. Fizik tedavi ve rehabilitasyon hastalarında sağlık çalışanı iletişimi ve hasta memnuniyeti.[Yüksek Lisans Tezi]. Ankara: Hacettepe Üniversitesi; 2023.
36. 36. Gürler G. Bilim sosyolojisi açısından tıp alanındaki paradigmatik değişimlerin tezahürleri: Fonksiyonel tıp üzerine bir araştırma. [Doktora Tezi]. İzmir: İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi; 2024.
37. 37. Parse RR. The human becoming school of thought: A perspective for nurses and other health professionals. Thousand Oaks: SAGE; 1998.
38. 38.Düdener E. Bakımda varlığını sunma eğitiminin onkolojide çalışan hemşirelerin etkileşimlerine etkisi. [Doktora Tezi]. İzmir: Ege Üniversitesi; 2019.
39. 39.Karakaya BG. Ölmek üzere olan hastalara hizmet veren hemşirelerde empatinin rolü. [Yüksek Lisans Tezi]. Sakarya: Sakarya Üniversitesi; 2019.
40. 40.Noddings N. Caring: A feminine approach to ethics and moral education (2nd ed.). Berkeley: University of California Press; 2003
41. 41. Katı GN, Su S. Hemşirelik öğrencilerinin merhamet düzeyleri ile bakım davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2024;5(2):157-167.
42. 42. Sinclair S, Beamer K, Hack TF, et al. Sympathy, empathy, and compassion: A grounded theory study of palliative care patients. Palliative Medicine. 2017;31(5):437-447.
43. 43. Şahin M. Terminal dönem bakımda etik ikilemler ve empati yönetimi. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2024;33(1):88-95.